Liên đội THCS Lương Sơn (112)
Người lái đò trên sông Thạch Hãn
Mùa hè năm 1972, chiến trường Quảng Trị bước vào những ngày ác liệt nhất. Suốt 81 ngày đêm bảo vệ Thành Cổ Quảng Trị, dòng sông Thạch Hãn trở thành con đường duy nhất để đưa bộ đội, vũ khí, lương thực và thuốc men vào trận địa.
Bên bờ sông có một người lái đò mà mọi người vẫn quen gọi là ông Ba. Ông chỉ là một người nông dân bình dị, quanh năm gắn bó với con thuyền nhỏ. Khi chiến tranh lan đến quê hương, ông không cầm súng ra trận, nhưng ông hiểu rằng mỗi chuyến đò của mình cũng là một phần của cuộc chiến giữ nước.
Đêm nào cũng vậy, khi màn đêm vừa buông xuống, ông lặng lẽ đưa chiếc đò ra bến. Không có ánh đèn, không có tiếng gọi. Mọi người chỉ trao nhau những cái gật đầu thật khẽ. Những chiến sĩ trẻ, người mới mười tám, đôi mươi, ôm chặt ba lô và khẩu súng, bước xuống thuyền.
Ông nhìn từng gương mặt còn rất trẻ. Có người vừa nhận được thư nhà, có người cẩn thận cất tấm ảnh mẹ vào túi áo ngực, có người lần đầu ra chiến trường nên ánh mắt vẫn còn chút hồi hộp. Ông chỉ nhẹ nhàng nói:
– Các con ngồi thấp xuống. Chúng ta sẽ sang bờ thật nhanh.
Con thuyền lặng lẽ rẽ nước giữa màn đêm. Nhưng sự yên tĩnh chỉ kéo dài trong chốc lát. Những quả pháo sáng từ phía địch bỗng bùng lên, biến màn đêm thành ban ngày. Tiếng máy bay gầm rú trên đầu, rồi những loạt pháo dội xuống mặt sông, tạo thành những cột nước cao hàng chục mét.
Ông Ba vẫn ghì chặt mái chèo. Ông hiểu rằng chỉ cần chậm một chút, cả con thuyền có thể trở thành mục tiêu của bom đạn.
Có những chuyến đò vừa cập bến, các chiến sĩ nhanh chóng lao lên bờ, mang theo vũ khí tiến vào Thành Cổ. Ông chưa kịp nghỉ lấy hơi đã quay đầu chèo ngược dòng để đón chuyến tiếp theo.
Nhưng cũng có những đêm đau thương đến nghẹn lòng.
Một quả pháo rơi rất gần. Mặt sông rung chuyển dữ dội. Chiếc đò bị hất nghiêng. Khi khói bụi tan đi, nhiều chiến sĩ trẻ đã mãi mãi nằm lại dưới dòng nước lạnh.
Ông Ba cố gắng cứu từng người, gọi từng cái tên trong vô vọng. Có chuyến đò đi đủ người, nhưng khi trở về, chỉ còn mình ông lặng lẽ chèo chiếc thuyền không.
Người ta hỏi:
– Ông có sợ không?
Ông nhìn về phía dòng sông đang đỏ lửa rồi đáp:
– Sợ chứ. Ai mà chẳng sợ bom đạn. Nhưng các cháu còn trẻ, còn cả tương lai phía trước. Nếu tôi không chèo đò thì ai sẽ đưa các cháu sang sông?
Thế là đêm hôm sau, ông lại tiếp tục ra bến.
Suốt nhiều tuần liền, đôi bàn tay ông phồng rộp vì cầm mái chèo. Chiếc áo nâu bạc màu thấm đẫm nước sông và mồ hôi. Có những lúc kiệt sức, ông chỉ ngồi tựa vào mạn thuyền vài phút rồi lại đứng dậy, vì bên kia sông vẫn còn những người lính đang chờ được tiếp viện.
Ngày đất nước hòa bình, ông vẫn sống giản dị bên dòng Thạch Hãn như bao người dân quê khác. Ông chưa bao giờ nhận mình là anh hùng. Ông chỉ nói:
– Tôi chỉ làm điều mà bất cứ người dân Quảng Trị nào lúc ấy cũng sẵn sàng làm.
Hôm nay, mỗi mùa tháng Bảy, khi những ngọn hoa đăng lung linh trôi trên dòng Thạch Hãn, người ta không chỉ tưởng nhớ những người lính đã ngã xuống, mà còn nhớ đến những người dân bình dị như những người lái đò năm xưa. Họ không mang quân hàm, không đứng trên bục vinh quang, nhưng chính lòng dũng cảm và sự hy sinh thầm lặng của họ đã góp phần viết nên bản anh hùng ca bất tử của Thành Cổ Quảng Trị.
