LIỆT SĨ NGUYỄN VĂN TÀI - SAU LẦN TRỞ LẠI (1)

Nơi ghềnh đá tiền tiêu của biển trời Tây Nam, tên tuổi Liệt sĩ - Trung tá Trần Văn Thành được nhắc đến như một chương hồi lặng lẽ nhưng đầy sức nặng. Đó là chân dung của một người lính đã dành phần tinh túy nhất của đời mình để canh giữ chủ quyền biển đảo quê hương. Xuất thân từ vùng đất học Cẩm Bình, trải qua rèn luyện tại các giảng đường quân sự và thực tế chiến trường, cuộc đời ông là một đường thẳng tắp của lòng trung thành. Khi giữ chức Cụm trưởng Cụm chiến đấu 2 tại đảo Thổ Chu, ông không chỉ là người chỉ huy quyết đoán mà còn là người anh, người đồng chí dìu dắt tinh thần cho bao lớp chiến sĩ giữa sóng nước trùng khơi. Giữa muôn vàn thiếu thốn nơi đảo xa, ông đã chọn đứng ở vị trí khó khăn nhất để làm điểm tựa cho đồng đội. Sự ra đi của ông vì bạo bệnh khi đang làm nhiệm vụ là một nốt trầm đau xót, minh chứng cho sự hy sinh thầm lặng của người lính thời bình. Nhân cách của Trung tá Trần Văn Thành không nằm ở lời nói, mà hiện hữu trong chính quỹ đạo sống: một hành trình đi từ gian khó đến vinh quang, được dựng xây bằng kỷ luật thép và trái tim nồng cháy yêu nước. Ý thức, ý chí học tập và rèn luyện để vượt lên số phận Sinh ngày 6/3/1963 tại thôn An Việt, xã Cẩm Thành (nay thuộc xã Cẩm Bình), huyện Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh, Trần Văn Thành là con thứ hai trong gia đình có bảy anh chị em. Cái nghèo của miền Trung những năm hậu chiến không phải là một khái niệm trừu tượng; nó hiện hữu trong từng bát cơm độn khoai, manh áo vá vai, trong cả những mùa mưa dột nát và cái nắng hè bỏng rát. Cha anh - cụ Trần Đình Tụ (sinh năm 1927) - vốn là dân công hoả tuyến. Những câu kể về cung đường lửa đạn, về các chuyến vận tải xuyên qua bom rơi đạn nổ đã sớm gieo vào tâm hồn cậu bé Thành hạt mầm của lòng tự hào dân tộc và ý chí bảo vệ non sông. Trong khi đó, mẹ anh - cụ Đậu Thị Tụ (sinh năm 1929) - bằng sự tảo tần, nhẫn nại, đã lặng lẽ vun bồi cho các con bằng đức hy sinh và lòng bao dung vô bờ bến. Trong một gia đình đông con, muốn theo đuổi con chữ là phải nỗ lực gấp nhiều lần. Sớm ý thức được học tập và rèn luyện là con đường duy nhất để vượt lên số phận, Trần Văn Thành đã làm bạn với sách vở bên ánh đèn dầu leo lét, chỉ ngồi vào bàn học khi đã hoàn thành việc phụ giúp cha mẹ. Chính những năm tháng thiếu thốn ấy đã tôi luyện nên một nghị lực kiên cường, không bao giờ lùi bước - một phẩm chất quý giá theo sát anh suốt cuộc đời binh nghiệp sau này.

Trong ký ức của thầy giáo chủ nhiệm và bạn bè cùng khoá Những năm 1978 - 1981, Trần Văn Thành là học sinh khoá 14 của Trường THPT Cẩm Bình, sinh hoạt tại lớp do thầy Nguyễn Xuân Quyết - giáo viên Vật lý - làm chủ nhiệm. Trong ký ức của thầy cô và bạn bè, anh không phải là người ồn ào hay thích phô trương mà luôn để lại ấn tượng sâu sắc bởi sự chững chạc và tinh thần tự giác hiếm có. Là một học sinh khá của lớp, Thành tiếp thu kiến thức với thái độ nghiêm túc, bền bỉ; bất kỳ nhiệm vụ nào được giao, anh cũng hoàn thành bằng tất cả trách nhiệm và sự chỉn chu. Bạn bè cùng khoá nhớ về anh với một hình ảnh rất đỗi thân thương: đằng sau vẻ điềm đạm bề ngoài là một chàng trai nhanh nhẹn, vui vẻ và hoà đồng. Ở anh có sự kết hợp hài hoà giữa sự sâu sắc trong suy nghĩ và sự ấm áp trong ứng xử. Anh ít khi nói về mình, nhưng luôn sẵn lòng giúp đỡ bạn bè và tham gia tích cực vào các hoạt động tập thể. Chính sự chân thành ấy đã khiến anh nhận được sự quý mến tự nhiên từ mọi người xung quanh. Điều đáng trân trọng hơn cả ở Trần Văn Thành chính là chí tiến thủ không ngừng nghỉ. Giữa bối cảnh đất nước còn muôn vàn khó khăn, khi nhiều bạn bè cùng trang lứa sớm phải lựa chọn con đường mưu sinh, Thành vẫn kiên định nuôi dưỡng ước mơ trở thành người lính. Với anh, quân đội không chỉ là môi trường để rèn luyện bản thân mà còn là nơi tiếp nối truyền thống gia đình - nơi anh có thể đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên hết và sống trọn vẹn với lý tưởng của tuổi trẻ. Những năm tháng dưới mái trường Cẩm Bình đã gieo vào anh những hạt mầm nhân cách bền vững: ý thức kỷ luật, lòng tự trọng và niềm tin vào con đường mình đã chọn. Tại đây, anh không chỉ học kiến thức mà còn học được cách sống - biết đặt cái chung lên trước cái riêng, biết giữ chữ tín và biết lặng lẽ hành động thay vì nói suông. Chính “chữ Tâm” và “chữ Nhẫn” được bồi đắp từ những ngày ngồi trên ghế nhà trường đã trở thành nền tảng vững chắc cho mọi sự trưởng thành và những lựa chọn lớn lao trong cuộc đời anh sau này. Người chỉ huy và sự ra đi giữa muôn trùng sóng gió Ngày 20/7/1984, Trần Văn Thành khoác ba lô lên đường nhập ngũ, biên chế về Tiểu đoàn 5, Sư đoàn 324.

Ba tháng huấn luyện tại Khe Lang (Can Lộc, Hà Tĩnh) là bước chuyển mình đầu tiên, đưa anh từ một thư sinh vừa rời ghế nhà trường trở thành người chiến sĩ thực thụ. Nắng gắt, gió Lào và những buổi thao trường khắc nghiệt không làm anh chùn bước. Với anh, gian khổ chưa bao giờ là điều để né tránh, mà là môi trường lý tưởng nhất để rèn giũa bản lĩnh đến tận cùng. Sau kỳ huấn luyện, anh cùng đồng đội lên đường thực hiện nghĩa vụ quốc tế tại Lào. Giữa rừng sâu núi thẳm, nơi điều kiện sinh hoạt và chiến đấu thiếu thốn trăm bề, anh trưởng thành nhanh chóng từ thực tiễn khốc liệt. Ở đó, anh học cách đưa ra những quyết định sống còn, học cách giữ vững lập trường và hơn hết là học cách đặt sự an toàn của đồng đội lên trên lợi ích cá nhân. Những năm tháng ấy không chỉ hun đúc nên một người lính can trường, mà còn hình thành tư duy của một người chỉ huy có tầm nhìn và chiều sâu. Năm 1986, anh bước vào chặng đường mới khi được cử đi đào tạo tại Trường Sĩ quan Lục quân 2. Nếu chiến trường là nơi thử thách ý chí, thì giảng đường quân sự chính là nơi anh hệ thống hoá kinh nghiệm thành tri thức. Anh miệt mài nghiên cứu chiến thuật, rèn luyện phương pháp chỉ huy, tự hoàn thiện mình theo chuẩn mực của một cán bộ ‘vừa hồng vừa chuyên’. Với anh, đó không chỉ là vinh dự cá nhân mà còn là lời cam kết trách nhiệm sắt son với quân đội. Giữa nhịp sống quân ngũ đầy biến động và những chuyến hành quân xa, năm 1990, anh xây dựng gia đình với chị Đậu Thị Minh. Mái ấm nhỏ ra đời như một điểm neo bình yên giữa cuộc đời binh nghiệp. Hai người con - một trai, một gái - khôn lớn trong vòng tay yêu thương và sự giáo dục nghiêm cẩn của người cha. Dù thời gian dành cho gia đình chẳng được bao nhiêu, anh vẫn luôn trọn vẹn vai trò của một người chồng, người cha tận tâm hết mực. Sự vẹn toàn của tổ ấm ấy không đến từ sự đủ đầy vật chất, mà kết tinh từ sự thấu hiểu, sẻ chia và hy sinh thầm lặng của cả hai vợ 145 chồng. Chính hậu phương vững chắc ấy đã tiếp thêm sức mạnh để anh vững vàng bước tiếp, từ thao trường gió Lào khắc nghiệt đến những trọng trách lớn lao nơi biển đảo xa xôi. Cột mốc giữ vững chủ quyền biển đảo Khi đảm nhiệm cương vị Cụm trưởng Cụm chiến đấu 2 tại đảo Thổ Chu, Trung tá Trần Văn Thành đã bước vào giai đoạn chín muồi nhất của sự nghiệp binh nghiệp. Đảo Thổ Chu - tiền tiêu phía Tây Nam của Tổ quốc - trong tâm khảm anh không chỉ là một toạ độ địa lý, mà là điểm tựa chủ quyền thiêng liêng giữa trùng khơi sóng vỗ. Ở nơi đầu sóng ngọn gió ấy, anh hiện thân là một người chỉ huy nghiêm minh, quyết đoán trong huấn luyện, nhưng đồng thời cũng là người anh cả gần gũi, bao dung của lớp lớp chiến sĩ. Anh thấu hiểu từng bữa ăn, giấc ngủ, sẻ chia từng nỗi nhớ đất liền đau đáu của anh em đồng đội. Giữa biển trời mênh mông và muôn vàn thử thách, anh chính là một “cột mốc sống” - người giữ lửa tinh thần và ý chí sắt đá cho toàn đơn vị. Những bức ảnh quý hiếm khi Trung tá Trần Văn Thành đang đảm nhận cương vị Cụm trưởng Cụm chiến đấu 2, đảo Thổ Chu Thế nhưng, chính nơi đầu sóng ngọn gió ấy, một căn bệnh hiểm nghèo đã âm thầm tấn công anh. Giữa trùng khơi cách trở, điều kiện y tế hạn chế, thuốc men và việc điều trị gặp muôn vàn khó khăn.

Dù được đồng đội tận tình chăm sóc bằng tất cả tình quân dân cá nước, anh vẫn không thể vượt qua định mệnh nghiệt ngã. Ngày 16/9/2008, Trung tá Trần Văn Thành trút hơi thở cuối cùng ngay tại đơn vị, giữa vòng tay của những người lính đảo. Anh không ngã xuống bởi bom đạn quân thù, nhưng sự ra đi ấy chính là một sự hy sinh thầm lặng và cao cả. Đó là cái giá của lòng quả cảm khi chọn đứng ở nơi gian khó nhất, xa đất liền nhất và thiếu thốn nhất - tất cả để đổi lấy sự bình yên vẹn tròn cho Tổ quốc. Cuộc đời Trung tá Trần Văn Thành có thể không dài theo năm tháng, nhưng lại thâm trầm và sâu sắc theo chiều dày cống hiến. Từ ruộng đồng An Việt nắng cháy đến giảng đường quân sự trang nghiêm; từ rừng sâu nước bạn đến biển đảo tiền tiêu - mỗi chặng đường anh đi qua đều là một dấu mốc trưởng thành của ý chí và tinh thần trách nhiệm. Anh là một trong rất nhiều người con ưu tú của mái trường Cẩm Bình đã toả đi khắp muôn phương: có người trực tiếp nơi chiến trường chống Mỹ, người bảo vệ biên giới Tây Nam, người trấn giữ biên cương xa ngái hay canh xẻ trùng dương. Mỗi người một hoàn cảnh, một thử thách khác nhau, nhưng tất cả đều gặp nhau ở một ‘mẫu số chung’ cao quý: sẵn sàng đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên lợi ích cá nhân, lặng lẽ dâng hiến thanh xuân cho dân tộc.Từ những hy sinh ấy, có thể rút ra một triết luận giản dị mà sâu xa: Giá trị của một đời người không nằm ở nơi ta đứng, mà ở điều ta sẵn sàng hiến dâng. Không phải mọi anh hùng đều nằm lại giữa tiếng súng; có những anh hùng lặng lẽ đi vào cõi vĩnh hằng giữa tiếng sóng biển, giữa nhiệm vụ còn dang dở. Với mái trường Cẩm Bình, Trung tá Trần Văn Thành mãi là niềm tự hào. Anh ra đi, nhưng tinh thần vượt khó của cậu học trò nghèo năm nào vẫn còn đó. Nó tiếp tục truyền lửa cho các thế hệ học sinh hôm nay: Hãy học bằng tất cả khát vọng, sống bằng tất cả trách nhiệm, và nếu Tổ quốc gọi tên - hãy sẵn sàng. Giữa đại dương mênh mông, có một ngọn hải đăng không bao giờ tắt