Người hoạt động cách mạng trước năm 1945

LIỆT SỸ PHẠM HỒNG THÁI - Người thanh niên gieo ngọn lửa yêu nước trên đất Quảng Châu

Phạm Hồng Thái (1896–1924) tên thật là Phạm Thành Tích, quê ở làng Xuân Nha, tổng Việt Yên, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước, ông sớm tham gia các hoạt động chống thực dân Pháp. Năm 1924, khi mới 28 tuổi, Phạm Hồng Thái thực hiện vụ mưu sát Toàn quyền Đông Dương Martial Merlin tại Quảng Châu, Trung Quốc. Quả bom ông ném vào cuộc chiêu đãi tại khách sạn Victoria khiến Merlin thoát chết, còn Phạm Hồng Thái hy sinh sau khi bị truy đuổi. Ông được an táng tại Hoàng Hoa Cương, nghĩa trang dành cho những người đã hy sinh trong Cách mạng Tân Hợi. Việc một người Việt Nam được an táng tại đây đã tạo nên tiếng vang lớn trong phong trào yêu nước Việt Nam lúc bấy giờ.

Nghệ An28/09/2026Xã Măng Bút (Đoàn xã Măng Bút)1 lượt xem0 lượt chia sẻ
LIỆT SỸ PHẠM HỒNG THÁI - Người thanh niên gieo ngọn lửa yêu nước trên đất Quảng Châu

Quả bom trong đêm Quảng Châu

Đầu những năm 1920.

Phong trào yêu nước Việt Nam đang đứng trước một thời kỳ đầy biến động.

Sau những thất bại của các phong trào chống Pháp cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, nhiều thanh niên Việt Nam bắt đầu tìm kiếm những con đường mới để giành lại độc lập.

Trong số họ có một người thanh niên Nghệ An:

Phạm Hồng Thái.

Ông sinh năm 1896 với tên khai sinh Phạm Thành Tích.

Tuổi trẻ của ông gắn với một đất nước đang sống dưới ách cai trị của thực dân Pháp.

Và cũng giống như nhiều thanh niên yêu nước cùng thời, ông không chấp nhận việc quê hương mất độc lập.


Một người trẻ đi tìm con đường cứu nước

Phạm Hồng Thái từng làm nhiều nghề để sinh sống.

Nhưng điều thôi thúc ông không phải là một cuộc đời bình yên.

Ông tham gia các hoạt động yêu nước, rồi sang Trung Quốc.

Tại Quảng Châu, ông tiếp xúc với những người Việt Nam đang hoạt động cách mạng và tham gia Tâm Tâm xã, một tổ chức của những thanh niên Việt Nam yêu nước.

Quảng Châu lúc đó là một địa bàn quan trọng của phong trào cách mạng Việt Nam.

Nhiều thanh niên Việt Nam tìm đến đây.

Họ bàn bạc về tương lai đất nước.

Họ tìm kiếm một con đường có thể đưa Việt Nam thoát khỏi ách thuộc địa.

Trong bầu không khí ấy, Phạm Hồng Thái ngày càng tin rằng cần phải có một hành động đủ mạnh để gây tiếng vang và thức tỉnh tinh thần yêu nước.

Và rồi một kế hoạch được hình thành.


Mục tiêu ở khách sạn Victoria

Năm 1924, Toàn quyền Đông Dương Martial Merlin có chuyến công du tới Trung Quốc.

Khi Merlin đến Quảng Châu, một cuộc chiêu đãi được tổ chức tại khách sạn Victoria.

Đối với Phạm Hồng Thái và những người cùng chí hướng, đây được xem là cơ hội để thực hiện kế hoạch ám sát Merlin.

Ngày 19/6/1924, Phạm Hồng Thái mang bom tới nơi tổ chức.

Ông ném quả bom vào khu vực Merlin đang dự tiệc.

Vụ nổ làm nhiều người thương vong, nhưng Merlin thoát chết.

Kế hoạch không đạt được mục tiêu ban đầu.

Nhưng từ giây phút ấy, cuộc đời Phạm Hồng Thái bước sang những phút cuối cùng.


Cuộc chạy trốn

Sau vụ nổ, Phạm Hồng Thái bị truy đuổi.

Ông chạy về phía sông Châu Giang.

Phía sau là lực lượng truy bắt.

Trước mặt là dòng nước.

Không còn nhiều lựa chọn.

Phạm Hồng Thái nhảy xuống sông.

Nhưng ông không thể thoát.

Sau cuộc truy đuổi, ông hy sinh khi mới 28 tuổi.

Một người thanh niên Việt Nam nằm lại trên đất Quảng Châu.

Một kế hoạch đã không thành công.

Nhưng câu chuyện về ông lại bắt đầu lan đi.


Một đám tang đặc biệt

Sau khi Phạm Hồng Thái hy sinh, chính quyền Pháp gây sức ép để thi hài ông được giao cho họ.

Nhưng những người cách mạng Trung Quốc và nhân dân Quảng Châu đã không để điều đó xảy ra.

Ông được an táng tại Hoàng Hoa Cương, nơi an nghỉ của những người hy sinh trong Cách mạng Tân Hợi.

Đây là một nghĩa trang có ý nghĩa đặc biệt đối với phong trào cách mạng Trung Quốc.

Và giờ đây, một người Việt Nam cũng nằm lại ở đó.

Trên mộ ông có dòng chữ:

“Phạm Hồng Thái chi mộ.”

Tin tức về cái chết của Phạm Hồng Thái nhanh chóng truyền về Việt Nam.

Một thanh niên Việt Nam đã thực hiện vụ mưu sát một quan chức cao cấp của chính quyền thuộc địa ngay trên đất Trung Quốc.

Câu chuyện ấy gây tiếng vang lớn trong phong trào yêu nước Việt Nam.

Nó được xem như một biểu tượng của tinh thần đấu tranh của lớp thanh niên Việt Nam đầu thế kỷ XX.


“Tiếng bom Sa Diện”

Vụ ném bom tại Quảng Châu về sau thường được gọi là “tiếng bom Sa Diện”.

Điều đặc biệt là sau khi Phạm Hồng Thái hy sinh, câu chuyện về ông không chỉ được nhắc đến bởi hành động ám sát.

Nó còn trở thành một biểu tượng trong văn học và báo chí cách mạng.

Tên tuổi Phạm Hồng Thái được nhiều thanh niên Việt Nam biết đến.

Với lớp người đang tìm kiếm con đường cứu nước, sự hy sinh của một người trẻ ở tuổi 28 tạo nên một cảm xúc mạnh mẽ.

Một người đã chết.

Nhưng câu chuyện của người ấy lại khiến nhiều người khác đặt câu hỏi:

Nếu một thanh niên có thể hy sinh vì đất nước, vậy thế hệ mình phải làm gì cho tương lai dân tộc?

Đó chính là ảnh hưởng lớn nhất của Phạm Hồng Thái đối với phong trào thanh niên yêu nước lúc bấy giờ.


Một ngôi mộ ở Hoàng Hoa Cương

Nhiều năm sau, khi những biến động lịch sử đã đi qua, ngôi mộ của Phạm Hồng Thái vẫn còn ở Hoàng Hoa Cương.

Ở một nghĩa trang nằm giữa Quảng Châu, một người Việt Nam trẻ tuổi nằm cạnh những người đã hy sinh trong cuộc cách mạng của Trung Quốc.

Một người đến từ Nghệ An.

Một cuộc đời chỉ kéo dài 28 năm.

Nhưng tên tuổi ấy đã vượt khỏi một cuộc đời riêng.

Phạm Hồng Thái không phải người duy nhất lựa chọn con đường cứu nước bằng hành động quyết liệt.

Nhưng câu chuyện của ông đã trở thành một dấu mốc quan trọng trong lịch sử phong trào yêu nước của thanh niên Việt Nam những năm đầu thế kỷ XX.

Đặc biệt, sự kiện này diễn ra trước khi Nguyễn Ái Quốc và những người cộng sản Việt Nam xây dựng một con đường cách mạng mới có tổ chức chặt chẽ hơn.

Vì vậy, khi nhìn lại lịch sử, Phạm Hồng Thái thường được đặt trong bối cảnh lớp thanh niên yêu nước đang tìm kiếm một con đường giải phóng dân tộc.


🌱 THÔNG ĐIỆP CHO TUỔI TRẺ HÔM NAY

Câu chuyện Phạm Hồng Thái có thể khiến chúng ta suy nghĩ về một điều:

Tuổi trẻ luôn là lực lượng tìm kiếm, dấn thân và tạo ra những thay đổi của thời đại.

Phạm Hồng Thái sống trong một thời kỳ mà những người trẻ Việt Nam phải đối diện với câu hỏi lớn:

Làm thế nào để đất nước thoát khỏi cảnh mất nước?

Ông đã lựa chọn con đường của mình và chấp nhận hy sinh khi mới 28 tuổi.

Ngày nay, tuổi trẻ Việt Nam không còn phải đối diện với hoàn cảnh ấy.

Nhưng tinh thần trách nhiệm với quê hương, khát vọng cống hiến và dám sống cho những điều mình tin là có ý nghĩa vẫn luôn có giá trị.

Đối với thanh niên hôm nay, yêu nước không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao.

Có thể bắt đầu từ việc:

🌱 Học tập nghiêm túc.
🌱 Làm tốt công việc của mình.
🌱 Giữ gìn văn hóa và lịch sử dân tộc.
🌱 Sống có trách nhiệm với cộng đồng.
🌱 Dám đảm nhận những việc khó.
🌱 Và quan trọng nhất, không để tuổi trẻ trôi qua mà không để lại điều gì có ích.

Phạm Hồng Thái ra đi khi mới 28 tuổi.

Điều còn lại sau một cuộc đời ngắn ngủi ấy là một câu chuyện khiến nhiều thế hệ thanh niên phải suy nghĩ về lý tưởng, trách nhiệm và ý nghĩa của tuổi trẻ.

🌻 Tuổi trẻ chỉ đến một lần. Điều quan trọng không phải là chúng ta sống bao nhiêu năm, mà là trong những năm tháng ấy, chúng ta đã sống vì điều gì.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn