Liên đội Trường THCS Nguyễn Thái Bình (19)

Tên bài viết: Dương Minh Châu -Bản tráng ca của người trí thức rũ bỏ nhung lụa để hoá hồn thiêng sông núi

Nội dung:

Trong dòng chảy miên viễn của lịch sử dân tộc, có những con người đến với thế gian không phải để kiếm tìm một chốn dung thân yên bình, mà để gánh vác trên vai cả một chặng đường đầy máu và nước mắt của non sông. Giữa đất trời Tây Ninh trung dũng, cuộc đời của Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân Dương Minh Châu sừng sững hiện lên như một tượng đài bất diệt. Đó không chỉ là câu chuyện về một người anh hùng cầm súng, mà là khúc tráng ca tuyệt đẹp về khí tiết của một bậc trí thức lớn: Tự nguyện khước từ mọi đặc quyền của kẻ thống trị, để chọn lấy phần gian luân, chung nhịp đập với những người nô lệ đang vùng lên tìm ánh sáng.

Đóa hoa của trí tuệ và sự khước từ những "bả vinh hoa"

Sinh ra năm 1912 tại làng Ninh Thạnh, tổng Hoà Ninh, huyện Châu Thành, trong một gia đình mang đậm gia phong của người thầy giáo Dương Minh Đặng, Dương Minh Châu sớm bộc lộ một trí tuệ phi thường. Chàng thanh niên đất Tây Ninh ấy đã làm kinh ngạc chốn phồn hoa đô hội khi đỗ Thủ khoa trường Cao đẳng Luật khoa Hà Nội – thánh đường học thuật danh giá bậc nhất Đông Dương bấy giờ.

Đứng trước một viên ngọc sáng, thực dân Pháp hiểu rõ giá trị của ông. Chúng giăng ra trước mắt vị tân Cử nhân Luật một tấm thảm nhung rực rỡ: Lời mời nhập quốc tịch Pháp, chiếc ghế Phó Tham Biện đầy quyền uy, và cả con đường sang châu Âu hoa lệ để khoác lên mình tấm áo Tiến sĩ. Đổi lại những thứ đó, ông chỉ cần cúi đầu nhắm mắt trước nỗi đau của đồng bào.

Nhưng, Pháp đã lầm. Chúng có thể đong đếm được giá trị của những tấm bằng, nhưng không thể đong đếm được độ sâu của một tâm hồn mang nặng tình hoài hương. Với Dương Minh Châu, một nền luật pháp sinh ra để kìm kẹp dân tộc mình là thứ luật pháp vô luân. Ông đã điềm nhiên rũ bỏ vinh hoa, bởi lẽ, làm một kẻ nô lệ được dát vàng không bao giờ sánh được với khát vọng làm một người tự do dù phải đi chân trần trên chông gai.

Tiếng gọi của máu và cuộc hành hương về phía mặt trời

Từng làm việc tại Tòa án Nam Vang, kết duyên cùng người con gái mang dòng máu của kẻ sĩ Cao Bá Quát, cuộc sống của ông tưởng chừng đã neo đậu ở bến bờ viên mãn. Thế nhưng, làm sao có thể yên giấc khi Tổ quốc đang oằn mình trong cơn bĩ cực? Năm 1945, nạn đói khủng khiếp cướp đi sinh mạng hàng triệu đồng bào miền Bắc đã xé nát tâm can ông. Khi gót sắt thực dân một lần nữa giày xéo Nam Bộ, người trí thức ấy hiểu rằng: Đã đến lúc những trang sách phải nhường chỗ cho giáo mác, và ngòi bút phải hóa thành những mũi chông.

Mùa thu năm 1945, ông dắt vợ con từ bỏ chốn an toàn, lội qua bưng biền Đồng Tháp Mười, tìm về với ánh sáng của Ủy ban Hành chính Kháng chiến Nam Bộ. Cuộc trở về Tây Ninh của ông không chỉ là một chuyến đi địa lý, mà là cuộc hành hương vĩ đại của một tâm hồn trí thức đi tìm lẽ sống lớn lao nhất: Tự do cho dân tộc.

Bằng uy tín, tài năng và một trái tim rực lửa, ông nhậm chức Chủ tịch Ủy ban Hành chính Kháng chiến Tây Ninh, được bầu vào Quốc hội khóa I và trở thành người đảng viên kiên trung. Đứng giữa muôn trùng vây của giặc, ông là ngọn cờ quy tụ nhân tâm, là biểu tượng của đại đoàn kết, thắp lên niềm tin cho quân và dân Tây Ninh trong những ngày tháng đen tối nhất.

Cốt cách thư sinh và viên đạn cuối cùng tạc vào bệ đá thời gian

Người ta thường hình dung ông trong dáng dấp của một quan tòa nho nhã, một nhà trí thức uyên bác. Nhưng bi kịch oai hùng của lịch sử đã đòi hỏi người thư sinh ấy phải trở thành một chiến binh.

Ngày 07/02/1947, trên đường làm nhiệm vụ hòa giải, đoàn của ông rơi vào trận càn khốc liệt của giặc Pháp. Không nao núng, không lùi bước. Vị Chủ tịch tỉnh với đôi bàn tay quen lật từng trang luật án, nay nắm chặt tay súng, sát cánh cùng các chiến sĩ dũng cảm mở đường máu đánh trả kẻ thù.

Và rồi, ông ngã xuống giữa mảnh đất quê hương khi đã nổ đến viên đạn cuối cùng. Tuổi 35 khép lại trong lẫm liệt. Viên đạn cuối cùng ấy không phải là dấu chấm hết, mà là một dấu thanh chói lọi cất lên giữa bầu trời Nam Bộ, khẳng định sức mạnh bất khuất của con người Việt Nam.

Khúc vĩ thanh bất tử

Hơn 7 thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày ông hóa thân vào lòng đất mẹ. Tổ quốc đã ghi công ông với Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân. Nhưng phần thưởng lớn nhất, thiêng liêng nhất chính là sự bất tử của cái tên Dương Minh Châu trong lòng người.

Tên ông nay đã hóa thành tên huyện, tên đường, trở thành niềm kiêu hãnh của lớp lớp thế hệ người dân Tây Ninh. Đọc lại cuộc đời ông, ta không chỉ học về lịch sử, ta học về cách làm người. Cuộc đời Dương Minh Châu để lại một triết lý cháy bỏng: Sống không phải là tồn tại bao lâu, mà là dám đánh đổi những gì tốt đẹp nhất của bản thân để làm rạng danh quê hương xứ sở. Ông đã chết cho quê hương được sống, và vì thế, ông sẽ còn sống mãi cùng hồn thiêng sông núi đất Tây Ninh.