LIÊN ĐỘI TRƯỜNG TH&THCS ĐỊNH BIÊN - DI TÍCH LỊCH SỬ HẦM 5 CỬA
Một buổi chiều, trong tiết học Lịch sử, khi những tia nắng cuối ngày bắt đầu nhạt dần trên ô cửa kính và gió heo may khẽ lay động những tán lá bàng ngoài sân trường, cô giáo em đã khép lại trang sách giáo khoa, đặt chiếc bút xuống bàn và bắt đầu kể cho chúng em nghe một câu chuyện. Một câu chuyện không được in hẳn trong những trang sách mỏng manh kia, nhưng lại in hằn sâu thẳm trong ký ức của biết bao thế hệ người dân Việt Nam – Câu chuyện về Di tích Hầm 5 cửa giữa núi rừng ATK Định Hóa.
Trường TH&THCS Định Biên, xã Bình Yên, tỉnh Thái Nguyên.
Họ và tên: Hà Quỳnh Hương
Lớp: 6A
CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA: DI TÍCH HẦM 5 CỬA
Một buổi chiều, trong tiết học Lịch sử, khi những tia nắng cuối ngày bắt đầu nhạt dần trên ô cửa kính và gió heo may khẽ lay động những tán lá bàng ngoài sân trường, cô giáo em đã khép lại trang sách giáo khoa, đặt chiếc bút xuống bàn và bắt đầu kể cho chúng em nghe một câu chuyện. Một câu chuyện không được in hẳn trong những trang sách mỏng manh kia, nhưng lại in hằn sâu thẳm trong ký ức của biết bao thế hệ người dân Việt Nam – Câu chuyện về Di tích Hầm 5 cửa giữa núi rừng ATK Định Hóa.
Lớp học bỗng trở nên lặng đi, tất cả chúng em đều hướng ánh mắt về phía cô, về phía câu chuyện sắp được mở ra như một cuốn phim tư liệu sống động về một thời đã xa. Bên ngoài khung cửa sổ, bầu trời thu trong xanh, một khung cảnh thanh bình đến lạ. Và chính trong khung cảnh thanh bình ấy, chúng em được nghe về những năm tháng không bình yên, về những con người đã đánh đổi tuổi xuân để giữ lấy sự bình yên hôm nay.
Giọng cô trầm ấm truyền cảm. Cô kể rằng: Giữa núi rừng xanh thẳm của Định Hóa, nơi từng được mệnh danh là “thủ đô gió ngàn” của kháng chiến Việt Bắc, có một di tích lịch sử đặc biệt đó là Hầm 5 cửa ở đồi Co Tý, xóm Khau Diều, xã Bình Yên, tỉnh Thái Nguyên nơi cây rừng che chở, nơi đất mẹ ôm ấp những con người yêu nước.
Hình ảnh Hầm 5 cửa ở đồi Co Tý, xóm Khau Diều, xã Bình Yên, tỉnh Thái Nguyên
Công trình nhỏ bé này đã ghi dấu một thời kỳ lịch sử oanh liệt của dân tộc trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Cái tên giản dị ấy được đặt bởi cấu tạo đặc biệt của nó, một căn hầm có đến năm lối ra vào được ngụy trang khéo léo dưới những tán cây rừng, những bụi cỏ dại xum xuê. Năm cánh cửa ấy vừa để phòng thủ, vừa để thoát hiểm khi có tình huống bất trắc, thể hiện sự chuẩn bị kỳ công và tầm nhìn xa trông rộng của những người xây dựng nên nó. ngày ấy, trong căn hầm này các cô chú cán bộ đã sống và làm việc trong lòng đất lạnh và tối. Không ánh đèn điện, không đầy đủ cơm ăn áo mặc, nhưng họ vẫn miệt mài làm việc vì tương lai của dân tộc. Em nhắm mắt lại hình dung ra khung cảnh năm xưa. Trước mắt em hiện lên một không gian tĩnh lặng đến nao lòng dưới lòng đất. Không phải là căn phòng học sáng đèn như bây giờ, nơi chúng em đang ngồi với những chiếc bàn ghế phẳng phiu, những cuốn sách mới tinh và ánh điện sáng trưng. Nơi đó chỉ có những ngọn đèn dầu leo lét trong chiếc lồng kính mờ, hắt thứ ánh sáng vàng vọt, yếu ớt lên những khuôn mặt đầy lo toan nhưng ánh mắt thì sáng ngời ý chí và niềm tin. Đó là ánh mắt của những người cán bộ cách mạng, những chiến sĩ, những người dân thường đã khoác lên mình trọng trách lớn lao với Tổ quốc.
Giữa cái lạnh thấu xương của núi rừng Việt Bắc, khi mùa đông về, khi những cơn gió rít qua khe núi mang theo hơi lạnh, giữa sự thiếu thốn trăm bề, thiếu cơm ăn, thiếu áo mặc, thiếu thuốc men, thiếu cả những vật dụng cho cuộc sống hàng ngày, những con người ấy vẫn ngày đêm làm việc không mệt mỏi. Họp bàn dưới ánh đèn dầu, đưa ra những quyết định quan trọng, những mệnh lệnh làm thay đổi cục diện chiến trường. Trên bàn làm việc của họ có thể chỉ là những tờ giấy đã ố vàng, những cây bút mực sắp cạn, nhưng trong đầu họ là cả một chiến lược, một tầm nhìn xa cho dân tộc.
Bên ngoài kia, biết đâu đấy, tiếng máy bay do thám có thể vọng về bất cứ lúc nào, tiếng bom đạn, tiếng chân quân thù có thể vang lên trên những lối mòn. Vậy mà trong lòng hầm tối, giữa bốn bề đất lạnh, ngọn lửa niềm tin vẫn bừng cháy trong tim mỗi người. Họ tin vào một ngày mai tươi sáng, tin vào thắng lợi cuối cùng của dân tộc. Chính niềm tin ấy đã sưởi ấm họ qua những đêm dài lạnh giá, đã tiếp thêm sức mạnh cho họ vượt qua mọi gian khổ, hy sinh.
Câu chuyện của cô như một thước phim quay chậm, để lại những dư âm sâu lắng. Em chợt thấy lòng mình lắng lại, một cảm xúc nghẹn ngào dâng lên khó tả. Sống mũi em cay cay, đôi mắt em bỗng trở nên ướt nhòe dù em cố gắng chớp thật nhanh để ngăn những giọt nước mắt. Em không biết mình xúc động vì điều gì hơn: vì câu chuyện hào hùng về những con người vĩ đại, hay vì sự tương phản quá lớn giữa quá khứ gian khổ và hiện tại bình yên mà mình đang được sống.
Em nghĩ về ông bà mình, về những người nông dân chân chất, lam lũ, về những người lính cụ Hồ năm xưa với quân hàm xanh màu lá, với những bước chân trường kỳ kháng chiến. Họ đã từng sống những ngày tháng như thế, thậm chí còn gian khổ hơn thế. Có những người đã ra đi từ những căn hầm như thế này, từ những cánh rừng như thế này và không bao giờ trở về. Họ đã nằm lại nơi chiến trường xa, nơi những nghĩa trang liệt sĩ với những tấm bia không tên, nơi những ngọn đồi heo hút gió. Có những giọt nước mắt đã lặng lẽ rơi thấm vào lòng đất mẹ, những giọt nước mắt của người mẹ mất con, của người vợ mất chồng, của những đứa con không bao giờ được gặp lại cha. Tất cả những hy sinh thầm lặng ấy đã kết tinh thành bầu trời hòa bình trong xanh mà chúng em đang được tận hưởng hôm nay.
Em càng thêm thấm thía khi biết rằng Hầm 5 cửa không chỉ là một công trình quân sự đơn thuần. Nó là một chứng nhân lịch sử, một nhân chứng sống động đã chứng kiến bao thăng trầm của dân tộc. Nó là một phần máu thịt của An toàn khu (ATK) Định Hóa – thủ đô kháng chiến năm xưa, nơi đã từng đón tiếp và bảo vệ an toàn cho các lãnh tụ, các cơ quan đầu não của cuộc kháng chiến. Một căn hầm nhỏ bé, khiêm nhường, nép mình giữa núi rừng đại ngàn, không màu mè, không kiêu sa, vậy mà lại là nơi ấp ủ những quyết sách vĩ đại, những chiến lược làm thay đổi vận mệnh đất nước.
Từ trong lòng đất ấy, những chỉ thị, những mệnh lệnh đã được phát đi, góp phần làm nên chiến thắng lừng lẫy Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", giải phóng miền Bắc, đưa miền Bắc đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, làm hậu phương vững chắc cho tiền tuyến lớn miền Nam. Biết bao công sức, trí tuệ đã đổ xuống nơi đây để có được những trang sử vàng chói lọi ấy.
Từ một góc nhỏ của Tổ quốc, em bỗng thấy yêu hơn, trân trọng hơn từng tấc đất quê hương mình. Hóa ra, sự vĩ đại đôi khi lại bắt đầu từ những điều giản dị, nhỏ bé nhất. Hóa ra, những con người làm nên lịch sử không phải lúc nào cũng là những vĩ nhân với hào quang sáng chói, mà đôi khi chỉ là những con người bình thường với trái tim yêu nước nồng nàn, với ý chí kiên cường bất khuất, sẵn sàng hy sinh tất cả vì độc lập tự do của Tổ quốc.
Bước ra khỏi câu chuyện lịch sử, trở về với hiện tại, em nhìn quanh lớp học. Ánh điện sáng trưng từ những bóng đèn tuýp, sách vở đầy đủ trên những chiếc bàn gỗ phẳng lì, tiếng cười nói rộn rã của bạn bè. Tất cả hiện hữu thân thương và gần gũi đến lạ. Những cuốn sách mới tinh còn thơm mùi giấy, những chiếc bút bi nhiều màu sắc, những chiếc cặp sách xinh xắn, tất cả đều là những thứ mà các cô chú năm xưa không thể nào mơ tới.
Em chợt nhận ra, cuộc sống hòa bình này đâu phải tự nhiên mà có. Nó không phải là một món quà từ trên trời rơi xuống, cũng không phải là điều hiển nhiên mà bất cứ dân tộc nào cũng may mắn có được. Nó là một món quà vô giá, được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt, bằng tuổi xuân, bằng những ước mơ dang dở và cả máu xương của biết bao thế hệ cha anh đi trước. Họ đã sống và chiến đấu trong "thời hoa lửa" – một thời kỳ vừa lãng mạn như những đóa hoa, vừa khốc liệt như những ngọn lửa, một thời kỳ mà cái đẹp của tâm hồn, của lý tưởng luôn song hành với hiểm nguy, gian khổ. Họ đã đi qua những năm tháng ấy để cho chúng em có được "thời hoa" bình yên hôm nay, để chúng em được cắp sách đến trường, được vui chơi dưới bầu trời xanh, được ấp ủ những ước mơ và hoài bão của rmình.
Ngồi trong lớp, lòng em tự nhủ một lời hứa thầm kín với chính mình, một lời hứa thiêng liêng với những người đã nằm xuống. Em hứa sẽ học tập chăm chỉ hơn nữa, không chỉ để trở thành con ngoan trò giỏi, mà còn để trau dồi tri thức, rèn luyện đạo đức, phát triển toàn diện, để trở thành một công dân có ích cho xã hội, một người con có hiếu với gia đình.
Em hiểu rằng, tri thức hôm nay là vũ khí của ngày mai, là hành trang quan trọng nhất để em bước vào đời, để em góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh. Em không thể sống hoài, sống phí những năm tháng tuổi trẻ, những năm tháng mà biết bao người đã không có cơ hội được trải qua vì đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Em phải sống thật ý nghĩa, thật xứng đáng với những gì đã được nhận.
Chúng em đã được nhà trường tổ chức Hoạt động trải nghiệm Hành trình về Địa chỉ đỏ tại Di tích Hầm 5 cửa chủ đề “ Chúng em tập làm chiến sĩ”. Đến di tích Hầm 5 cửa chúng em đã được nghe kể chuyện lịch sử tại di tích, đượcthắp những nén nhang thơm và chúng em đã thành kính thưa với các anh hùng liệt sĩ rằng: "Chúng con - những thế hệ trẻ hôm nay - vẫn luôn ghi nhớ công ơn của các cô chú, chúng con vẫn đang từng ngày cố gắng, phấn đấu học tập thật tốt, sống thật tốt, thật ý nghĩa. Chúng con đang viết tiếp những trang sử hào hùng mà các cô chú đã mở ra, đang xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng giàu mạnh, văn minh, sánh vai với các cường quốc năm châu như Bác Hồ hằng mong ước.
Hình ảnh học sinh trường TH&THCS Định Biên tham gia hoạt động trải nghiệm được nghe kể chuyện lịch sử tại di tích.
Lòng biết ơn không chỉ thể hiện qua những lời nói suông, qua những bài văn hay mà quan trọng nhất là qua hành động, qua việc làm cụ thể hàng ngày. Mỗi bài học thuộc, mỗi điểm tốt đạt được, mỗi việc làm tốt dù nhỏ bé, mỗi hành động có ích cho cộng đồng đều là những đóa hoa tươi thắm nhất mà chúng em có thể dâng lên các anh hùng liệt sĩ.
Câu chuyện thời hoa lửa về Hầm 5 cửa sẽ còn mãi trong tim em không chỉ như một bài học lịch sử, mà như một bài học sâu sắc về lòng yêu nước, về tinh thần trách nhiệm, sự hy sinh cao cả và lẽ sống của con người, nó nhắc nhở em rằng, tất cả những điều tốt đẹp đều phải đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu xương. Ngọn lửa từ căn hầm năm xưa, ngọn lửa của niềm tin, của ý chí, của lòng yêu nước, vẫn đang âm thầm cháy trong trái tim mỗi người dân Việt Nam, đặc biệt là trong thế hệ trẻ chúng em. Ngọn lửa ấy sẽ soi sáng cho chúng em bước tiếp trên con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thân yêu, sẽ tiếp thêm sức mạnh cho chúng em vượt qua mọi khó khăn, thử thách, sẽ nhắc nhở chúng em luôn trân trọng những gì mình đang có và luôn hướng về nguồn cội.
Bây giờ, chúng em được học tập trong lớp học sáng đèn, không còn tiếng bom rơi, không còn những ngày đói rét. Em hiểu rằng, cuộc sống này không tự nhiên mà có. Đó là món quà được đánh đổi bằng cả tuổi xuân và máu của biết bao người đi trước.
Em thầm hứa với lòng mình: nhất định sẽ không phụ lòng những người đã khuất, sẽ làm rạng danh truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam anh hùng. Để một ngày nào đó, khi đứng trước Hầm 5 cửa, em có thể tự hào nói rằng: em đã sống xứng đáng với thời hoa lửa mà cha ông đã trải qua.



