LÊ VĂN HUỲNH VÀ LÁ THƯ GỬI TỪ “LÒNG ĐẤT”
Mùa hè đỏ lửa năm 1972, khi chiến trường Thành cổ Quảng Trị chìm trong khói lửa và bom đạn, hàng trăm sinh viên Trường Đại học Bách khoa Hà Nội đã gác lại những giảng đường, những trang giáo trình còn dang dở để khoác lên mình màu áo lính. Họ mang theo tuổi trẻ, trí tuệ và cả khát vọng cống hiến, sẵn sàng bước vào "túi bom" khốc liệt với một niềm tin sắt son rằng độc lập của Tổ quốc đáng giá hơn mọi ước mơ riêng. Trong đoàn quân năm ấy có chàng sinh viên năm thứ tư Lê Văn Huỳnh. Ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, anh mang trong tim tình yêu quê hương tha thiết, gánh trên vai trách nhiệm của một người lính và khắc ghi lời thề của thế hệ sinh viên Bách khoa: "Chưa thắng giặc Mỹ, chưa về Bách khoa."
Liệt sĩ Lê Văn Huỳnh sinh năm 1949, quê ở xã Lê Lợi, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Anh lên đường nhập ngũ và dấn thân vào chiến trường khốc liệt năm 1972, khi đang là sinh viên năm cuối. Thành cổ Quảng Trị mùa hè năm ấy được ví như một “cối xay thịt”, một “chảo lửa” nơi mỗi mét vuông đất là một mét máu. Tại đây, anh Huỳnh được phân công làm lính công binh, đảm nhận nhiệm vụ vô cùng hiểm nguy: chèo thuyền đưa bộ đội và hàng hóa tiếp tế vượt qua sông Thạch Hãn. Dưới làn mưa bom bão dội suốt 81 ngày đêm, mỗi chuyến đò vượt sông là một lần đối mặt sinh tử, nhưng người lính trẻ ấy vẫn kiên cường bám trụ để giữ vững mạch máu giao thông cho chiến trường.
Có lẽ là người hiểu rõ nhất sự mong manh giữa sống và chết nơi chiến địa, ngày 11/9/1972, giữa những phút nghỉ ngơi hiếm hoi, Lê Văn Huỳnh đã viết một bức thư kéo dài 10 trang – kỷ vật mà ngày nay được xem như bản “di chúc” thiêng liêng của người liệt sĩ.
Trong thư, gửi đến người mẹ hiền hậu nơi quê nhà, anh nghẹn ngào:
“Mẹ kính mến! Con đi mẹ ở lại trăm tuổi bạc đầu, coi như con lúc nào cũng nằm bên mẹ, mẹ đừng buồn cho linh hồn con được thoải mái bay đi… Thôi mẹ nhé đừng buồn, coi như con đã sống trọn đời cho Tổ Quốc.”
Gửi đến người vợ mới cưới chỉ vỏn vẹn 6 ngày, anh tha thiết:
“...em hãy gạt nước mắt cho đời trẻ lại. Anh chỉ mong em khỏe, yêu đời, nếu có điều kiện, hãy cứ đi bước nữa, vì em còn trẻ lắm. Anh chỉ mong em sẽ luôn nhớ đến anh và hãy thắp hương cho anh vào ngày giỗ anh...”
Anh không quên nhắn gửi quê hương:
“Cho anh gửi lời chúc sức khỏe tất cả những người quen thuộc trên quê hương trong buổi truy điệu lịch sử này… Chào mẹ, chào em, chào tất cả gia đình và làng xóm quê hương.”
Điều khiến người ta nghẹn lòng không phải là việc anh linh cảm về cái chết, mà là sự bình thản khi viết những dòng cuối cùng của cuộc đời. Trong khoảnh khắc mà bất kỳ ai cũng mong được sống, anh lại chỉ mong người ở lại đừng quá đau buồn. Không một lời nào là hối hận, bức thư đong đầy tình yêu gia đình, yêu mẹ già, yêu “em” và bao trùm lên tất cả là một tình yêu Tổ quốc nồng nàn, sẵn sàng hiến dâng. Bức thư hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị. Nếu bạn có dịp vào viếng nơi đây, xin hãy nán lại xem và đọc hết từng dòng chữ để cảm nhận trọn vẹn giá trị thiêng liêng của hòa bình hôm nay.
Đáng lẽ ở tuổi ấy, Lê Văn Huỳnh sẽ tiếp tục ngồi trong giảng đường, hoàn thành tấm bằng kỹ sư, trở về dựng xây những cây cầu nối đôi bờ đất nước. Nhưng lịch sử đã đặt vào tay anh không phải cây bút vẽ bản thiết kế, mà là mái chèo giữa bom đạn sông Thạch Hãn. Anh chưa kịp xây một cây cầu nào bằng bê tông cốt thép, nhưng cuộc đời anh lại trở thành cây cầu nối quá khứ với hiện tại, nhắc nhở thế hệ hôm nay về cái giá của hòa bình.
Năm mươi tư năm đã trôi qua kể từ mùa hè đỏ lửa Quảng Trị, nhưng bức thư gửi từ chiến trường của người lính – sinh viên Lê Văn Huỳnh vẫn lặng lẽ nhắc nhở mỗi chúng ta về giá trị của hòa bình. Mỗi giảng đường bình yên, mỗi trang sách được mở ra và mỗi ước mơ của tuổi trẻ hôm nay đều được đánh đổi bằng nước mắt, máu xương của những "tuổi hai mươi" đã mãi gửi lại nơi Thành cổ. Ngày ấy, các anh gác lại giáo trình để cầm súng bảo vệ Tổ quốc. Hôm nay, chúng ta được cầm bút trong hòa bình để tiếp tục viết nên tương lai của đất nước. Bởi vậy, học tập bằng tất cả sự nghiêm túc, không ngừng bồi đắp tri thức, rèn luyện bản lĩnh và khát vọng cống hiến không chỉ là con đường lập thân của mỗi người trẻ, mà còn là cách thiết thực nhất để viết tiếp những ước mơ còn dang dở của thế hệ cha anh. Đến một ngày Việt Nam sánh vai cùng các cường quốc năm châu, đó cũng chính là lời tri ân ý nghĩa nhất dành cho người lính Bách khoa Lê Văn Huỳnh và biết bao thanh niên đã hiến dâng tuổi xuân vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
* Chú thích: Liệt sĩ Lê Văn Huỳnh là sinh viên Khoa Xây dựng (ngành Cầu hầm) của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội (thời điểm đó Khoa Xây dựng thuộc Đại học Bách khoa Hà Nội, sau này Khoa Xây dựng tách ra thành Trường Đại học Xây dựng Hà Nội).
