LỘC VĂN TRỌNG – NGƯỜI ANH HÙNG LÁI XE TRÊN NHỮNG CUNG ĐƯỜNG LỬA
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, chiến thắng không chỉ được làm nên bởi những mũi xung phong nơi chiến hào, mà còn bởi những chuyến xe lặng lẽ xuyên đêm, vượt đèo, băng dốc, chở gạo, đạn, vũ khí ra tiền tuyến. Trên những cung đường ấy, giữa bom rơi, đạn nổ, có một người lái xe đã trở thành lá cờ đầu của ngành vận tải quân đội. Đó là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lộc Văn Trọng.
Lộc Văn Trọng sinh năm 1905, quê ở xã Chí Thảo, huyện Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng. Trước Cách mạng Tháng Tám, ông từng bị bắt lính, bị đưa sang Pháp học lái xe. Năm 1945, khi nghe tin nước nhà độc lập, dù đang ở nơi xa Tổ quốc và bị thực dân kiểm soát gắt gao, ông vẫn tham gia tổ chức Ái Hữu của binh lính người Việt tại Pháp, đấu tranh phản đối việc chuyển vũ khí sang Việt Nam và đòi được hồi hương.
Vì hoạt động ấy, Lộc Văn Trọng bị thực dân Pháp bắt bỏ tù, rồi đày sang Bắc Phi. Đến năm 1946, trước đòi hỏi chính đáng của Chính phủ ta, thực dân Pháp buộc phải thả những người lính Việt Nam yêu nước và cho họ trở về quê hương.
Trở về Tổ quốc, Lộc Văn Trọng không chọn cuộc sống yên ổn cho riêng mình. Ông xung phong vào du kích, tiếp tục con đường đấu tranh vì độc lập dân tộc. Năm 1950, khi đã 45 tuổi, nghe tin bộ đội rất cần lái xe phục vụ Chiến dịch Biên giới, ông lại xung phong lên đường. Với ông, còn sức là còn cống hiến; còn Tổ quốc cần là còn sẵn sàng nhận nhiệm vụ.
Từ đó, Lộc Văn Trọng lái xe phục vụ suốt nhiều chiến dịch lớn. Gần ba năm trong điều kiện chiến trường vô cùng gian khổ, chiếc xe do ông lái và bảo quản đã chạy hơn 30.000km an toàn, vận chuyển hàng nghìn tấn vũ khí, lương thực tới chiến trường, kịp thời phục vụ bộ đội chiến đấu.
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, nhiệm vụ vận tải trở nên đặc biệt quan trọng. Mặt trận ở xa, đường sá hiểm trở, xe ít, chất lượng xe kém, trọng tải hạn chế, trong khi máy bay địch ngày đêm đánh phá các tuyến đường. Mỗi chuyến xe ra trận không chỉ chở gạo, đạn, vũ khí, mà còn chở cả niềm tin của hậu phương gửi tới tiền tuyến.
Trên con đường dài hàng trăm cây số hướng về Điện Biên, hàng chục vạn dân công, bộ đội, thanh niên xung phong ngày đêm xẻ núi, mở đường. Giữa dòng người và xe ấy, Lộc Văn Trọng ngồi sau tay lái chiếc ô tô GMC chiến lợi phẩm, chở đầy hàng hóa, ì ầm vượt dốc, băng qua những trọng điểm bị bom đạn cày xới.
Suốt bảy, tám tháng liền, ông gần như làm việc trong đêm. Ban ngày chỉ chợp mắt được vài giờ, có khi phải thức liên tục 36 giờ để lái xe, sửa xe, ngụy trang xe, bốc vác hàng, rồi lại tiếp tục lên đường. Cái nguy hiểm không chỉ đến từ bom đạn, mà còn từ những cơn buồn ngủ ghê gớm trên đường đèo dốc, nơi chỉ một phút lơ là cũng có thể khiến cả xe hàng rơi xuống vực.
Một lần, đoàn xe đang tranh thủ vượt qua trọng điểm thì bom địch nổ dữ dội, đất đá và mảnh bom văng vào các xe. Máy bay vẫn quần lượn trên đầu. Trong tình thế nguy hiểm, Lộc Văn Trọng bình tĩnh ra lệnh tắt đèn, rồi lái xe dẫn đầu đơn vị vượt ra khỏi khu vực bị đánh phá. Sự bình tĩnh và bản lĩnh của ông đã giúp cả đoàn xe thoát khỏi hiểm nguy.
Lần khác, khi gần tới đỉnh đèo Pha Đin, máy bay địch bất ngờ ập tới bắn phá. Những chiếc xe chạy đầu vừa kịp dạt sát vào vách núi. Trước tình huống đó, Lộc Văn Trọng nhanh trí lái xe phóng lên phía trước để đánh lạc hướng máy bay địch, bảo vệ cả đoàn xe phía sau. Xe của ông bị trúng đạn, hai lốp hỏng nặng. Trong khoảnh khắc sinh tử, ông quyết định lái xe lao xuống vực để cứu số đạn trên xe và tránh gây nguy hiểm cho đoàn.
Khi tỉnh lại, biết mình còn sống, việc đầu tiên ông làm không phải là nghĩ đến vết thương của bản thân, mà là nhìn vào thùng xe. Thấy những hòm đạn 105mm vẫn còn nguyên, ông yên tâm. Rồi ngay sau đó, ông bám dây leo ngược lên đường, cùng đồng đội lao vào cứu những xe đạn khác đang cháy. Ngay tối hôm ấy, ông phối hợp với dân công kéo được chiếc xe lên và chuyển hết số đạn trở lại đường vận chuyển.
Không chỉ dũng cảm trong hiểm nguy, Lộc Văn Trọng còn là người lái xe có kỹ thuật, có trách nhiệm và yêu xe như yêu chính sinh mạng của mình. Khi quân ta cần mở tuyến vận chuyển cơ giới vào phía Tây mặt trận, chuyến đi thử đầu tiên vô cùng nguy hiểm. Xe phải chạy trong đêm, không bật đèn; phía trước có công binh cầm khăn trắng chạy hai bên đường làm lộ tiêu. Lộc Văn Trọng xung phong đi chuyến đầu tiên. Ông coi đó không chỉ là thử thách tay lái, mà còn là vinh dự được phục vụ nơi mặt trận đang cần nhất.
Chuyến đi thử thành công. Từ đó, đêm đêm, từng đoàn xe không đèn nối nhau chở hàng vào phía Tây mặt trận, góp phần đáp ứng nhu cầu cấp bách của chiến dịch, giảm bớt sức người cho dân công và hạn chế thương vong trên tuyến vận tải.
Điều đáng quý ở Lộc Văn Trọng là ông không chỉ lái xe giỏi, mà còn chăm sóc xe vô cùng cẩn thận. Chỉ riêng việc lau chùi, ông đã dùng tới bảy loại chổi to nhỏ, mềm cứng khác nhau. Gặp ổ gà, ông giảm tốc độ cho xe bò qua; gặp hố sâu, ông dừng lại lót gỗ, đá để tránh va đập cầu xe. Nhờ vậy, chiếc xe của ông phục vụ qua nhiều chiến dịch mà chưa từng phải “nằm bẹp”.
Trong những ngày tháng ác liệt của Điện Biên Phủ, Lộc Văn Trọng là hình ảnh tiêu biểu của người chiến sĩ vận tải: gan dạ, bền bỉ, mưu trí, tận tụy, coi từng chuyến hàng là mệnh lệnh của trái tim. Ông hiểu rằng, phía trước mỗi cung đường là trận địa; phía sau mỗi tay lái là sự sống của bộ đội ngoài mặt trận. Vì vậy, dù bom đạn ác liệt đến đâu, ông vẫn kiên cường giữ vững tay lái, đưa hàng tới nơi cần đến.
Ngày 31 tháng 8 năm 1955, đồng chí Lộc Văn Trọng được tặng thưởng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Ba. Đó là sự ghi nhận xứng đáng đối với người lái xe vận tải đã dành trọn trí tuệ, sức lực và lòng dũng cảm cho chiến trường.
Lộc Văn Trọng không trực tiếp cầm súng xung phong vào cứ điểm, nhưng từng vòng bánh xe của ông đã góp phần làm nên chiến thắng. Trên những cung đường lửa năm xưa, người anh hùng lái xe ấy đã viết nên một câu chuyện đẹp về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và ý chí quyết thắng của quân đội nhân dân Việt Nam.
