LÊ VĂN TÁM: NGỌN ĐUỐC SỐNG BẤT TỬ

Giữa những tấm gương quả cảm ấy, người chiến sĩ nhỏ tuổi Lê Văn Tám – "Ngọn đuốc sống" của Sài Gòn những ngày đầu kháng chiến chống Pháp – đã trở thành một biểu tượng bất tử cho ý chí quật cường, lòng dũng cảm phi thường và tình yêu Tổ quốc cháy bỏng của tuổi trẻ Việt Nam.

​Hình ảnh một em bé liên lạc nghèo khổ, tự biến thân mình thành ngọn đuốc lao vào thiêu cháy kho đạn địch tại Thị Nghè năm 1945 đã vượt qua khuôn khổ của một chiến công thông thường. Đó là sự kết tinh kỳ diệu của tinh thần "Thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ". Cảm nhận về lý tưởng, quá trình hoạt động và những đóng góp của Lê Văn Tám là dịp để mỗi chúng ta lắng lòng, tự hào và soi rọi lại lý tưởng sống của bản thân trước di sản tinh thần cao đẹp mà người anh hùng thiếu niên đã để lại.

​Lê Văn Tám sinh ra trong một gia đình lao động nghèo nghèo khổ tại Sài Gòn vào thập niên 1930. Lớn lên trong khung cảnh đất nước bị thực dân Pháp cai trị rồi lại chịu thêm ách thống trị của phát xít Nhật, cuộc sống của gia đình em cũng như hàng triệu người dân lao động Nam Bộ lúc bấy giờ chìm trong cảnh đói nghèo, áp bức và bất công.

​Nhỏ tuổi nhưng phải sớm lăn lộn ra đời kiếm sống bằng nghề đánh giày, bán báo khắp các góc phố Sài Gòn, Lê Văn Tám đã chứng kiến tận mắt những trận đòn dã man của lính Tây, lính Nhật đối với người dân lành Việt Nam. Những bất công ấy đã sớm gieo vào tâm hồn trong sáng của em lòng căm thù giặc sâu sắc và ước mơ về một ngày đất nước được tự do, người dân không còn bị đày đọa.

​Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời. Nhưng niềm vui độc lập chưa kéo dài được bao lâu thì ngày 23 tháng 9 năm 1945, thực dân Pháp nấp sau lưng quân Anh đã nổ súng đánh chiếm Sài Gòn, mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam lần thứ hai. Đáp lời kêu gọi Nam Bộ kháng chiến của Trung ương Đảng và Bác Hồ, nhân dân Sài Gòn - Gia Định đã đồng lòng đứng lên "tay gông tay giáo" chống giặc.

​Trong không khí sục sôi ấy, người thiếu niên Lê Văn Tám đã tìm cách tiếp cận và trở thành đội viên Đội cảm tử quân (liên lạc) thuộc Đội Tự vệ nội thành Sài Gòn. Lý tưởng của Lê Văn Tám không bắt nguồn từ những lý luận cao siêu, mà xuất phát từ tình yêu quê hương chân thành, hồn nhiên và lòng căm thù quân xâm lược tột cùng. Em nguyện dấn thân vào con đường cách mạng với một mong ước giản dị: góp sức nhỏ bé của mình để đuổi đuổi giặc Pháp, giữ gìn nền độc lập cho dân tộc.

​Nằm ở khu vực Thị Nghè (Sài Gòn), kho xăng đạn của thực dân Pháp là một trong những căn cứ hậu cần quân sự quan trọng bậc nhất của địch lúc bấy giờ. Đây là nơi chứa hàng ngàn tấn xăng dầu, đạn dược, khí tài quân sự nhằm cung cấp hỏa lực cho quân Pháp mở rộng các cuộc càn quét ra toàn Nam Bộ.

​Do vị trí chiến lược cực kỳ quan trọng, kho đạn Thị Nghè được địch bảo vệ nghiêm ngặt bằng nhiều lớp rào thép gai, hệ thống đèn chiếu sáng ban đêm và lực lượng lính gác bừa bãi, cẩn mật túc trực 24/24 giờ. Nhiều phương án tiến công của lực lượng tự vệ ta nhằm phá hủy kho đạn đều gặp khó khăn vì hỏa lực và mạng lưới phòng thủ quá dày đặc của địch.

​Thấy các anh chị tự vệ trăn trở tìm cách phá kho đạn, Lê Văn Tám đã mưu trí suy nghĩ ra một phương án táo bạo. Bằng sự khôn khéo và lợi dụng thân phận một đứa trẻ đánh giày hàng ngày đi qua khu vực này, em đã làm quen với những tên lính gác Pháp, tranh thủ sự lơ là của chúng để quan sát, nắm rõ địa hình và quy luật canh gác bên trong kho đạn.

​Một ngày giữa tháng 10 năm 1945, Lê Văn Tám đã dũng cảm nhận nhiệm vụ nguy hiểm. Em giấu dầu xăng và diêm trong người, thong thả tiếp cận kho đạn như mọi ngày. Nhân lúc lính gác lơ đễnh, em nhanh chóng luồn qua các lớp rào sắt, áp sát khu vực chứa xăng dầu và đạn dược.

​Biết rằng nếu chỉ châm lửa rồi bỏ chạy thì sẽ bị phát hiện và dập tắt ngay lập tức, người thiếu niên 13 tuổi đã có một quyết định phi thường: Tự tưới xăng lên người mình, châm lửa đốt cháy thân thể rồi lao thẳng vào hòm đạn, phít xăng của địch.

​Thân thể em biến thành một ngọn đuốc sống ngực lửa lao đi giữa vòng vây kẻ thù. Tiếng nổ dữ dội rung chuyển cả một vùng trời Sài Gòn. Kho xăng đạn Thị Nghè bùng cháy dữ dội suốt nhiều ngày đêm, phá hủy hàng ngàn tấn vật tư quân sự của địch, làm rung chuyển cả bộ máy chỉ huy Pháp tại Nam Bộ.

​Lê Văn Tám đã hy sinh anh dũng ngay tại trận địa, dâng hiến trọn vẹn tuổi 13 cho Tổ quốc.