Liệt sĩ - Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Phan Thị Nính

Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Tân Thông Hội – vùng quê có truyền thống đấu tranh cách mạng lâu đời – nhân dân nơi đây luôn nổi tiếng bởi tinh thần đoàn kết, yêu thương, đùm bọc lẫn nhau; sống mến khách, thủy chung, trọng nghĩa khinh tài, thẳng thắn, cương trực. Người dân Tân Thông Hội sẵn sàng bỏ qua những điều riêng tư để cùng nhau tiến bộ, cùng nhau đứng lên trước mọi áp bức, bất công. Chính từ mảnh đất giàu truyền thống ấy đã hun đúc nên tinh thần yêu nước nồng nàn, ý chí căm thù giặc sâu sắc và khát vọng tự do, công bằng, không chịu khuất phục trước bất kỳ thế lực xâm lược nào.

Trong dòng chảy hào hùng đó, Mẹ Việt Nam anh hùng Phạm Thị Nính hiện lên như hình ảnh tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam bình dị mà kiên cường, bất khuất. Tiếp thu truyền thống tốt đẹp của quê hương, mẹ sớm giác ngộ cách mạng và tham gia hoạt động trong suốt 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp tái xâm lược. Năm 1943, mẹ lập gia đình với ông Bùi Văn Kheo (1913–1982), một người nông dân hiền lành, chất phác, cùng quê.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công đã mang đến niềm vui lớn lao cho nhân dân cả nước. Lần đầu tiên, người dân được sống trong độc lập, tự do, có chính quyền cách mạng của riêng mình. Thế nhưng, niềm vui ấy chưa kéo dài bao lâu thì cuối tháng 9/1945, thực dân Pháp quay trở lại xâm lược Nam Bộ. Đến năm 1946, giặc tràn về Củ Chi, làng xóm tan hoang, bom đạn ngày đêm gieo rắc chết chóc, nhân dân tiếp tục sống trong cảnh loạn lạc.

Trong hoàn cảnh ấy, mẹ Nính cùng bà con trong ấp tích cực tham gia phục vụ kháng chiến: đóng góp lương thực, nuôi giấu cán bộ, tham gia các cuộc đấu tranh biểu tình, chặn bước tiến của quân thù, bảo vệ xóm làng. Từ năm 1949, mẹ cùng bộ đội, du kích và nhân dân tích cực đào địa đạo, xây dựng ấp – xã chiến đấu. Khắp các ấp hình thành những bãi chông, hầm chông, hố chông bố trí tại những nơi giặc thường lùng sục: ven đường, quanh nhà, chuồng trại, bờ rào, lối đi giữa các hộ dân… tạo nên thế trận chiến tranh nhân dân vững chắc.

Tháng 9/1952, cơn bão lớn chưa từng có đã gây ngập lụt khắp Nam Bộ. Đồng Tháp Mười – vựa lúa kháng chiến – biến thành biển nước mênh mông suốt nhiều tháng. Sau lũ lụt, nạn đói nghiêm trọng xảy ra. Trước tình hình đó, Đảng kêu gọi nhân dân đoàn kết, tiết kiệm lương thực, tương trợ lẫn nhau và đẩy mạnh sản xuất hoa màu sau khi nước rút. Trong gian khó, mẹ Nính cùng bà con trong xã vẫn một lòng hết sức chi viện cho cán bộ, chiến sĩ, không quản thiếu thốn, hy sinh.

Tháng 5/1954, tin vui Chiến thắng Điện Biên Phủ vang dội khắp cả nước, tiếp thêm niềm tin và khí thế đấu tranh cho nhân dân Tân Thông Hội. Sáng ngày 10/7/1954, dưới sự lãnh đạo của đồng chí Sáu Bân (Lê Công Tâm) – Bí thư Chi bộ, mẹ Phạm Thị Nính đã dẫn đầu đoàn biểu tình cùng các đồng chí Liêu Bình Hương, Phan Thị Hối, Nguyễn Thị Nữ và hơn 600 quần chúng thuộc các ấp Chánh, Trung, Bàu Sim và các xã lân cận.

Đoàn biểu tình tập trung tại ấp Chánh, tiến về khu vực Quán Đôi (Quốc lộ 22) với cờ đỏ sao vàng tung bay, băng rôn, khẩu hiệu rợp trời, đồng thanh hô vang:

“Đả đảo đế quốc Pháp! Đế quốc Pháp phải thi hành Hiệp định đã ký!”

Đoàn dự định tiến về Nhà Việc Củ Chi để buộc thực dân Pháp và tay sai thi hành nghiêm chỉnh Hiệp định Giơ-ne-vơ. Tuy nhiên, giặc Pháp đã dã man đàn áp, xả súng thẳng vào đoàn người biểu tình, gây nên cuộc thảm sát đẫm máu, làm 54 người hy sinh (riêng xã Tân Thông Hội có 29 người) và 57 người bị thương.

Trong biển máu của đồng bào, mẹ Phạm Thị Nính đã anh dũng hy sinh, cùng nhiều đồng chí, đồng bào như Liêu Bình Hương, Phan Thị Hối… Mẹ ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại người con trai duy nhất Bùi Văn Sen mới tròn 10 tuổi.

Mang trong tim nỗi đau mất mẹ, anh Bùi Văn Sen đã sớm nuôi chí căm thù giặc, quyết tiếp bước con đường cách mạng. Tháng 1/1962, khi vừa tròn 18 tuổi, anh xung phong tham gia du kích xã Tân Thông Hội. Anh chiến đấu dũng cảm và hy sinh ngày 7/9/1963 tại vùng Bưng, ấp Chánh, xã Tân Thông Hội. Ngoài ra, mẹ Nính còn nuôi dưỡng người con nuôi Bùi Văn Rảnh (con của chị chồng) từ năm 8 tuổi. Anh cũng là du kích xã và đã hy sinh cùng ngày với mẹ.

Với những cống hiến và hy sinh to lớn ấy, mẹ Phạm Thị Nính được Thủ tướng Chính phủ cấp Bằng “Tổ quốc ghi công” và được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” ngày 2/10/1998.

Chiến tranh đã lùi xa, hòa bình đã trở về trên quê hương đất nước, nhưng nỗi đau và sự mất mát vẫn còn đó. Mẹ Phạm Thị Nính và người con trai duy nhất đã hiến trọn tuổi thanh xuân cho Tổ quốc. Sự hy sinh cao cả của Liệt sĩ – Bà mẹ Việt Nam anh hùng Phạm Thị Nính mãi mãi tô thắm màu cờ Tổ quốc, làm rạng rỡ thêm truyền thống “Anh hùng – Bất khuất – Trung hậu – Đảm đang” của người phụ nữ Việt Nam.

Nguồn: Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ