Lời kể của Mẹ Việt Nam anh hùng

"Họ đến vào sáng sớm và gom hết dân lại. Họ nói là kiểm tra bình thường. Rồi họ nổ súng. Mẹ tôi đang bế em trai tôi. Cả hai bị bắn chết ngay trước mắt tôi." – Lời kể nghẹn ngào của một nhân chứng sống sót sau vụ thảm sát Hà My (Quảng Nam) năm 1968 vẫn còn nhức nhối như một vết thương chưa bao giờ lành.

Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, mảnh đất Quảng Nam đã phải hứng chịu nỗi đau thấu trời từ những cuộc càn quét của lực lượng quân sự nước ngoài. Những con số về người tử nạn không chỉ là dữ liệu lịch sử, mà là nỗi đau của hàng trăm gia đình. Tại làng Phong Nhị, Phong Nhất, 74 thường dân đã ngã xuống trong một ngày tháng 2 định mệnh. Tại làng Hà My, con số đó là 135 người, trong đó có 59 em bé dưới 10 tuổi.

Những người sống sót, nay đã bước qua tuổi 60, vẫn mang theo nỗi ám ảnh của những ngày máu đỏ nhuộm làng: "Mẹ và chị gái của cô đều trúng đạn và tử vong. Đứa bé 3 tuổi òa khóc vì hoảng loạn, nhưng một quả lựu đạn đã bay qua giữa tiếng khóc". Những đứa trẻ ngày ấy, dù may mắn giữ được mạng sống, nhưng đã vĩnh viễn mất đi người thân, mất đi một phần cơ thể và mang theo những vết sẹo tâm hồn suốt cả cuộc đời.

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, hành trình đi tìm công lý của các nạn nhân như bà Nguyễn Thị Thanh vẫn đầy gian nan. Tuy nhiên, niềm hy vọng đã lóe lên vào ngày 7/2/2023, khi tòa án tại Hàn Quốc lần đầu tiên công nhận trách nhiệm của nhà nước Hàn Quốc đối với những mất mát của thường dân Việt Nam trong chiến tranh.

Dẫu biết rằng không gì có thể bù đắp được những sinh mạng đã mất, nhưng việc đối diện với sự thật và công nhận những sai lầm trong quá khứ là bước đi nhân văn để xoa dịu nỗi đau. Như lời một luật sư Hàn Quốc từng chia sẻ: "Hàn Quốc đã thu được rất nhiều lợi ích từ Chiến tranh Việt Nam. Chúng ta có nghĩa vụ đạo đức phải đối diện, chứ không phải chôn vùi quá khứ".

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những bài học từ Hà My, Phong Nhị hay Bình Hòa vẫn còn đó, nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng hòa bình là điều vô giá. Nỗ lực tìm kiếm công lý hôm nay không phải là để khơi dậy hận thù, mà để ngăn chặn những bi kịch tương tự không bao giờ được phép tái diễn trên bất cứ nơi đâu. Xin nghiêng mình tưởng niệm những nạn nhân vô tội đã ngã xuống trên mảnh đất này.