Lịch sử Tình báo Quốc phòng Việt Nam, Hồ sơ Điệp báo A13

Vào năm 1950, cục diện chiến trường đang vô cùng căng thẳng. Thực dân Pháp có một con tàu thông báo hạm khổng lồ mang tên Amyot d'Inville. Đây được coi là "con cưng", là niềm kiêu hãnh của Hải quân Pháp, chuyên dùng để chở vũ khí, quân lương và các sĩ quan cao cấp đi chỉ huy càn quét dọc bờ biển Việt Nam. Nhiệm vụ đặt ra cho Tình báo Quốc phòng là phải tiêu diệt bằng được "con quái vật" này.

Tổ điệp báo A13 được giao trọng trách "bất khả thi" ấy. Người được chọn vào vai chính là chị Nguyễn Thị Lợi – một phụ nữ Nam Bộ sắc sảo, gan dạ. Chị phải đóng giả làm "phu nhân" của Chúa đảng Hoàng Đạo (một nhân vật được Ty Điệp báo ta cài cắm vào lòng địch). Kịch bản là: "Phu nhân" sẽ mang một chiếc va-li chứa 30kg thuốc nổ C4 (ngụy trang là thuốc phiện và tài liệu mật) lên tàu để vận chuyển vào Nam.

Ngày 26/9/1950, tại vùng biển Sầm Sơn (Thanh Hóa), không khí căng thẳng như dây đàn. Chị Lợi trong vai bà hoàng sang trọng, tay xách chiếc va-li "tử thần", bước lên con tàu Amyot d'Inville dưới sự hộ tống của lính Pháp. Tim chị đập thình thịch nhưng gương mặt vẫn lạnh tanh, không biến sắc. Chị phải đối mặt với hàng chục ánh mắt soi mói của lính canh, chỉ một chút run rẩy, một giọt mồ hôi rơi không đúng lúc cũng có thể khiến kế hoạch bại lộ và đánh đổi bằng mạng sống của cả tổ.

Sau khi khéo léo đưa chiếc va-li vào tận phòng thuyền trưởng – vị trí "yết hầu" của con tàu, chị Lợi tìm cách rút lui theo kế hoạch (lấy cớ quên đồ để quay lại ca-nô). Tuy nhiên, giây phút định mệnh đã xảy ra. Do một trục trặc bất ngờ vào phút chót hoặc do sự cảnh giác của địch (có nhiều giả thuyết lịch sử, nhưng kết cục là chị đã không thể rời tàu kịp lúc). Chị Lợi hiểu rằng: Nếu mình cố thoát thân lộ liễu, địch sẽ nghi ngờ và ném va-li xuống biển.

Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, người nữ điệp báo đã đưa ra quyết định bi tráng: Chấp nhận hy sinh cùng con tàu để đảm bảo nhiệm vụ thành công tuyệt đối.

Đúng giờ G, một tiếng nổ long trời lở đất vang lên xé toạc màn đêm biển cả. Khối thuốc nổ 30kg phát hỏa ngay tại buồng chỉ huy. Con tàu Amyot d'Inville khổng lồ bị bẻ gãy làm đôi, chìm dần xuống đáy biển sâu, mang theo hơn 200 tên địch và hàng tấn vũ khí. Chị Nguyễn Thị Lợi đã tan vào sóng nước mênh mông, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của một "chiến sĩ cảm tử quân" trên mặt trận thầm lặng.

Câu chuyện về chị Nguyễn Thị Lợi nghe tựa như một bộ phim hành động nghẹt thở, nhưng đó là sự thật 100% của lịch sử tình báo Việt Nam. Sự hy sinh của chị là đỉnh cao của lòng dũng cảm và đức hy sinh thầm lặng. Chị không cầm súng xung phong, mà chiến đấu bằng cái đầu lạnh và trái tim nóng ngay trong hang ổ kẻ thù.

Tấm gương của chị giúp tôi dạy học sinh rằng: Có những người anh hùng không có nấm mồ, tên tuổi họ hòa vào sóng biển, nhưng chiến công của họ thì sống mãi. Đó là bài học về sự tận hiến quên mình vì nghĩa lớn.