Lê Văn Một
Lê Văn Một là một sĩ quan Hải quân và Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân của Việt Nam, được biết đến nhiều nhất với vai trò thuyền trưởng đầu tiên của tàu không số Phương Đông 1 mở tuyến vận tải chiến lược trên Đường Hồ Chí Minh trên biển. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND năm 2011 vì những đóng góp đặc biệt trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước
Dấu mốc sự nghiệp
Ông sinh năm 1921 tại Mỹ Tho (nay thuộc Tiền Giang), có tên Pháp là Abel René và được đào tạo trong nền giáo dục Pháp. Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, ông từ bỏ con đường phục vụ trong lực lượng hải quân Pháp để tham gia cách mạng, đổi tên thành Lê Văn Một. Trong kháng chiến chống Pháp, ông tham gia tổ chức các tuyến vận chuyển vũ khí từ Thái Lan về Nam Bộ bằng cả đường bộ và đường biển, tích lũy kinh nghiệm hàng hải quý giá.
Người mở đường Hồ Chí Minh trên biển
Ngày 11/10/1961, tại Bến K15 (Đồ Sơn, Hải Phòng), ông chỉ huy tàu Phương Đông 1 chở khoảng 30 tấn vũ khí rời miền Bắc. Sau chín ngày vượt Biển Đông, con tàu cập bến Vàm Lũng (Cà Mau) an toàn, mở đầu tuyến vận tải chiến lược sau này được gọi là Đường Hồ Chí Minh trên biển. Thành công của chuyến đi chứng minh khả năng chi viện bằng đường biển cho chiến trường miền Nam và tạo tiền đề cho hàng trăm chuyến tàu không số tiếp theo.
Đóng góp và ghi nhận
Ngoài chuyến đi lịch sử đầu tiên, Lê Văn Một còn trực tiếp chỉ huy nhiều chuyến vận tải đặc biệt, đồng thời huấn luyện và truyền kinh nghiệm hàng hải cho các thế hệ thủy thủ của Đoàn 759 (tiền thân của Lữ đoàn 125 Hải quân). Ông qua đời năm 1982, được công nhận là liệt sĩ, truy tặng Huân chương Độc lập hạng Ba, và đến ngày 20/9/2011 được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Di sản lịch sử
Lê Văn Một được xem là một trong những người đặt nền móng cho tuyến vận tải quân sự trên biển của Việt Nam. Hình ảnh người thuyền trưởng của chuyến tàu không số đầu tiên đã trở thành biểu tượng về lòng dũng cảm, kỹ năng hàng hải và tinh thần sáng tạo trong chiến tranh, gắn liền với lịch sử hình thành Đường Hồ Chí Minh trên biển.
