LÊ VĂN TÁM: NGỌN ĐUỐC SỐNG BẤT TỬ GIỮA LÒNG SÀI GÒN KHÁNG CHIẾN

Sài Gòn những ngày rực lửa năm 1945

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, nền độc lập non trẻ của Việt Nam đứng trước thử thách nghiệt ngã. Ngày 23.9.1945, thực dân Pháp nổ súng tại Sài Gòn, bắt đầu cuộc xâm lược lần thứ hai. Cả Nam Bộ sục sôi tinh thần "đứng lên".

Tại khu vực Đa Kao, Thị Nghè, quân Pháp thiết lập những căn cứ quân sự khổng lồ nhằm dùng làm bàn đạp đánh chiếm các tỉnh lân cận (như Trảng Bàng, Tây Ninh trong câu chuyện Hội thề Rừng Rong). Trong đó, kho xăng đạn Thị Nghè (còn gọi là kho Simon Piétri) là "yết hầu" tiếp tế quan trọng nhất của địch. Nó được canh phòng cẩn mật bởi các đại đội lính lê dương hung hãn, bao quanh là hàng rào kẽm gai và hệ thống đèn pha quét suốt đêm ngày.

Chân dung người thiếu niên bình dị

Giữa vùng đất bị chiếm đóng ấy, có những đứa trẻ sớm phải lăn lộn với cuộc đời. Lê Văn Tám là một cậu bé như thế. Tám không có vũ khí, không có quân phục. Vũ khí của em là chiếc hòm đánh giày, là sọt lạc rang, và đôi mắt tinh anh luôn quan sát sự tàn ác của kẻ thù.

Hằng ngày, Tám lân la quanh các bốt gác, giả vờ bán hàng để dò xét sơ đồ bố phòng của địch. Chứng kiến cảnh quân Pháp nghênh ngang bắn giết đồng bào, trong lòng người thiếu niên ấy đã sớm hình thành một "lời thề không lời" – tương đồng với tinh thần của 27 chiến sĩ Rừng Rong: "Thà chết tự do còn hơn sống nô lệ".

Quyết định lịch sử: Sự hy sinh cao cả

Đêm 17.10.1945, một đêm đen tĩnh mịch nhưng chứa đựng bão tố. Sau nhiều ngày quan sát quy luật đổi gác và các kẽ hở của hàng rào kẽm gai, Lê Văn Tám đã chuẩn bị sẵn cho mình một chai xăng và một bao diêm.

Vượt qua những nỗi sợ hãi thông thường của một đứa trẻ, Tám khéo léo trườn qua các lớp rào gai. Khi đã áp sát được những bồn xăng khổng lồ, em biết rằng nếu chỉ châm lửa rồi chạy, hiệu quả sẽ không cao và bản thân cũng khó thoát. Trong khoảnh khắc giữa lằn ranh sinh tử, Tám đã chọn một cách thức quyết liệt nhất: Tự biến mình thành vũ khí.

Em dốc chai xăng lên người, quẹt diêm. Một ngọn lửa bùng lên, không phải ngọn lửa hủy diệt mà là ngọn lửa của ý chí. Tám lao vút vào kho xăng như một mũi tên rực cháy.

Ầm! Một tiếng nổ xé toang màn đêm. Lửa bắt vào xăng dầu, tạo thành một cột lửa khổng lồ rực sáng cả vùng trời Sài Gòn. Kho xăng đạn Thị Nghè nổ tung, thiêu rụi toàn bộ nguồn tiếp tế quân sự của thực dân Pháp tại đây trong suốt hai ngày đêm.

Tầm vóc của "Ngọn đuốc sống" trong dòng chảy lịch sử

Nếu Hội thề Rừng Rong là biểu tượng của tinh thần tập thể, của lời thề sắt son của những người lính trưởng thành, thì Lê Văn Tám là biểu tượng của "kháng chiến toàn dân". Sự hy sinh của em đã chứng minh cho kẻ thù thấy rằng: Từ người già đến trẻ nhỏ Việt Nam đều sẵn sàng hóa thân thành ngọn lửa để thiêu cháy quân xâm lược.

• Về quân sự: Việc phá hủy kho xăng Thị Nghè đã làm tê liệt kế hoạch hành quân của Pháp trong một thời gian dài, tạo điều kiện cho quân ta củng cố lực lượng tại các chiến khu.

Tiếp nối mạch nguồn yêu nước

Cũng giống như cụ Tô Văn Ri – người chiến sĩ cuối cùng của Hội thề Rừng Rong năm xưa, những nhân chứng lịch sử và những câu chuyện về anh hùng như Lê Văn Tám là "địa chỉ đỏ" để giáo dục thế hệ trẻ.

Ngày nay, tại Công viên Lê Văn Tám (TP. Hồ Chí Minh) hay tại Khu di tích Rừng Rong (Tây Ninh), những bia đá vẫn đứng đó, ghi danh những người con ưu tú. Họ có thể là một lão nông, một người lính trẻ hay một cậu bé bán lạc rang, nhưng điểm chung của họ là dòng máu anh hùng và khát vọng độc lập.

Câu chuyện về cụ Tô Văn Ri ở Rừng Rong và ngọn đuốc sống Lê Văn Tám ở Thị Nghè tuy diễn ra ở hai địa điểm khác nhau, nhưng đều gặp nhau ở một điểm: Khí phách dân tộc.

Thế hệ trẻ ngày nay, khi đứng trước tượng đài anh hùng hay đi giữa bóng mát của Rừng Rong, cần hiểu rằng mỗi tấc đất ta đang đi, mỗi hơi thở tự do ta đang hưởng đều được đổi bằng xương máu và cả những "ngọn lửa sống" kiên cường như thế.

Mãi mãi ghi nhớ – Mãi mãi tự hào!