LIỆT SĨ NGUYỄN VĂN SƠN (1954–1972) – TUỔI 18 GỬI LẠI QUÊ HƯƠNG HẬU MỸ BẮC A

CÓ MỘT NGƯỜI THANH NIÊN HẬU MỸ MÃI MÃI TUỔI MƯỜI TÁM

Có những cuộc đời được tính bằng tám mươi, chín mươi năm.

Nhưng cũng có những cuộc đời chỉ dừng lại khi tuổi thanh xuân vừa mới bắt đầu.

Điều làm nên giá trị của một cuộc đời không chỉ nằm ở việc người ấy đã sống bao lâu, mà còn nằm ở những gì họ đã lựa chọn, đã cống hiến và để lại cho quê hương.

Trong danh sách những người con đã hy sinh vì Tổ quốc của vùng đất Cái Bè, có một cái tên rất gần với quê hương Hậu Mỹ:

Nguyễn Văn Sơn.

Anh sinh năm 1954, quê tại Hậu Mỹ Bắc A, huyện Cái Bè.

Ngày 25 tháng 7 năm 1972, người thanh niên ấy hy sinh.

Nếu tính theo năm sinh và năm hy sinh, Nguyễn Văn Sơn khi ấy chỉ khoảng 18 tuổi.

Mười tám tuổi.

Cái tuổi mà hôm nay nhiều bạn trẻ vẫn đang ngồi trên ghế nhà trường.

Cái tuổi của những ước mơ về học tập, nghề nghiệp và tương lai.

Nhưng trong những năm tháng chiến tranh, tuổi mười tám của một thế hệ thanh niên lại mang một ý nghĩa rất khác.

Với Nguyễn Văn Sơn, tuổi mười tám đã mãi mãi dừng lại trong năm 1972.

Và từ đó, tên anh được ghi vào danh sách những người đã hy sinh vì quê hương, đất nước.

NGƯỜI CON CỦA HẬU MỸ BẮC A

Điều khiến câu chuyện Nguyễn Văn Sơn trở nên đặc biệt gần gũi với tuổi trẻ Hậu Mỹ hôm nay chính là hai chữ:

HẬU MỸ

Nguồn dữ liệu về bia mộ liệt sĩ ghi rất rõ quê quán của anh là:

Hậu Mỹ Bắc A – Cái Bè – Tiền Giang.

Hậu Mỹ Bắc A từng là một đơn vị hành chính quen thuộc của huyện Cái Bè. Các văn bản của tỉnh Tiền Giang trước đây cũng ghi nhận rõ địa danh xã Hậu Mỹ Bắc A và khu vực chợ, khu dân cư của địa phương.

Đây chính là điều làm cho Nguyễn Văn Sơn khác với nhiều nhân vật lịch sử mà chúng ta thường được nghe kể.

Anh không phải một cái tên ở một vùng đất xa xôi.

Quê hương của anh chính là vùng đất Hậu Mỹ.

Có thể nơi anh từng sinh sống đã đổi thay rất nhiều.

Những con đường ngày ấy có thể không còn giống hôm nay.

Những mái nhà, những cánh đồng, những dòng kênh cũng đã trải qua hơn nửa thế kỷ biến đổi.

Nhưng tên quê quán được ghi lại vẫn còn đó:

Hậu Mỹ Bắc A.

Và chính từ địa danh ấy, chúng ta có thể bắt đầu hành trình tìm lại câu chuyện của người thanh niên Nguyễn Văn Sơn.

SINH NĂM 1954 – MỘT TUỔI THƠ GIỮA CHIẾN TRANH

Nguyễn Văn Sơn sinh năm 1954.

Đó là một năm đặc biệt của lịch sử Việt Nam.

Một thế hệ mới được sinh ra trong khi đất nước vẫn đang trải qua những biến động rất lớn.

Nếu lấy mốc năm sinh 1954 làm điểm bắt đầu, có thể thấy gần như toàn bộ tuổi thơ và tuổi thiếu niên của Nguyễn Văn Sơn diễn ra trong hoàn cảnh chiến tranh.

Nhưng ở đây, chúng ta cần thận trọng.

Hiện chưa có nguồn tư liệu đủ chắc để kể lại gia đình anh gồm những ai, cha mẹ làm nghề gì, anh học ở đâu hay cuộc sống tuổi thơ cụ thể như thế nào.

Chúng ta cũng chưa thể biết chính xác ngày nào người thanh niên Nguyễn Văn Sơn quyết định tham gia lực lượng cách mạng.

Nguồn dữ liệu bia mộ hiện ghi phần “Ngày nhập ngũ: Chưa rõ”.

Vì vậy, không nên tự sáng tác những chi tiết còn thiếu.

Nhưng có một điều đã được ghi nhận:

Nguyễn Văn Sơn đã trở thành người chiến sĩ của Địa phương quân Cái Bè.

Từ một người con Hậu Mỹ Bắc A, anh bước vào hàng ngũ lực lượng vũ trang của chính quê hương mình.

NGƯỜI CHIẾN SĨ ĐỊA PHƯƠNG QUÂN CÁI BÈ

Trong thông tin trên bia mộ được số hóa, đơn vị của Nguyễn Văn Sơn được ghi:

Địa phương quân Cái Bè.

Chi tiết này rất đáng chú ý.

Bởi nó tạo nên một mối liên hệ trực tiếp:

Sinh ra ở Cái Bè – tham gia lực lượng địa phương Cái Bè – hy sinh – và sau này an nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Cái Bè.

Cuộc đời ngắn ngủi của anh gần như gắn trọn với quê hương.

Đó cũng là nét đẹp của rất nhiều chiến sĩ địa phương trong những năm chiến tranh.

Họ chiến đấu trên chính vùng đất mình sinh ra.

Phía sau họ là xóm làng.

Là gia đình.

Là những người thân.

Là quê hương mà họ muốn bảo vệ.

Đối với Nguyễn Văn Sơn, chúng ta chưa tìm được tài liệu đủ chi tiết để xác định anh từng tham gia những trận đánh nào.

Vì thế, điều cần được tôn trọng nhất khi kể lại câu chuyện là:

Không biến những khoảng trống của lịch sử thành những chi tiết tưởng tượng.

Tên anh đã đủ để chúng ta bắt đầu tìm hiểu.

Tuổi đời của anh đã đủ để khiến thế hệ hôm nay suy ngẫm.

NGÀY 25 THÁNG 7 NĂM 1972

Trong hồ sơ dữ liệu bia mộ, ngày hy sinh của Nguyễn Văn Sơn được ghi rất cụ thể:

25/7/1972.

Hai ngày sau là 27/7 – Ngày Thương binh - Liệt sĩ.

Chi tiết thời gian ấy khiến câu chuyện của anh càng gợi nhiều suy nghĩ.

Nhưng chúng ta hiện chưa có nguồn đáng tin cậy cho biết Nguyễn Văn Sơn hy sinh tại đâu và trong hoàn cảnh cụ thể nào.

Vì vậy, sẽ không phù hợp nếu tự đặt tên một trận đánh hay kể lại một hoàn cảnh hy sinh mà tư liệu chưa xác nhận.

Chúng ta chỉ biết chắc rằng:

Một người thanh niên sinh năm 1954.

Một người con Hậu Mỹ Bắc A.

Một chiến sĩ Địa phương quân Cái Bè.

Đã hy sinh ngày 25/7/1972.

Và khi ấy, tuổi đời anh chỉ khoảng 18 tuổi.

TUỔI MƯỜI TÁM GỬI LẠI QUÊ HƯƠNG

Có lẽ chính tuổi đời là điều khiến câu chuyện Nguyễn Văn Sơn dễ chạm đến những người trẻ hôm nay nhất.

Mười tám tuổi.

Nếu đặt Nguyễn Văn Sơn bên cạnh một đoàn viên, thanh niên 18 tuổi của Hậu Mỹ hôm nay, khoảng cách lịch sử hơn nửa thế kỷ bỗng trở nên rất gần.

Ở tuổi ấy hôm nay, một người trẻ có thể đang chuẩn bị thi tốt nghiệp.

Có thể đang chọn ngành học.

Có thể lần đầu rời gia đình để đi học, đi làm.

Có thể đang nghĩ về nghề nghiệp và tương lai của mình.

Còn Nguyễn Văn Sơn ở tuổi ấy đã trở thành một người chiến sĩ.

Và rồi tuổi mười tám của anh dừng lại.

Bởi vậy, tiêu đề:

“TUỔI 18 GỬI LẠI QUÊ HƯƠNG HẬU MỸ BẮC A”

không nhằm làm câu chuyện trở nên bi thương.

Điều cần được nhấn mạnh hơn là giá trị của tuổi trẻ.

Mỗi thế hệ đều có tuổi mười tám.

Nhưng mỗi thời đại đặt trước tuổi trẻ những trách nhiệm khác nhau.

TỪ TUỔI 18 NĂM 1972 ĐẾN TUỔI 18 HÔM NAY

Thế hệ Nguyễn Văn Sơn trưởng thành trong chiến tranh.

Thế hệ trẻ hôm nay trưởng thành trong hòa bình.

Chúng ta không thể và cũng không nên đặt hai thế hệ vào cùng một hoàn cảnh để so sánh.

Nhưng câu chuyện lịch sử có thể giúp người trẻ hôm nay hiểu một điều:

Hòa bình mà chúng ta đang có không phải tự nhiên mà có.

Phía sau cuộc sống bình yên hôm nay là những con người đã không có cơ hội sống đến tuổi 20.

Nguyễn Văn Sơn là một trong số đó.

Vì vậy, cách thiết thực nhất để tưởng nhớ không chỉ là thắp một nén hương.

Mà còn là sống có trách nhiệm hơn với chính tuổi trẻ của mình.

Học tập nghiêm túc hơn.

Quan tâm đến gia đình hơn.

Tham gia hoạt động cộng đồng.

Giữ gìn môi trường.

Giúp đỡ người khó khăn.

Tìm hiểu lịch sử quê hương.

Và biết trân trọng những điều bình thường mà thế hệ trước đã phải đánh đổi rất nhiều để thế hệ hôm nay có được.

TRỞ VỀ VỚI ĐẤT MẸ CÁI BÈ

Ngày nay, thông tin được số hóa cho biết Liệt sĩ Nguyễn Văn Sơn đang an nghỉ tại:

NGHĨA TRANG LIỆT SĨ HUYỆN CÁI BÈ – TỈNH TIỀN GIANG.

Đây là một chi tiết có ý nghĩa đặc biệt.

Anh sinh ra ở Hậu Mỹ Bắc A.

Anh thuộc Địa phương quân Cái Bè.

Và anh nằm lại trên quê hương Cái Bè.

Hành trình của một cuộc đời chỉ kéo dài khoảng 18 năm.

Nhưng hơn nửa thế kỷ sau, tên anh vẫn còn được lưu lại.

Nguyễn Văn Sơn.

1954–1972.

Phía sau hai mốc năm tưởng như rất ngắn ấy là một tuổi trẻ mà thế hệ hôm nay cần tiếp tục tìm hiểu.

NHỮNG KHOẢNG TRỐNG CẦN TUỔI TRẺ HẬU MỸ TÌM LẠI

Câu chuyện Nguyễn Văn Sơn hiện vẫn còn nhiều câu hỏi chưa có lời giải từ nguồn công khai:

Cha mẹ anh là ai?

Anh sinh sống tại ấp nào của Hậu Mỹ Bắc A?

Anh có anh chị em hay không?

Anh tham gia cách mạng từ năm nào?

Những người cùng đơn vị với anh là ai?

Anh hy sinh ở đâu?

Trong hoàn cảnh nào?

Gia đình hiện còn lưu giữ ảnh, giấy báo tử, Bằng Tổ quốc ghi công hoặc kỷ vật của anh hay không?

Đây chính là phần việc rất phù hợp để biến một bài viết trên mạng thành một công trình tìm hiểu lịch sử địa phương thực sự.

Tuổi trẻ địa phương có thể phối hợp với gia đình chính sách, người cao tuổi, cơ quan quân sự và ngành Lao động – Thương binh và Xã hội để từng bước đối chiếu hồ sơ.

Nếu tìm được thân nhân, điều quý giá nhất có thể không phải là một tài liệu dài.

Đôi khi chỉ cần:

Một bức ảnh.

Một lá thư.

Một tấm Bằng Tổ quốc ghi công.

Một câu chuyện của người thân.

Hay một ký ức được người cao tuổi trong xóm kể lại.

Những mảnh ghép ấy sẽ giúp Nguyễn Văn Sơn không còn chỉ là một dòng tên trên bia mộ.

Anh sẽ trở lại trong ký ức cộng đồng với tư cách một người con cụ thể của Hậu Mỹ.

ĐỂ “KÝ ỨC SỐNG MÃI”

Nếu tiếp tục sưu tầm được tư liệu, câu chuyện Nguyễn Văn Sơn hoàn toàn có thể trở thành một sản phẩm giáo dục truyền thống của tuổi trẻ địa phương.

Có thể số hóa ảnh chân dung.

Ghi âm lời kể của thân nhân.

Xây dựng video ngắn.

Thiết kế infographic.

Tạo mã QR dẫn đến bài viết về anh.

Tổ chức hành trình đến Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Cái Bè.

Hoặc kể câu chuyện Nguyễn Văn Sơn trong một buổi sinh hoạt Đoàn, sinh hoạt truyền thống dịp 26/3, 30/4 hay 27/7.

Khi ấy, lịch sử sẽ không chỉ là những con số cần ghi nhớ.

Lịch sử sẽ trở thành câu chuyện của một người trẻ từng sống trên chính quê hương mình.

LỜI KẾT – NGƯỜI THANH NIÊN MÃI MÃI TUỔI MƯỜI TÁM

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày 25/7/1972.

Hậu Mỹ Bắc A ngày ấy đã trải qua nhiều đổi thay.

Những thế hệ mới tiếp tục được sinh ra và lớn lên trên vùng đất mà Nguyễn Văn Sơn từng gọi là quê hương.

Nhưng có một người thanh niên đã mãi mãi dừng lại ở tuổi khoảng 18.

Anh là:

LIỆT SĨ NGUYỄN VĂN SƠN

Sinh năm 1954.

Quê quán Hậu Mỹ Bắc A – Cái Bè.

Chiến sĩ Địa phương quân Cái Bè.

Hy sinh ngày 25/7/1972.

An nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Cái Bè.

Những gì chúng ta biết về anh hôm nay vẫn còn ít.

Nhưng đôi khi lịch sử bắt đầu chính từ một cái tên.

Từ cái tên ấy, thế hệ hôm nay đi tìm một gia đình.

Từ một gia đình, tìm lại một câu chuyện.

Từ một câu chuyện, hiểu thêm về quê hương.

Và từ lịch sử quê hương, mỗi người trẻ hiểu hơn giá trị của cuộc sống hòa bình mình đang có.

Nguyễn Văn Sơn đã gửi lại tuổi mười tám cho Hậu Mỹ.

Còn trách nhiệm của thế hệ hôm nay là tìm lại, gìn giữ và kể tiếp câu chuyện của anh.

LIỆT SĨ NGUYỄN VĂN SƠN (1954–1972)

TUỔI 18 GỬI LẠI QUÊ HƯƠNG HẬU MỸ BẮC A

KÝ ỨC SỐNG MÃI – CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA