Liệt sĩ Nguyễn Trí Hữu

Ông học giỏi, năm 20 tuổi (1932) lên học Trường Normal (Cao đẳng Sư phạm, nay là Trường Đại học Sài Gòn). Sau khi tốt nghiệp, năm 1936, ông tham gia giảng dạy tại Biên Hòa (Đồng Nai), sau đó chuyển về Bến Tre. Tại đây, ông dạy học ở Tân Thạch (nay thuộc Châu Thành),

Tháng 4/1945, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương với bí danh là Chu. Chuẩn bị khởi nghĩa cướp chính quyền (tháng 8/1945), Nguyễn Trí Hữu được bổ sung vào Tỉnh ủy Bến Tre và được cử vào Ban lãnh đạo Mặt trận Việt Minh phụ trách vận động các giáo phái. Ông công tác rất nhiệt tình, lôi kéo được Cao Đài Ban chỉnh đạo và nhiều tín đồ đạo Phật, đạo Thiên Chúa ủng hộ hoặc tham gia cách mạng. Đầu năm 1946, thực dân pháp tái chiếm Bến Tre, Nguyễn Trí Hữu tiếp tục ở lại vùng ven tỉnh lỵ hỗ trợ cho các bộ phận còn chậm di chuyển, bối rối, chưa rút lui kịp.

Cuối năm 1946, khi bộ máy chính quyền tỉnh được củng cố về đóng tại cù lao Minh, Nguyễn Trí Hữu được cử làm Trưởng ban Tuyên truyền tỉnh sau đổi thành Ty Thông tin Tuyên truyền Bến Tre. Cuối năm 1949, ông được phân công làm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến hành chính huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre với bí danh Huỳnh Nghiêm Minh.

Tháng 12/1952, ông được lệnh đi dự chỉnh huấn ở Trung ương. Sau Hiệp định Genève, ông được giữ lại ở miền Bắc, công tác tại Bộ Ngoại giao và được bổ nhiệm làm Bí thư thứ nhứt ở Đại sứ quán Việt Nam tại Tiệp Khắc (cũ).

Tháng 8/1958, ông về nước, được Trung ương bố trí vào Tỉnh ủy Thanh Hóa, giữ chức vụ Phó Chủ tịch tỉnh phụ trách văn xã.

Năm 1963, ông được trên cho về miền Nam tham gia chiến đấu theo nguyện vọng. Ông chuyển về Khu ủy Khu 8 và được giao nhiệm vụ nghiên cứu, theo dõi tỉnh Bến Tre để giúp Khu ủy chỉ đạo công tác.

Cuối năm 1968, ông được bố trí về tỉnh Bến Tre công tác và tham gia Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bến Tre. Năm 1969, khi Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh Bến Tre được thành lập, được cử làm Chủ tịch nhưng ông từ chối vì chưa am hiểu đầy đủ tình hình cơ sở mà chỉ nhận nhiệm vụ Phó Chủ tịch phụ trách kinh tế và văn xã.

Ngày 20/01/1970, trong lúc đang công tác ở Tân Hào - Long Mỹ, giặc mở cuộc càn quy mô vào căn cứ, Nguyễn Trí Hữu bị vướng lựu đạn gài nổ, gãy chân. Khi cán bộ quân y định chích thuốc để tiến hành cứu chữa thì ông nói: "Tôi không thể sống nổi đâu! Hãy để thuốc dành cho anh khác!". Quân y đã hết lòng cứu chữa, nhưng vì bị mất máu nhiều, ông lịm dần rồi tắt thở. Trong điếu văn, ông Lê Minh Đào (Ba Đào), Tỉnh đội Trưởng đã nghẹn ngào đọc lên lời thương tiếc vô hạn một nhà giáo yêu nước nồng nàn, một đồng chí kiên cường hy sinh tất cả, đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.