Lộc Văn Trọng - Anh hùng lái xe vận tải phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ

Lộc Văn Trọng sinh năm 1905 tại xã Chí Thảo, huyện Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng. Trước Cách mạng Tháng Tám, ông bị bắt đi lính và đưa sang Pháp học lái xe. Khi biết tin Việt Nam giành được độc lập năm 1945, ông tham gia tổ chức Ái Hữu của binh lính người Việt tại Pháp, đấu tranh phản đối việc chuyển vũ khí về Việt Nam và yêu cầu được hồi hương.

Vì những hoạt động đó, Lộc Văn Trọng bị thực dân Pháp bắt giam rồi đày sang Bắc Phi. Năm 1946, trước yêu cầu của Chính phủ Việt Nam, Pháp buộc phải trả tự do và cho nhóm binh lính người Việt trở về nước.

Sau khi hồi hương, Lộc Văn Trọng tham gia lực lượng du kích tại địa phương. Năm 1950, dù đã 45 tuổi, khi biết quân đội đang cần người lái xe phục vụ Chiến dịch Biên giới, ông lập tức tình nguyện nhận nhiệm vụ.

Trong gần ba năm, Lộc Văn Trọng tham gia phục vụ nhiều chiến dịch lớn. Chiếc xe do ông điều khiển và bảo quản đã đi hơn 30.000km an toàn, vận chuyển hàng nghìn tấn vũ v khí, lương thực và hàng hóa đến chiến trường.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, công tác vận tải gặp vô vàn trở ngại. Nhu cầu tiếp tế rất lớn trong khi số lượng xe ít, chất lượng phương tiện hạn chế. Các đoàn xe phải di chuyển trên những con đường xấu, vượt qua nhiều đèo dốc và thường xuyên đối mặt với máy bay Pháp.

Suốt tuyến đường dài khoảng 500km, lực lượng bộ đội, công binh và dân công liên tục xẻ núi, mở đường và vận chuyển hàng hóa. Lộc Văn Trọng điều khiển chiếc xe GMC thu được của quân Pháp, chở đầy gạo và đạn vượt qua các cung đường nguy hiểm.

Trong khoảng bảy đến tám tháng, ông thường xuyên làm việc suốt đêm. Ban ngày, ông chỉ ngủ được khoảng ba đến bốn giờ, có lúc phải thức liên tục 36 giờ để lái xe, sửa chữa, ngụy trang phương tiện và bốc xếp hàng hóa. Ngoài sự mệt mỏi, ông còn phải cảnh giác với máy bay đối phương thường xuyên đánh phá dọc đường.

Một lần, đoàn xe đang khẩn trương vượt qua trọng điểm thì bom phát nổ, làm đất đá và mảnh bom văng vào các phương tiện. Trong khi máy bay địch vẫn bay lượn phía trên, Lộc Văn Trọng bình tĩnh yêu cầu đoàn xe tắt đèn rồi lái xe đi đầu, đưa cả đơn vị ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Trong một lần khác, khi đoàn xe gần đến đỉnh đèo Pha Đin, máy bay Pháp bất ngờ xuất hiện và bắn phá. Để thu hút hỏa lực, bảo vệ đoàn xe chở đạn, ông chủ động lái xe lao lên phía trước. Hai lốp xe bị trúng đạn nhưng ông vẫn quyết định cho xe lao xuống vực nhằm cứu số đạn trên xe và đánh lạc hướng đối phương.

Sau khi tỉnh lại, nhận thấy mình còn sống và những hòm đạn pháo 105mm vẫn an toàn, ông bám dây leo trở lại mặt đường. Thay vì nghỉ ngơi, ông tiếp tục cùng đồng đội cứu những xe đạn đang cháy. Ngay trong đêm, ông phối hợp với lực lượng dân công kéo chiếc xe dưới vực lên và chuyển toàn bộ số đạn trở lại tuyến đường.

Khi quân ta cần mở tuyến vận tải cơ giới đến mặt trận phía Tây, Lộc Văn Trọng tình nguyện thực hiện chuyến đi thử đầu tiên. Ông phải lái xe trong đêm mà không được bật đèn. Hai chiến sĩ công binh cầm khăn trắng chạy hai bên đường để làm dấu chỉ dẫn. Chuyến đi thành công đã mở đường cho những đoàn xe chở hàng liên tục tiến về phía Tây, giúp giảm đáng kể số dân công cần huy động và hạn chế thương vong.

Lộc Văn Trọng cũng đặc biệt chú ý bảo quản phương tiện. Ông sử dụng nhiều loại chổi khác nhau để vệ sinh từng bộ phận của xe. Khi gặp ổ gà, ông giảm tốc độ; gặp hố sâu, ông dừng lại, dùng gỗ và đá lấp đường để tránh làm hỏng gầm và cầu xe. Nhờ được chăm sóc cẩn thận, chiếc xe của ông phục vụ đến Chiến dịch Điện Biên Phủ—chiến dịch thứ tám—mà chưa phải dừng hoạt động vì hư hỏng nghiêm trọng.

Ngày 31-8-1955, Lộc Văn Trọng được trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nguồn: Báo Quân đội nhân dân – “Lộc Văn Trọng, Anh hùng lái xe vận tải”.