Lê Văn Khiển - Cậu học sinh ở chốt Long Quang

Năm 1972, giữa lúc chiến tranh diễn ra ác liệt, có 181 học sinh Trường cấp 3 Vĩnh Linh tình nguyện nhập ngũ. Trong số đó có Lê Văn Khiển.

Những học sinh này còn rất trẻ. Họ đang ở độ tuổi ngồi trên ghế nhà trường, nhưng chiến tranh đã đưa họ đến một lựa chọn khác: lên đường chiến đấu.

Lê Văn Khiển được đưa về Tiểu đoàn 14 của Tỉnh đội Quảng Trị, tham gia chiến đấu tại chốt Long Quang. Đây là vị trí tiền tiêu quan trọng nằm ở phía đông, bảo vệ vòng ngoài Thành cổ Quảng Trị. Long Quang không phải là một địa danh lớn trên bản đồ, nhưng trong chiến dịch 1972, nó có ý nghĩa rất quan trọng. Nếu các vị trí phía ngoài bị phá vỡ, sức ép đối với Thành cổ sẽ tăng lên.

Lê Văn Khiển và đồng đội phải chiến đấu trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt. Ông nhiều lần thoát chết và chứng kiến những người bạn cùng trường, những người đồng đội lần lượt hy sinh. Trong ký ức của những người lính K8 và K14, tuổi trẻ của họ gắn với những ngày chiến đấu liên tục. Họ không có nhiều thời gian để nghĩ về tương lai. Mỗi ngày trôi qua là một ngày phải giữ chốt. Điều đặc biệt ở câu chuyện của Lê Văn Khiển là ông bước vào chiến trường từ một mái trường. Những trang sách được thay bằng súng đạn, những buổi học được thay bằng những đêm trực chiến.

Sau chiến tranh, ông tiếp tục công tác và nhiều lần trở lại Quảng Trị. Những chuyến trở về ấy cũng là dịp ông tưởng nhớ những người bạn học đã không thể trở về. Câu chuyện 181 học sinh cho thấy một khía cạnh rất xúc động của chiến tranh: chiến trường đã lấy đi tuổi trẻ của rất nhiều người. Ngày nay, chốt Long Quang đã trở thành một địa điểm trong hệ thống di tích liên quan đến 81 ngày đêm Thành cổ. Một bia tưởng niệm được xây dựng để ghi nhớ những chiến sĩ đã hy sinh tại đây.

Từ một chốt chiến đấu năm xưa, Long Quang trở thành nơi nhắc nhớ về những học sinh đã rời mái trường để đi vào chiến tranh.