Liệt sĩ, Nhà quay phim Nguyễn Văn Giá: Tấm gương dũng cảm và "cuốn nhật ký bằng ảnh" trở về từ chiến trường
Sinh ra tại làng nghề nhiếp ảnh truyền thống Lai Xá, liệt sĩ - nhà quay phim, phóng viên chiến trường Nguyễn Văn Giá đã cống hiến trọn vẹn tuổi trẻ và cuộc đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Nhờ sự kiên cường và lòng yêu nghề hy sinh đến hơi thở cuối cùng, những thước phim và ống kính máy ảnh của ông đã ghi lại chân thực cuộc chiến đấu quả cảm của quân và dân ta, trở thành di sản ký ức bất tử.
Từ làng nghề nhiếp ảnh Lai Xá đến ống kính phóng viên chiến trường
Liệt sĩ Nguyễn Văn Giá sinh ngày 16/11/1930 tại làng Lai Xá (nay thuộc xã Kim Chung, huyện Hoài Đức, Hà Nội) — địa danh nổi tiếng với truyền thống làm nghề nhiếp ảnh. Lớn lên trong ngọn lửa cách mạng, ông đi bộ đội từ năm 16 tuổi và gắn bó với chiếc máy ảnh, ống kính truyền thống của quê hương để ghi lại những khoảnh khắc lịch sử.
Trở thành nhà quay phim, phóng viên chiến trường của Xưởng phim Quân đội (nay là Điện ảnh Quân đội nhân dân), ông không ngại gian khổ, hiểm nguy, xung phong vào những chiến trường ác liệt nhất tại miền Nam (Chi khu K5) để phản ánh chân thực cuộc chiến đấu chống xâm lược của quân và dân ta.
Tinh thần xả thân và sự lựa chọn đầy khí tiết
Trong những năm tháng chiến đấu tại chiến trường miền Nam cực kỳ gian khổ, dù đã hết hạn công tác và được phép trở ra Bắc đoàn tụ cùng vợ con, Nguyễn Văn Giá đã hai lần chủ động xin ở lại mặt trận. Với ông, trách nhiệm của một người chiến sĩ - nghệ sĩ là phải ghi lại trọn vẹn từng thước phim, từng tấm ảnh về cuộc chiến đấu gian lao của đồng đội và nhân dân.
Nhật ký của ông trong những ngày tháng chạy càn, trốn trực thăng địch vẫn ngập tràn tình yêu quê hương, gia đình nhưng trên hết là ý chí sắt đá với nhiệm vụ. Chiều ngày 27/10/1970, trong một trận càn quét bất ngờ của quân địch tại chiến trường miền Nam, Nguyễn Văn Giá đã anh dũng hy sinh khi trên tay vẫn ôm chặt chiếc máy ảnh cùng những cuộn phim quý giá.
"Một chiếc máy ảnh trúng đạn, những cuộn phim bị găm vết sẹo chiến tranh nhưng không gì làm dập tắt được sự thật lịch sử mà người chiến sĩ ấy đã ghi lại."
Những kỷ vật trở về sau hơn ba thập kỷ
Năm 2005, sau 35 năm đao binh khép lại, câu chuyện về liệt sĩ Nguyễn Văn Giá một lần nữa làm lay động hàng triệu trái tim. Một cựu sĩ quan quân báo Mỹ (Tiến sĩ Fred) — người từng thu giữ chiếc máy ảnh trúng đạn và những cuộn phim của ông tại chiến trường năm 1970 — đã bay nửa vòng trái đất mang trao trả lại toàn bộ di vật cho gia đình liệt sĩ tại Hà Nội.
Chi tiết kỷ vật
Giá trị lịch sử & Ý nghĩa
Chiếc máy ảnh trúng đạn
Mang vết găm của mảnh đạn chiến trường, minh chứng cho sự hy sinh dũng cảm của người phóng viên khi đang làm nhiệm vụ.
Các cuộn phim nguyên vẹn
Ghi lại hình ảnh chân thực về cuộc sống, tinh thần kiên cường của nhân dân và chiến sĩ ta trong vùng địch kiểm soát.
Hành trình trở về
Sự hòa giải, tôn trọng của đối phương trước nhân cách và lòng dũng cảm của liệt sĩ Nguyễn Văn Giá.
Chiếc máy ảnh và những thước phim trở về không chỉ là kỷ vật thiêng liêng của gia đình mà còn là di sản văn hóa - lịch sử vô giá của Điện ảnh Quân đội và báo chí cách mạng Việt Nam. Tấm gương hy sinh quả cảm của liệt sĩ Nguyễn Văn Giá mãi mãi là biểu tượng sáng ngời cho tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nước và ý chí bất khuất của người chiến sĩ trên mặt trận văn hóa - tư tưởng.
