Lời Của Người Ở Ẩn

Có một người từng nhiều lần từ chối lời mời của quyền lực, nhưng cuối cùng lại bước xuống núi khi đất nước cần đến mình. Đó là La Sơn Phu tử Nguyễn Thiếp.

Nguyễn Thiếp sinh năm 1723 tại Nguyệt Ao, Hà Tĩnh. Ông nổi tiếng là người học rộng, có đạo đức và được nhiều sĩ phu đương thời kính trọng. Năm 1786, ông rời bỏ con đường làm quan và lên núi Thiên Nhẫn sống ẩn dật.

Chính trong những năm tháng ấy, tên tuổi Nguyễn Thiếp vẫn được lan truyền. Nguyễn Huệ nhiều lần viết thư mời ông ra giúp nước. Ba lần đầu, Nguyễn Thiếp đều từ chối. Đến năm 1788, trước tình thế đất nước nguy cấp, ông mới đồng ý gặp Nguyễn Huệ và bàn việc lớn.

Khi quân Thanh tiến vào Đại Việt, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế rồi tiến quân ra Bắc. Trên đường đi, Quang Trung gặp Nguyễn Thiếp để hỏi kế sách. Theo tư liệu được Bảo tàng Lịch sử Quốc gia dẫn lại, Nguyễn Thiếp nhận định quân Thanh ở xa và dự đoán quân Tây Sơn có thể đánh tan họ trong thời gian ngắn.

Sau chiến thắng, Nguyễn Thiếp tiếp tục được Quang Trung trọng dụng. Năm 1791, ông được giao đứng đầu Sùng chính viện, phụ trách việc giáo dục và dịch sách. Những văn bản còn lưu giữ ngày nay cho thấy mối quan hệ giữa Quang Trung và Nguyễn Thiếp không chỉ là câu chuyện được truyền tụng mà còn có dấu tích bằng văn bản.

Nguyễn Thiếp qua đời năm 1804. Cuộc đời ông để lại hình ảnh một bậc sĩ phu coi trọng học vấn và đạo lý, nhưng khi thời cuộc đòi hỏi, ông vẫn bước ra khỏi cuộc sống ẩn dật để góp phần vào việc nước.