LIỆT SĨ VÕ VĂN DI (1919–1968) – NGƯỜI BÍ THƯ HUYỆN ỦY KIÊN TRUNG GÓP PHẦN LÀM NÊN PHONG TRÀO ĐỒNG KHỞI GÒ CÔNG

LIỆT SĨ VÕ VĂN DI (1919–1968) – NGƯỜI BÍ THƯ HUYỆN ỦY KIÊN TRUNG GÓP PHẦN LÀM NÊN PHONG TRÀO ĐỒNG KHỞI GÒ CÔNG

Đồng chí Võ Văn Di, bí danh Võ Duy Linh, sinh năm 1919 tại làng Bình Ân, tổng Hòa Lạc Hạ, tỉnh Gò Công (nay là xã Bình Ân, huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang) trong một gia đình nông dân có truyền thống đấu tranh chống áp bức, bóc lột. Từ nhỏ, đồng chí đã sớm chứng kiến cuộc sống cơ cực của nhân dân dưới ách thống trị của thực dân và phong kiến, từ đó hình thành lòng yêu nước và ý chí đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Năm 1945, khi Cách mạng Tháng Tám bùng nổ, đồng chí giác ngộ cách mạng và tham gia Đội Du kích xã. Với tinh thần trách nhiệm, năng lực tổ chức và sự gắn bó với quần chúng, đồng chí lần lượt được giao giữ các chức vụ Xã đội trưởng, Huyện ủy viên kiêm Bí thư xã, trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng tại địa phương.

Sau khi Hiệp định Genève năm 1954 được ký kết, đồng chí tiếp tục giữ cương vị Huyện ủy viên huyện Gò Công và được tổ chức phân công ở lại miền Nam hoạt động. Đây là giai đoạn chính quyền Ngô Đình Diệm, dưới sự hậu thuẫn của Mỹ, mở các chiến dịch khủng bố, đàn áp phong trào cách mạng một cách quyết liệt. Nhiều cán bộ bị bắt, bị sát hại hoặc phải tạm thời rút khỏi địa bàn theo chủ trương của cấp trên, khiến phong trào cách mạng ở Gò Công gặp nhiều tổn thất.

Năm 1957, chấp hành sự phân công của tổ chức, đồng chí chuyển lên Sài Gòn hoạt động. Tuy nhiên, với quyết tâm bám đất, bám dân, chỉ một năm sau, vào năm 1958, đồng chí đã trở lại Gò Công – nơi đang bị địch thực hiện chính sách bình định trắng. Trong hoàn cảnh vô cùng hiểm nguy, đồng chí kiên trì gây dựng lại cơ sở cách mạng, vận động quần chúng đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ, hòa bình và chống các chiến dịch tố cộng, diệt cộng của địch.

Ngày 21/1/1960, đồng chí thay mặt Huyện ủy Gò Công tham dự Hội nghị triển khai Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng do Tỉnh ủy Mỹ Tho tổ chức. Tại hội nghị, đồng chí được giao trọng trách phát động phong trào Đồng khởi tại huyện Gò Công và huyện Hòa Đồng, mở đầu cho bước phát triển mới của phong trào cách mạng trên địa bàn.

Tháng 2/1960, trở về căn cứ Rừng Sác, đồng chí thành lập Ban Cán sự Đảng hai huyện Gò Công và Hòa Đồng, trong đó trực tiếp giữ cương vị Bí thư Ban Cán sự Đảng huyện Gò Công. Cùng tập thể lãnh đạo, đồng chí tập trung xây dựng lực lượng chính trị của quần chúng, củng cố lực lượng vũ trang và tổ chức nhiều cuộc tiến công, nổi dậy liên tục trong suốt năm 1960. Những hoạt động ấy đã từng bước làm tan rã bộ máy chính quyền cơ sở của địch, chấm dứt thời kỳ phong trào cách mạng bị suy giảm tại Gò Công và đưa địa phương phát triển cùng nhịp với phong trào cách mạng toàn tỉnh.

Tháng 6/1961, đồng chí được bầu làm Tỉnh ủy viên Mỹ Tho, đồng thời giữ chức Bí thư Huyện ủy Gò Công. Trên cương vị mới, đồng chí chỉ đạo củng cố hệ thống tổ chức Đảng từ huyện đến xã, ấp; xây dựng lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang ngày càng vững mạnh. Dưới sự lãnh đạo của Huyện ủy trong giai đoạn 1961–1963, phong trào chiến tranh du kích, đấu tranh phá Ấp chiến lược, đấu tranh chính trị và công tác binh vận ở Gò Công phát triển mạnh mẽ, được Tỉnh ủy đánh giá là một trong những địa phương có phong trào cách mạng phát triển vững chắc nhất toàn tỉnh.

Đầu năm 1963, đồng chí được cấp trên cử đi học, sau đó điều động lên tỉnh giữ cương vị Tỉnh ủy viên Mỹ Tho và Trưởng Ban An ninh tỉnh Mỹ Tho. Trên cương vị này, đồng chí chỉ đạo kiện toàn lực lượng an ninh từ cấp tỉnh đến cấp huyện, góp phần đập tan nhiều âm mưu tình báo, gián điệp của địch nhằm phục vụ kế hoạch gom dân và xây dựng ấp chiến lược.

Đầu năm 1964, đồng chí được Tỉnh ủy điều trở lại Gò Công tiếp tục giữ chức Bí thư Huyện ủy. Trong điều kiện địch tăng cường các hoạt động bình định với cường độ ngày càng ác liệt, đồng chí vẫn cùng tập thể Huyện ủy giữ vững hệ thống cơ sở Đảng, duy trì lực lượng cán bộ bám dân, củng cố vùng giải phóng và phát triển mạnh phong trào đấu tranh chính trị cũng như hoạt động của lực lượng vũ trang địa phương.

Tháng 10/1967, thực hiện chủ trương của Tỉnh ủy Gò Công vừa được tái lập theo quyết định của Khu ủy Khu 8, đồng chí cùng Huyện ủy khẩn trương chuẩn bị mọi mặt cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Công tác xây dựng lực lượng vũ trang, tuyển quân, hậu cần và dân công được triển khai tích cực, sẵn sàng chờ lệnh của cấp trên.

Đúng 2 giờ sáng ngày mùng 2 Tết Mậu Thân (1/2/1968), theo kế hoạch của Tỉnh ủy, đồng chí Võ Văn Di phát lệnh cho bộ đội địa phương và lực lượng du kích các xã trên địa bàn huyện Gò Công đồng loạt nổ súng tiến công địch. Đồng thời, lực lượng của huyện cũng phối hợp, chi viện cho bộ đội tỉnh tiến công vào thị xã Gò Công, gây cho địch nhiều tổn thất nặng nề. Phần lớn các đồn bót và tháp canh bị quân ta tiêu diệt, nhiều địa phương như Tân Thành, Tân Bình Điền, Bình Ân, Bình Xuân và Phước Trung đã thành lập Ủy ban nhân dân giải phóng cấp xã, góp phần mở rộng vùng giải phóng trong toàn huyện.

Sau đợt tiến công, đồng chí tiếp tục trực tiếp chỉ huy lực lượng vũ trang huyện đánh trả các cuộc phản kích của địch nhằm giữ vững thành quả cách mạng. Ngày 16/2/1968, trên đường đi công tác từ vùng C về vùng A, đồng chí bị quân địch phục kích tại ấp Gò Một, xã Tân Niên Đông (nay là xã Tân Đông, huyện Gò Công Đông). Đồng chí đã anh dũng chiến đấu và hy sinh, trọn đời cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Sau ngày đất nước thống nhất, để ghi nhận những đóng góp to lớn của đồng chí đối với sự nghiệp cách mạng, Nhà nước đã truy tặng Huân chương Độc lập. Bí danh Võ Duy Linh của đồng chí được đặt tên cho một số tuyến đường tại thị xã Gò Công và huyện Gò Công Đông, đồng thời được dùng đặt tên cho một trường trung học cơ sở ở xã Tân Thành, huyện Gò Công Đông.

Cuộc đời và sự nghiệp của liệt sĩ Võ Văn Di là tấm gương sáng về lòng trung thành với Đảng, tinh thần bám đất, bám dân và ý chí kiên cường của người cán bộ cách mạng miền Nam trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Những cống hiến của đồng chí đã góp phần quan trọng vào sự phát triển của phong trào cách mạng ở Gò Công và mãi được các thế hệ hôm nay trân trọng, ghi nhớ.