LỘC VĂN TRỌNG – NGƯỜI LÁI XE KHÔNG ĐÈN TRÊN ĐƯỜNG ĐIỆN BIÊN

Đêm trên những con đường dẫn vào Điện Biên Phủ đặc quánh một màu đen. Phía trên, máy bay Pháp liên tục quần thảo, tìm kiếm những đốm sáng nhỏ nhất để trút bom xuống các tuyến vận tải. Phía dưới là những con đường núi ngoằn ngoèo, vực sâu, đèo dốc và những hố bom chằng chịt.

Giữa con đường ấy, một chiếc xe GMC chở đầy gạo, đạn vẫn âm thầm tiến về phía trước.

Sau tay lái là Lộc Văn Trọng, người tài xế khi ấy đã gần 50 tuổi.

Ông sinh năm 1905 tại xã Chí Thảo, huyện Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng. Cuộc đời đưa ông đến với nghề lái xe theo một con đường rất đặc biệt. Trước Cách mạng Tháng Tám, ông bị bắt đi lính rồi được đưa sang Pháp học lái xe. Năm 1945, khi hay tin quê hương giành được độc lập, Lộc Văn Trọng tham gia tổ chức Ái Hữu của binh lính người Việt tại Pháp, đấu tranh phản đối việc chuyển vũ khí về Việt Nam và đòi hồi hương.

Ông bị bắt, bị đày sang Bắc Phi.

Năm 1946, được trở về quê hương, Lộc Văn Trọng lập tức tham gia du kích.

Đến năm 1950, khi Chiến dịch Biên giới chuẩn bị mở màn, ông nghe tin quân đội đang rất cần những người biết lái xe. Khi ấy Lộc Văn Trọng đã 45 tuổi – độ tuổi mà nhiều người có thể nghĩ đến một công việc ít hiểm nguy hơn.

Nhưng ông lại xung phong lên đường.

Từ đó, chiếc vô lăng trở thành “vũ khí” của người chiến sĩ đặc biệt ấy.

Trong gần ba năm, chiếc xe do Lộc Văn Trọng điều khiển và bảo quản đã vượt hơn 30.000km, chuyên chở một khối lượng lớn vũ khí, lương thực phục vụ chiến trường.

Đến Chiến dịch Điện Biên Phủ, thử thách trở nên khắc nghiệt hơn bao giờ hết.

Suốt tuyến đường vận chuyển dài hàng trăm kilômét, bộ đội, dân công, pháo binh và những đoàn xe ngày đêm hướng về mặt trận. Đường xấu, dốc cao, phương tiện thiếu thốn, trong khi máy bay đối phương liên tục đánh phá.

Có những tháng, Lộc Văn Trọng gần như làm việc suốt đêm. Ban ngày ông chỉ ngủ ba, bốn giờ. Có lúc 36 giờ liên tục không ngủ, vừa lái xe, vừa sửa chữa, ngụy trang và bốc dỡ hàng hóa.

Nhưng một trong những thử thách khốc liệt nhất đến trên đèo Pha Đin.

Khi đoàn xe sắp lên đến đỉnh đèo, máy bay Pháp bất ngờ xuất hiện.

Tiếng súng từ trên không quét dọc sườn núi.

Những chiếc xe phía trước vội dạt sát vào vách đá tìm nơi ẩn nấp. Trên mỗi xe là những hòm đạn quý giá mà mặt trận đang chờ từng giờ.

Lộc Văn Trọng hiểu rằng nếu máy bay phát hiện cả đoàn xe, hậu quả sẽ rất lớn.

Ông quyết định làm một việc táo bạo.

Lái chiếc xe của mình lao lên phía trước để thu hút máy bay đối phương.

Chiếc GMC tăng tốc trên con đường núi.

Máy bay lập tức đuổi theo.

Đạn bắn xuống mặt đường. Hai lốp xe của ông trúng đạn.

Phía trước không còn nhiều lựa chọn.

Trong khoảnh khắc ấy, Lộc Văn Trọng nghĩ đến những hòm đạn pháo 105mm trên xe, nghĩ đến đoàn xe phía sau và những chiến sĩ đang chờ đạn ngoài mặt trận.

Ông quyết định cho chiếc xe lao xuống vực.

Một tiếng động dữ dội vang lên.

Lộc Văn Trọng bất tỉnh.

Khi tỉnh lại, việc đầu tiên ông làm không phải kiểm tra thương tích của mình.

Ông nhìn về phía thùng xe.

Những hòm đạn vẫn còn nguyên.

Ông bám dây leo trở lại mặt đường. Nhưng thay vì nghỉ ngơi, Lộc Văn Trọng lại cùng đồng đội lao vào cứu những chiếc xe chở đạn khác đang gặp nguy hiểm.

Ngay trong đêm ấy, ông cùng dân công kéo chiếc xe dưới vực lên và đưa số đạn trở lại tuyến vận chuyển.

Nhưng câu chuyện về Lộc Văn Trọng ở Điện Biên chưa dừng ở đó.

Khi chiến trường cần mở tuyến vận tải cơ giới sang phía Tây, đây là một con đường cực kỳ nguy hiểm. Xe phải chạy không bật đèn để tránh bị phát hiện. Phía trước chỉ có hai chiến sĩ công binh cầm khăn trắng chạy hai bên làm dấu cho tài xế nhận biết mép đường.

Cần một người lái thử.

Lộc Văn Trọng lại bước lên:

Ông xung phong đi chuyến đầu tiên.

Trong bóng tối, chiếc xe chở hàng từ từ tiến lên. Một bên có thể là vách núi, một bên là vực sâu. Người tài xế chỉ dựa vào kinh nghiệm, cảm giác tay lái và những dấu hiệu rất nhỏ phía trước.

Chuyến xe thử nghiệm thành công.

Từ đó, một tuyến vận tải mới được mở.

Đêm đêm, những đoàn xe không đèn nối nhau chở hàng về phía Tây mặt trận, góp phần bảo đảm hậu cần cho các đơn vị chiến đấu và giảm đáng kể sức người phải sử dụng cho vận chuyển thủ công.

Điều đáng chú ý là sự dũng cảm của Lộc Văn Trọng luôn đi cùng với một phẩm chất khác: ông quý chiếc xe như một người đồng đội.

Chỉ riêng việc vệ sinh xe, ông sử dụng tới bảy loại chổi khác nhau.

Gặp ổ gà, ông giảm tốc độ.

Gặp hố sâu, ông dừng lại, dùng gỗ và đá lót đường rồi mới cho xe đi qua.

Ông hiểu một nguyên tắc rất đơn giản: giữa chiến trường, giữ được chiếc xe hoạt động cũng chính là giữ được con đường đưa gạo, đạn tới người lính.

Bởi vậy, chiếc xe của Lộc Văn Trọng đã phục vụ qua nhiều chiến dịch mà vẫn duy trì khả năng hoạt động.

Trong lịch sử Điện Biên Phủ, người ta thường nhớ tới những chiến sĩ xung kích trên chiến hào, những khẩu pháo giữa núi rừng hay những đoàn dân công nối dài trên đường ra trận.

Nhưng phía sau chiến thắng còn có những con người như Lộc Văn Trọng.

Không trực tiếp xung phong vào cứ điểm.

Không cầm súng nơi tuyến đầu.

“Trận địa” của ông là những con đèo đầy bom đạn.

“Vũ khí” của ông là chiếc vô lăng.

Và nhiệm vụ của ông là bằng mọi giá phải đưa gạo, đạn và vũ khí đến được chiến trường.

Ngày 31-8-1955, Lộc Văn Trọng được tặng Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Từ một người Việt từng bị đưa sang tận nước Pháp, rồi bị giam cầm và đày sang Bắc Phi, ông đã trở về quê hương, ngồi sau tay lái và góp sức mình vào một trong những chiến thắng lớn nhất của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Chiếc xe có thể không bật đèn, nhưng trên những cung đường Điện Biên năm ấy, lòng quả cảm của người lái xe Lộc Văn Trọng chưa bao giờ tắt.