LIỆT SĨ LƯU QUÝ AN - QUẢ LỰU ĐẠN CUỐI CÙNG GIỮA AO BÈO

Lưu Quý An sinh ngày 21-2-1940 trong một gia đình nông dân nghèo có bảy người con tại xã Tiền Phong, huyện Mê Linh. Từ nhỏ, An được gia đình bà Nguyễn Thị Từ nhận làm con nuôi. Đây là một cơ sở cách mạng, thường xuyên che chở và nuôi giấu cán bộ hoạt động bí mật.

Những câu chuyện về các chiến sĩ cách mạng, những căn hầm bí mật dưới nền nhà và những lần bộ đội trở về làng đã sớm gieo vào lòng An tình yêu quê hương cùng ý chí đánh giặc. Năm 1950, khi mới 10 tuổi, em đã cùng chị gái là bà Lưu Thị Màu và anh rể Ngô Văn Lợi tham gia đào hầm, nuôi giấu cán bộ và chuẩn bị vũ khí phục vụ lực lượng kháng chiến.

Thấy em còn quá nhỏ, bà Màu từng khuyên em nên ở nhà. Nhưng An nhất quyết xin được tham gia bởi em tin rằng mình cũng có thể góp sức bảo vệ cán bộ và quê hương. Trước sự gan dạ ấy, tổ chức đồng ý cho An gia nhập đội du kích xã Tiền Phong. Em trở thành đội viên nhỏ tuổi nhất và được giao nhiệm vụ liên lạc cho bộ đội địa phương.

Dáng người nhỏ bé giúp An dễ dàng vượt qua các trạm kiểm soát của địch. Em có thể len theo bờ ruộng, lẩn qua những bụi tre hoặc giả làm trẻ chăn trâu để chuyển mệnh lệnh đến các vị trí chiến đấu. Mỗi khi bộ đội về làng, An đều chăm chú học cách sử dụng súng và lựu đạn. Vì vậy, dù còn rất trẻ, em đã có mặt trong nhiều trận chống càn của quân và dân địa phương.

Từ cuối năm 1952 đến đầu năm 1953, Lưu Quý An cùng lực lượng xã Tiền Phong nhiều lần phá cầu, cắt đường giao thông, phục kích toán lính bảo vệ và hỗ trợ bộ đội chủ lực tiến công đồn địch. Trong những hoạt động ấy, An luôn hoàn thành nhiệm vụ liên lạc, giúp mệnh lệnh được chuyển đến các hướng nhanh chóng và bí mật.

Khoảng 5 giờ sáng ngày 19-11-1953, từ hướng thị xã Phúc Yên, một tiểu đoàn quân Pháp có xe tăng hộ tống tiến về xã Tiền Phong, mở một cuộc càn quét lớn. Trong khi đó, lực lượng bảo vệ địa phương chỉ có 30 du kích và 11 chiến sĩ bộ đội địa phương.

Lưu Quý An được giao chuyển mệnh lệnh từ sở chỉ huy đến các hướng chiến đấu. Trên đường làm nhiệm vụ, em bất ngờ chạm mặt quân địch. Biết mình đã bị phát hiện, An lập tức ném lựu đạn vào đội hình của chúng. Địch bắn trả dữ dội khiến em bị gãy một cánh tay, máu chảy rất nhiều.

Dù đau đớn, An vẫn không rời vị trí. Em tiếp tục chiến đấu, cố gắng kìm chân quân địch để du kích ở các hướng có thời gian thoát khỏi vòng vây và tổ chức lại lực lượng. Khi quân Pháp tràn tới ngày càng đông, An cùng một số đồng đội phải nhảy xuống ao bèo tây ở thôn Nam để ẩn nấp.

Địch nhanh chóng bao vây quanh ao rồi dùng súng bắn xối xả xuống mặt nước. Nhiều chiến sĩ du kích trúng đạn. Trước tình thế nguy cấp, An chủ động nhô lên, thu hút sự chú ý của quân địch về phía mình. Một tên lính kéo em lên bờ, tưởng rằng người du kích nhỏ tuổi đã không còn khả năng chống trả.

Nhưng An vẫn còn giữ một quả lựu đạn cuối cùng.

Lợi dụng lúc quân địch mất cảnh giác, em bất ngờ rút chốt và ném quả lựu đạn vào giữa đội hình của chúng. Tiếng nổ vang lên, ba tên địch bị tiêu diệt, trong đó có một sĩ quan Pháp. Những tên còn lại điên cuồng dùng tiểu liên bắn vào người em.

Lưu Quý An ngã xuống trên chính mảnh đất quê hương khi mới 13 tuổi. Em đã hoàn thành nhiệm vụ liên lạc, chiến đấu đến giây phút cuối cùng và góp phần bảo vệ những người đồng đội còn sống rời khỏi vòng vây.

Bà Lưu Thị Màu – chị ruột và cũng là người đồng đội của An – đã kể lại câu chuyện về người em trai nhỏ tuổi nhưng gan dạ ấy. Qua lời kể của bà, hình ảnh Lưu Quý An hiện lên không chỉ là một cậu bé liên lạc thông minh mà còn là một chiến sĩ du kích kiên cường, sẵn sàng lấy thân mình che chở đồng đội.

Ngày 31-7-1998, Lưu Quý An được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời em dừng lại ở tuổi 13, nhưng quả lựu đạn cuối cùng giữa ao bèo năm ấy đã trở thành minh chứng bất tử cho lòng yêu nước và khí phách của một người anh hùng nhỏ tuổi.