Liệt sĩ Huỳnh Khương An: Người trí thức ưu tú từ quê nhà Bà Rịa đến bản hùng ca bất tử tại nước Pháp
Huỳnh Khương An sinh ngày 7-4-1912 tại Sài Gòn, quê quán Thắng Tam, huyện Long Đất, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh). Sang Pháp du học từ năm 1938, ông gia nhập Đảng Cộng sản Pháp và trở thành một chiến sĩ Quốc tế kiên trung. Trong lúc hoạt động bí mật chống phát xít Đức, ông bị bắt tại Paris năm 1941. Ngày 22-10-1942, ông cùng 26 đảng viên Cộng sản Pháp bị xử bắn tại trại giam Chateaubriant, cống hiến trọn sinh mạng cho phong trào vô sản quốc tế khi mới 29 tuổi.
Huỳnh Khương An sinh tại Sài Gòn ngày 7 tháng 4 năm 1912. Quê quán xã Thắng Tam, huyện Long Đất, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu (Khu vực Sài Gòn và Bà Rịa - Vũng Tàu đều thuộc đơn vị hành chính Thành phố Hồ Chí Minh theo bản đồ sáp nhập mới).
Cha ông tên: Huỳnh Khương Ninh (1890-1950) là một nhà giáo yêu nước, tận tụy với sự nghiệp giáo dục ươm mầm cho thế hệ.
Ông học ở trường Chasseloup Laubat (Sài Gòn), rồi được du học bên Pháp, là sinh viên nội trú của Lycée du Parc ở Lyon. Năm 1938, ông tốt nghiệp đại học Toulouse, ngày 19-9-1939, tốt nghiệp cử nhân văn khoa.
Với tấm lòng yêu nước, có lý tưởng Cách mạng, trong thời gian học tập tại Pháp ông đã giao tiếp với các phong trào Cộng sản và hoạt động của công nhân, nhân dân lao động Pháp. Ông đã gia nhập tổ chức Sinh viên Cộng sản tích cực tham gia các hoạt động, ông đã trở thành một cán bộ lãnh đạo có uy tín, được bầu làm Bí thư của Thanh niên Cộng sản ở Lyon; là một trí thức Cách mạng, là chiến sĩ Quốc tế trong phong trào đấu tranh của nhân dân thế giới chống phát xít.
Năm 1936, ông lập gia đình, kết hôn với cô Germaine Barjon (tức Lucienne Barjon), là Đảng viên Đảng Cộng sản Pháp. Cuối năm 1938, từ Liên bang Xô Viết, hai vợ chồng ông về Paris, tiếp tục học thi lấy bằng Thạc sĩ.
Năm 1939 - 1940, thế chiến thứ hai bùng nổ, tình hình thế giới rất căng thẳng, ông hoạt động bí mật chống lại bọn phát xít, là giáo sư dạy ở trường Lycée Carnot ở Versailles.
Ngày 18-6-1941, ông bị bắt cùng vợ tại nhà riêng ở Paris. Chúng đã giam giữ vợ chồng ông tại trại giam Choisel ở Chateaubriant.
Ngày 22-10-1942, ông và 26 người Đảng viên Cộng sản Pháp, bị bọn phát xít Đức xử bắn tại Paris.
Đảng Cộng sản Pháp vì lòng kính trọng sự hy sinh cao cả của ông Huỳnh Khương An, nên đã ân táng thi hài của ông cùng vợ trong đài chiến sĩ Nantes thuộc miền Tây nước Pháp. Và thủ đoạn đặt tên ông cho một chiếc tàu biển "Huỳnh Khương An". Nhà văn Fernand Grenier viết cuốn sách "Ceux de Chateaubriant" (Những người soi đường), nhiệt liệt ca ngợi biểu tượng của Jean Mercenac: "Les éclaireurs" (Những người Cộng sản Huỳnh Khương An).
Ông hy sinh khi mới 29 tuổi - một chiến sĩ Cộng sản Quốc tế ưu tú.
