Lê Văn Phượng và trận Nước Trong ngày 29/4/1975 – Bị thương ở chân nhưng vẫn tiếp tục nạp đạn

1. Nước Trong – chốt chặn cuối trước Sài Gòn

Cuối tháng 4/1975, các cánh quân của Quân đoàn 2 tiến về Sài Gòn.

Trên hướng Đông, căn cứ Nước Trong ở Long Thành, Đồng Nai là một vị trí phòng thủ quan trọng. Ngày 29/4, Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn 203 được lệnh tham gia tiến công căn cứ này cùng bộ binh. Trận đánh diễn ra quyết liệt, nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh, bị thương và nhiều xe tăng bị tổn thất.

Chiếc xe tăng 390 cũng đi qua trận đánh ấy.

Những vết lõm trên thân và tháp pháo của chiếc xe sau này trở thành dấu tích vật chất của trận Nước Trong. Các nhân chứng từng kể lại rằng xe 390 hứng chịu nhiều bom, pháo trong trận đánh ngày 29/4.

Với Lê Văn Phượng, trận đánh này còn để lại một dấu mốc đặc biệt hơn: nó đưa ông từ vị trí cán bộ kỹ thuật trở thành một thành viên chính thức của kíp xe 390 trong ngày cuối cùng của chiến tranh.

2. Viên đạn vào chân

Trong lúc chiến đấu tại Nước Trong, Lê Văn Phượng bị đạn bắn bị thương ở chân.

Đó không phải lần đầu ông bị thương trong những năm chiến tranh. Nhưng đây là một vết thương xảy ra đúng vào thời điểm cuộc chiến đang đi đến những giờ phút cuối cùng.

Theo lời kể của ông với Nhân Dân, sau khi được thay băng, Phượng xuống nạp đạn pháo và tiếp tục chiến đấu.

Công việc nạp đạn trong một trận đánh xe tăng không phải là nhiệm vụ bên ngoài chiến đấu. Nó nằm ngay trong nhịp vận hành của kíp xe: pháo thủ, lái xe, trưởng xe và những người còn lại phải phối hợp liên tục để chiếc xe có thể tiếp tục khai hỏa và cơ động.

Lê Văn Phượng lúc ấy đã bị thương.

Nhưng ông vẫn trở lại với chiếc xe.

3. Một sự thay đổi trong kíp xe 390

Trận Nước Trong không chỉ làm chiếc xe 390 mang thêm những vết tích chiến đấu.

Nó còn làm thay đổi thành phần kíp xe.

Pháo thủ số 2 Đỗ Cao Trường bị thương trong trận đánh và phải ở lại tuyến sau để điều trị. Lê Văn Phượng, vốn là Đại đội phó phụ trách kỹ thuật, được đưa lên thay vị trí này.

Điều đó giải thích vì sao đến trưa 30/4, trên xe tăng 390 có bốn người:

• Vũ Đăng Toàn – trưởng xe;

Việc một cán bộ kỹ thuật có thể đảm nhiệm thêm vị trí chiến đấu không phải hoàn toàn ngẫu nhiên. Theo lời kể của Lê Văn Phượng, bộ đội tăng thiết giáp được huấn luyện theo phương châm thành thạo vị trí của mình và biết thêm nhiều vị trí khác, nhờ đó có thể thay thế nhau khi cần thiết.

Nếu không có sự thay đổi ấy tại Nước Trong, kíp xe 390 ngày 30/4 đã có thể là một đội hình khác.

4. Sau khi trận đánh kết thúc

Đến khoảng 12 giờ ngày 29/4, trận chiến đấu tại Nước Trong kết thúc, quân ta làm chủ trận địa. Đại đội 4 dừng lại ở khu vực ngã ba Thái Lan, phía sau rừng cao su để giải quyết công việc đối với thương binh, liệt sĩ và chuẩn bị cho chặng đường tiếp theo.

Những người lính vừa trải qua một trận đánh ác liệt.

Những chiếc xe cần được bổ sung nhiên liệu, đạn dược.

Và trước mắt họ là mục tiêu cuối cùng: Sài Gòn.

Lê Văn Phượng lúc này vẫn còn vết thương ở chân.

Nhưng ông không rời đội hình.

Chiếc xe 390 được tiếp thêm xăng, dầu và đạn. Những người còn lại trong kíp xe chuẩn bị cho nhiệm vụ tiếp theo.

Không ai khi ấy biết rằng chỉ vài giờ nữa, chiếc xe này sẽ đi vào một trong những khoảnh khắc được ghi lại nhiều nhất của lịch sử chiến tranh Việt Nam.

5. Từ Nước Trong đến cầu Sài Gòn

Sau trận Nước Trong, đơn vị nhận lệnh dùng xe tăng làm mũi thọc sâu, nhanh chóng tiến về Sài Gòn.

Sáng 30/4, Đại đội 4 tiến đến khu vực đầu cầu Sài Gòn. Trên đường tiến quân, xe 390 phát hiện một xe tăng M48 của đối phương từ phía bên kia cầu chạy sang và nổ súng tiêu diệt. Máy bay A-37 cũng xuất hiện, tìm cách đánh phá khu vực cầu.

Trong tình thế ấy, Lê Văn Phượng nhận định đối phương có thể tìm cách đánh phá cầu để ngăn bước tiến của lực lượng xe tăng.

Ông trao đổi với Vũ Đăng Toàn và Bùi Quang Thận về việc cần nhanh chóng vượt cầu.

Sau một cuộc hội ý ngắn, đội hình quyết định tiến qua cầu Sài Gòn.

Một ngày trước đó, Phượng còn là người lính bị thương ở chân tại Nước Trong.

Đến sáng 30/4, ông đã ở trên chiếc 390, tiếp tục cùng đồng đội tiến về trung tâm Sài Gòn.

Lời kết

Trận Nước Trong ngày 29/4/1975 thường được nhắc đến như một trong những trận đánh ác liệt cuối cùng trước khi các đơn vị tiến vào Sài Gòn.

Đối với Lê Văn Phượng, đó còn là một bước ngoặt rất riêng.

Ông bị thương ở chân.

Sau khi thay băng, ông trở lại chiếc xe, tiếp tục nạp đạn và chiến đấu.

Rồi trong chính trận đánh ấy, khi pháo thủ số 2 Đỗ Cao Trường bị thương và phải ở lại tuyến sau, Lê Văn Phượng đảm nhiệm vị trí pháo thủ số 2 trên xe tăng 390.

Chưa đầy một ngày sau, người lính vừa trải qua trận Nước Trong ấy đã ngồi trên chiếc 390 tiến qua cầu Sài Gòn, rồi cùng ba đồng đội đi đến Dinh Độc Lập.

Bởi vậy, phía sau bức ảnh chiếc xe tăng 390 húc đổ cổng chính ngày 30/4 không chỉ có một khoảnh khắc.

Có cả trận Nước Trong ngày 29/4, có những người bị thương phải ở lại, có một người được băng bó rồi trở lại xe, và có một sự thay đổi trong kíp chiến đấu đã đưa Lê Văn Phượng vào vị trí pháo thủ số 2.

Đó là 24 giờ cuối cùng của chiến tranh — và cũng là 24 giờ đưa tên tuổi người lính ấy gắn với chiếc xe tăng 390.