Lê Văn Tám
Lê Văn Tám, sinh năm 1932, là con của một gia đình nghèo ở xóm Bàn Cờ (nay thuộc Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh). Cha của Ông đã từng hoạt động thời Nam Kỳ khởi nghĩa (1940). Ngày thực dân Pháp gây hấn ở Nam Bộ (9/1945), gia đình Ông ra vùng kháng chiến. Sau vì hoàn cảnh riêng, gia đình Ông lại phải trở về vùng địch tạm chiếm, cảnh nhà túng thiếu, ngày ngày Ông phải đi bán lạc rang. Ông thường lân la tới những nơi có quân Pháp đóng để bán hàng, đánh giày.
“Ngày 17-10-1945, tại mặt trận phía Bắc, quân ta phục kích ở cầu Tham Lương đánh lui đoàn xe của địch gồm 8 chiếc chở lính có xe thiết giáp yểm trợ, hành quân lên Hóc Môn, ta phá hủy 5 xe và diệt một số tên. 10 giờ, kho đạn Thị Nghè nổ dữ dội. Đây là kho chứa bom đạn từ bến tàu bốc lên, đặt tại khu đường Docteur Angier (nay là đường Nguyễn Bỉnh Khiêm) cạnh vườn thú, được bố trí hệ thống phòng thủ nghiêm ngặt, xung quanh kho có hào sâu, tường cao 2 mét, chăng kẽm gai và hệ thống tháp canh, có đèn quét ban đêm. Một đại đội Âu Phi thường xuyên tuần tra canh gác.
Đội viên cảm tử Lê Văn Tám mới 13 tuổi, được giao nhiệm vụ giả câu cá, cắt cỏ ở bến sông để quan sát. Đêm 17-10 (1945) Tám tự quyết định một mình đánh kho đạn, lừa bọn lính gác, lọt vào ẩn nấp bên trong với chai xăng và bao diêm. Buổi sáng, chờ lúc sơ hở, em tưới xăng vào khu vực chứa đạn và châm lửa. Lửa cháy loang, một tiếng nổ long trời, kéo theo hàng loạt tiếng nổ liên tiếp, làm rung chuyển cả thành phố. Lê Văn Tám bị dính xăng bắt lửa, tự biến mình thành cây đuốc sống, đã hy sinh anh dũng. Kho bị phá hủy hoàn toàn. Đài phát thanh phía bên kia đường bị sập một phần lớn. Đại đội Âu Phi bảo vệ bị tiêu diệt.
Gương hy sinh của em bé “đuốc sống” trở thành một hình tượng tiêu biểu cho tinh thần yêu nước, chiến đấu quên mình của thiếu niên nhi đồng trong những ngày đầu chống Pháp”.
Hành động của Lê Văn Tám đã trở thành biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, của tinh thần sẵn sàng hy sinh vì độc lập dân tộc và câu chuyện về Anh Lê Văn Tám đã trở thành một phần không thể thiếu trong truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam.
