Liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Hoàng Thọ Mạc: Người đã hy sinh để mở toang cánh cửa tiến vào Sài Gòn trong giờ khắc lịch sử

Tháng 6 năm 1967, nhờ thành tích xuất sắc trong quá trình phục vụ, anh được cử đi học tại Trường Sĩ quan Lục quân. Cuối năm 1971, anh được điều động về Trung đoàn Bộ binh cơ giới 202 – đơn vị tiền thân của Lữ đoàn Tăng thiết giáp 202 ngày nay. Dù xuất thân từ bộ binh, anh nhanh chóng làm chủ mọi loại vũ khí, trang bị kỹ thuật của đơn vị tăng thiết giáp và trở thành sĩ quan chỉ huy mẫu mực, được cấp trên tin tưởng.

Năm 1972, Chuẩn úy Hoàng Thọ Mạc được điều về Đaại đội 3, Tiểu đoàn 66, Trung đoàn Bộ binh cơ giới 202 và trực tiếp tham gia chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị. Anh lập nhiều chiến công xuất sắc, trong đó có trận tiến công vượt sông giải phóng Triệu Phong tháng 4 năm 1972. Năm 1973, sau khi đơn vị ra Bắc củng cố lực lượng và biên chế vào Binh đoàn Quyết Thắng – binh đoàn chủ lực cơ động đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam – anh được thăng quân hàm Thiếu úy và bổ nhiệm Đại đội trưởng Đại đội 3. Cũng trong thời gian ngắn ngủi này, anh về quê xây dựng gia đình với chị Tô Thị Khuy, người con gái cùng quê. Duyên vợ chồng chưa kịp bén thì tháng 3 năm 1975, lệnh tiến công vào Nam ập đến. Anh lại lên đường.

Hình 1: Di ảnh Anh hùng, liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc

Đêm 25 tháng 4 năm 1975, tại lễ tuyên thệ xuất quân chuẩn bị cho Chiến dịch Hồ Chí Minh, Hoàng Thọ Mạc thay mặt toàn đơn vị đứng lên phát biểu: "Được tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh giải phóng Sài Gòn, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước là một vinh dự lớn, là khát vọng cháy bỏng của tôi. Dù phải hy sinh, tôi cũng kiên quyết hoàn thành nhiệm vụ". Sau gần một tháng hành quân thần tốc vượt gần 1.800km đường Tây Trường Sơn, Đại đội 3 của anh được giao phối thuộc Trung đoàn Bộ binh 27, Sư đoàn 320B, nằm trong đội hình cánh quân phía Bắc của chiến dịch, tiến về Sài Gòn theo hướng cầu Vĩnh Bình.

Hình 2: Khẩu súng K54 của liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc, hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Lực lượng Tăng thiết giáp, Hà Nội

Sáng 30 tháng 4 năm 1975, sau khi cùng đơn vị tiêu diệt một loạt cứ điểm tại Lái Thiêu, xe thiết giáp số 454 do Đại đội trưởng Hoàng Thọ Mạc chỉ huy vọt lên dẫn đầu đội hình thọc sâu tiến về cầu Vĩnh Bình – cửa ngõ phía Bắc vào nội đô Sài Gòn. Địch co cụm, tập trung hàng chục xe tăng và nhiều lực lượng giữ cầu. Khi xe bị hỏng trong lúc giao chiến, anh lập tức lao từ trên xe xuống, rút khẩu súng K54 ra trực tiếp chỉ huy bộ đội xung phong, lần lượt bắn cháy thêm nhiều xe tăng địch. Một mảnh đạn M79 găm vào ngực, máu thấm đẫm áo, anh tự băng bó rồi tiếp tục chỉ huy đồng đội tiến lên. Khi đã vượt qua được hai phần ba cầu, một chiến sĩ trẻ lao lên tiếp cận mục tiêu liền bị địch tập trung hỏa lực bắn xối xả. Không một giây do dự, Hoàng Thọ Mạc lao vọt tới, xô người chiến sĩ ngã xuống rồi dùng thân mình nằm đè lên chắn đạn. Anh anh dũng hy sinh. Lúc đó là hơn 9 giờ sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975 – chưa đầy hai tiếng trước khi Sài Gòn hoàn toàn giải phóng.

Trung đoàn trưởng Nguyễn Huy Hiệu (sau là Thượng tướng, Anh hùng Lực lượng Vũ trang, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng) – người trực tiếp chứng kiến khoảnh khắc ấy – sau này kể lại: "Lúc đó đã gần 10 giờ sáng ngày 30/4, tôi đã quyết định đưa đồng chí Hoàng Thọ Mạc lên xe, chở đồng chí cùng đoàn quân tiến vào Sài Gòn". Vậy là Hoàng Thọ Mạc – dù đã hy sinh – vẫn cùng đồng đội tiến vào giải phóng thành phố trong giờ phút lịch sử. Chiều hôm đó, tiếng súng vừa ngừng, Trung đoàn trưởng Hiệu đích thân đi tìm chiếc quan tài đẹp nhất để an táng người đồng đội.

Hình 3: Bà Khuy tìm lại những kỷ vật mà liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc để lại (ẢNH: ĐÌNH HUY)

Tháng 9 năm 1975, Đảng và Nhà nước truy tặng liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân. Anh là người duy nhất thuộc cánh quân phía Bắc của Binh đoàn Quyết Thắng được phong tặng danh hiệu cao quý này. Năm 2009, hài cốt của anh được đưa về an táng tại nghĩa trang quê nhà sau hơn ba mươi năm nằm lại nơi đất phương Nam. Khẩu súng K54 – người bạn đồng hành cuối cùng của anh trong trận chiến trên cầu Vĩnh Bình – được lưu giữ trang trọng tại Bảo tàng Lực lượng Tăng thiết giáp ở Hà Nội như một chứng nhân lịch sử không thể nào quên.

Câu chuyện của Anh hùng, liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc không chỉ là một trang sử hào hùng mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc rằng chiến thắng nào cũng được đổi bằng những mất mát không thể đong đếm. Anh ngã xuống cách Sài Gòn chưa đầy 5km, trước giờ toàn thắng chỉ hơn một tiếng, trong tư thế của người dùng thân mình che chắn cho đồng đội. Cuộc đời chiến đấu không mệt mỏi và sự hy sinh anh dũng của anh mãi là tấm gương sáng cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Tăng thiết giáp 202 và cho toàn thể thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay.

Nguồn:

https://ct.qdnd.vn/ho-so-tu-lieu/anh-hung-liet-si-hoang-tho-mac-533304

https://dantri.com.vn/thoi-su/nguoi-liet-si-cung-doan-quan-tien-vao-sai-gon-1398765580.htm