Liệt sĩ Trần Văn Ơn và ngọn lửa bất diệt của phong trào học sinh, sinh viên

Sinh năm 1931 tại xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre, Trần Văn Ơn sớm bước vào con đường hoạt động cách mạng khi đang là học sinh của ngôi trường danh tiếng Petrus Ký (nay là trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM). Giữa bối cảnh thực dân Pháp tăng cường đàn áp, khủng bố phong trào yêu nước tại Sài Gòn, anh tham gia vào Hội Học sinh sinh viên hoạt động bí mật, trở thành một hạt nhân nòng cốt, xông xáo trong công tác vận động, in ấn tài liệu và tổ chức bãi khóa.

Sáng ngày 9 tháng 1 năm 1950, hàng ngàn học sinh, sinh viên và giáo viên Sài Gòn - Chợ Lớn đã tổ chức một cuộc biểu tình quy mô lớn trước dinh Thủ hiến Nam Phần, đòi chính quyền Pháp thả ngay những học sinh bị bắt giữ trái phép. Trước sức mạnh của quần chúng, địch đã hèn hạ huy động cảnh sát dùng dùi cui, vòi rồng và cuối cùng là nổ súng vào đoàn người tay không tấc sắt. Giữa vòng vây ác liệt, Trần Văn Ơn dũng cảm xông lên phía trước, che chở cho các em học sinh nhỏ tuổi hơn rút lui. Trong khoảnh khắc ấy, anh đã trúng đạn của giặc và anh dũng hy sinh khi chưa tròn 19 tuổi.

Sự ngã xuống của Trần Văn Ơn đã thổi bùng lên một làn sóng căm phẫn sục sôi khắp cả nước. Đám tang của anh vào ngày 12 tháng 1 năm 1950 đã biến thành một cuộc biểu dương lực lượng khổng lồ với hơn 30 vạn người tham gia, làm tê liệt toàn bộ Sài Gòn. Tấm gương hy sinh cao cả của anh đã trở thành ngọn cờ đầu, thôi thúc lớp lớp thanh niên học đường đứng lên đánh đuổi ngoại xâm. Ngày 9 tháng 1 lịch sử ấy đã được chọn làm Ngày truyền thống của học sinh, sinh viên Việt Nam