Lịch sử Việt Nam (4)

Trong dòng chảy nghìn năm dựng nước và giữ nước, lịch sử Việt Nam hiện lên như một pho sử vàng được viết bằng máu, nước mắt và ý chí sắt đá của những người con ưu tú. Mỗi tấc đất ta đang đứng hôm nay đều thấm đẫm hồn thiêng sông núi, nơi ngọn lửa yêu nước chưa bao giờ thôi bùng cháy trong huyết quản mỗi người dân đất Việt. Có lẽ, giai đoạn đen tối và đau thương nhất, nhưng cũng chứng kiến sự trỗi dậy huy hoàng nhất của tinh thần dân tộc, chính là thời kỳ đầu thế kỷ XV. Đó là lúc quân Minh đặt ách đô hộ tàn bạo lên bờ cõi nước ta, và giữa đêm trường nô lệ ấy, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đã bùng lên như một ánh sao khuê, soi sáng con đường giải phóng dân tộc, khẳng định một chân lý vĩnh hằng: Một dân tộc biết đoàn kết và sở hữu ý chí quật cường sẽ không bao giờ bị khuất phục.

Ngược dòng thời gian về năm 1407, sau khi nhà Hồ thất bại, đất nước rơi vào cảnh lầm than dưới gót giày xâm lược của nhà Minh. Chúng không chỉ vơ vét sản vật, khoáng sản mà còn thực hiện chính sách đồng hóa tàn độc, đốt sạch sách quý, hủy diệt văn hóa Việt nhằm tận diệt linh hồn của một quốc gia. Tiếng oán thán dậy đất, máu chảy thành sông, "nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn, vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ". Chính trong cảnh nước mất nhà tan ấy, tại vùng núi Lam Sơn, Thanh Hóa, một người hào trưởng tên là Lê Lợi đã âm thầm nuôi chí lớn. Không chọn con đường làm quan cho giặc để hưởng vinh hoa, ông chọn con đường gian khổ nhất: "nếm mật nằm gai", chiêu mộ hiền tài, tự xưng là Bình Định Vương để phất cờ khởi nghĩa vào năm Mậu Tuất (1418). Những ngày đầu, lực lượng nghĩa quân vô cùng non trẻ, chỉ có vài nghìn người với vũ khí thô sơ, phải đối đầu với hàng vạn quân Minh tinh nhuệ và hung hãn.

Sự quật cường của dân tộc Việt Nam chưa bao giờ được thử thách rõ nét hơn trong những năm tháng đầu tiên của cuộc khởi nghĩa. Ba lần nghĩa quân phải rút lên núi Chí Linh để lánh nạn là ba lần đối mặt với ranh giới sinh tử. Đó là những ngày tháng "lương thực cạn kiệt, quân nhu thiếu thốn", quân đội phải ăn củ mài, rau rừng, thậm chí phải giết cả voi chiến, ngựa chiến – những người bạn đồng hành trung thành nhất — để cầm cự qua cơn đói khát. Thế nhưng, trong cái khắc nghiệt của thiên nhiên và sự truy đuổi gắt gao của kẻ thù, hình ảnh Lê Lợi cùng các tướng sĩ "hòa nước sông chén rượu ngọt ngào", cùng chia nhau từng củ sắn lùi, đã tạo nên một sợi dây liên kết vô hình nhưng cực kỳ bền chặt. Đỉnh cao của tinh thần hy sinh ấy chính là tấm gương lẫm liệt của Lê Lai. Khi quân giặc bao vây tứ phía, tình thế ngàn cân treo sợi tóc, Lê Lai đã không ngần ngại mặc chiến bào của Lê Lợi, cưỡi voi xông thẳng vào trận địa giặc để đánh lạc hướng, chấp nhận cái chết để bảo toàn mạng sống cho chủ tướng. Sự hy sinh của ông không chỉ là lòng trung quân, mà còn là biểu tượng cho việc đặt vận mệnh dân tộc lên trên mạng sống cá nhân.