“LÊN ĐÀNG” – KHI TUỔI TRẺ VIỆT NAM CẤT TIẾNG TRONG NHỮNG NĂM THÁNG ĐẤU TRANH

Có những bài hát không chỉ để nghe, mà còn trở thành một phần ký ức của cả một thế hệ.

Trong lịch sử phong trào thanh niên Việt Nam, “Lên Đàng” là một ca khúc đặc biệt. Bài hát do nhạc sĩ Lưu Hữu Phước sáng tác, phần lời của Huỳnh Văn Tiểng, ra đời trong bối cảnh phong trào thanh niên yêu nước đang phát triển mạnh mẽ vào đầu những năm 1940.

Khi ấy, đất nước đang nằm dưới ách thống trị của thực dân Pháp và phát xít Nhật. Những người trẻ Việt Nam đứng trước một thời kỳ đầy biến động.

Họ không chỉ mong muốn được học tập và xây dựng cuộc sống riêng.

Họ còn đặt ra một câu hỏi lớn hơn:

Tuổi trẻ phải làm gì khi đất nước đang mất độc lập?

Trong bối cảnh ấy, “Lên Đàng” vang lên như một lời kêu gọi tuổi trẻ đứng lên.

Ngay từ tên gọi, “Lên Đàng” đã gợi cảm giác về một cuộc hành trình. “Lên đàng” không đơn thuần là đi đến một nơi nào đó, mà trở thành hình ảnh tượng trưng cho việc lên đường, dấn thân và hành động vì cộng đồng.

Bài hát nhanh chóng được phổ biến trong phong trào sinh viên, học sinh và thanh niên.

Giai điệu mạnh mẽ, tiết tấu sôi nổi khiến “Lên Đàng” dễ dàng được hát tập thể.

Trong những buổi sinh hoạt thanh niên, những cuộc mít tinh hay hoạt động tập thể, tiếng hát của những người trẻ hòa vào nhau, tạo nên một không khí đầy nhiệt huyết.

Điều đáng chú ý là “Lên Đàng” không phải một bài hát nói về một trận đánh cụ thể.

Nó nói về tâm thế của tuổi trẻ trước vận mệnh đất nước.

Những người trẻ được kêu gọi không đứng ngoài những biến động của thời đại.

Họ phải lên đường.

Phải hành động.

Phải góp sức mình cho tương lai của dân tộc.

Và điều đặc biệt là rất nhiều người thuộc thế hệ thanh niên năm ấy sau này đã thực sự bước vào cuộc đấu tranh giành độc lập.

Họ từ giảng đường, trường học, nhà máy và những gia đình bình thường bước ra xã hội, tham gia các phong trào yêu nước.

Có người trở thành cán bộ.

Có người tham gia lực lượng vũ trang.

Có người làm công tác tuyên truyền.

Có người hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Vì thế, khi nhìn lại “Lên Đàng”, chúng ta không chỉ nhìn vào một tác phẩm âm nhạc.

Đằng sau bài hát là một thế hệ thanh niên đã sống trong một thời đại mà lựa chọn cá nhân thường gắn liền với vận mệnh của đất nước.

Một bài hát có thể không thay đổi lịch sử một cách trực tiếp.

Nhưng một bài hát có thể truyền cảm hứng cho con người.

Nó có thể khiến hàng nghìn người cùng hát một giai điệu, cùng chia sẻ một lý tưởng và cùng cảm nhận rằng mình đang thuộc về một cộng đồng lớn hơn chính bản thân mình.

Đó chính là giá trị đặc biệt của “Lên Đàng”.

Ngày nay, chúng ta nghe bài hát này trong một hoàn cảnh hoàn toàn khác.

Không còn chiến tranh.

Không còn những cuộc xuống đường đấu tranh giành độc lập như thế hệ trước.

Nhưng câu hỏi về trách nhiệm của tuổi trẻ vẫn còn nguyên giá trị.

Nếu thanh niên ngày trước phải “lên đường” để giành lại độc lập, thì thanh niên hôm nay có thể “lên đường” theo những cách khác:

Lên đường học tập.

Lên đường nghiên cứu.

Lên đường khởi nghiệp.

Lên đường đến những vùng khó khăn để cống hiến.

Hay đơn giản là sống có trách nhiệm với gia đình, cộng đồng và đất nước.

Bởi mỗi thời đại đều có một “mặt trận” riêng.

Thời chiến, tuổi trẻ cầm súng bảo vệ Tổ quốc.
Thời bình, tuổi trẻ dùng tri thức và năng lực để xây dựng Tổ quốc.

Hơn 80 năm sau khi ra đời, “Lên Đàng” vẫn được nhắc đến trong các hoạt động của thanh niên Việt Nam.

Giai điệu ấy nhắc chúng ta rằng tuổi trẻ không chỉ là khoảng thời gian đẹp nhất của đời người.

Tuổi trẻ còn là thời điểm con người có nhiều năng lượng nhất để lựa chọn mình sẽ đóng góp điều gì cho xã hội.

Và có lẽ, đó chính là lý do một bài hát ra đời từ những năm tháng đấu tranh vẫn có thể vang lên trong thời bình:

“Lên Đàng” không chỉ kể câu chuyện của tuổi trẻ ngày hôm qua. Nó đặt câu hỏi cho tuổi trẻ ngày hôm nay: Khi đất nước cần, bạn sẽ làm gì?