Liệt sĩ Bùi Văn Gia

Mỗi lần về thôn Đông, thắp hương lên bàn thờ gia tiên, ông Bùi Văn Tín, 85 tuổi, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Công an TP Hà Nội, đều rưng rưng. Trong làn khói hương thoang thoảng, ông Tín đứng lặng hồi lâu trước án thờ ông bà nội cùng cha-liệt sĩ Bùi Văn Gia và những người thân trong dòng họ. Bao ký ức cứ thế ùa về trong ông...

Cậu bé Bùi Văn Tín sinh tháng 3-1939, nhưng từ tháng 1 năm ấy, ông Bùi Văn Gia đã đi phu ở đồn điền cao su mãi tận Tây Ninh. Có lẽ khi ấy, cụ Phạm Thị Rượm không thể nghĩ người con trai út trong 5 người con của mình lại trở thành chiến sĩ cách mạng ở cái nơi mà cụ mới chỉ nghe đến tên vài lần trong đời. Cũng mãi sau này, Bùi Văn Tín mới biết cha đã gửi thư về nhà đặt tên cho mình, còn lại hai cha con chưa từng có thông tin về nhau. Sau ngày đất nước thống nhất, qua họ hàng, ông mới được biết cha mình đã hy sinh năm 1966, tại Tây Ninh.

Năm 1976, sắp xếp công việc ổn thỏa, niềm đau đáu tìm thông tin của cha thôi thúc ông Bùi Văn Tín vào Tây Ninh. Sau nhiều ngày tháng lần theo thông tin của các cơ quan chức năng cũng như tìm gặp được đồng đội của cha ở huyện Tân Biên, ông được biết cha mình đã tham gia cách mạng và có thời gian là cán bộ của Trung đoàn 311 (tiền thân của Bộ CHQS tỉnh Tây Ninh ngày nay). đồng đội của cha như ông Bảy Báo (nguyên Bí thư Huyện ủy Tân Biên) và các ông Năm Phấn, Hai Hải, Bảy Phăng, Sáu Sáng... cùng hoạt động với ông Bùi Văn Gia đã kể cho Bùi Văn Tín nghe về cuộc đời hoạt động cách mạng sôi nổi của cha mình.

Trong những ngày làm phu cao su, chứng kiến sự đánh đập, đối xử tàn nhẫn của bọn phu cai, ông Bùi Văn Gia được giác ngộ cách mạng. Là một người thông minh, được học hành đầy đủ (ở quê, ông đã tốt nghiệp trường Pháp, làm nghề dạy học, được gọi là khóa Gia), với tính cách hiền lành, vui vẻ, ông được đồng đội cũng như người dân quanh vùng yêu quý. Năng nổ hoạt động, ông được giao súng ngắn phòng thân và thường về các thôn, xã vận động nhân dân đóng góp vật chất ủng hộ cách mạng.

Ông Bảy Phăng cho Bùi Văn Tín biết thêm, trên đường cùng nhau vào Trại Bí (Tân Phong, Tân Biên) để vận động nhân dân ủng hộ cách mạng, hai ông bị địch phục kích. Ông Gia đã hy sinh bởi một viên đạn bắn lén của kẻ thù, còn ông Bảy Phăng bị thương, sau đó bị địch bắt, đày ra nhà tù ở Côn Đảo. Từ những thông tin của ông Bảy Phăng, ông Tín đã tìm đến nơi cha mình hy sinh và được người dân trong vùng đưa đến đúng nơi ông Bùi Văn Gia được chôn cất. Năm 1979, ông Tín và gia đình đã đưa được hài cốt ông Bùi Văn Gia về an táng tại xã Tân Hưng, huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh (nơi gia đình người vợ thứ hai của ông Gia ở). Nhờ sự chứng thực của đồng đội, năm 1980, ông Bùi Văn Gia được công nhận là liệt sĩ.