Lời thề dưới thung lũng bom và mười đóa hoa bất tử
Vào những năm 1967 - 1968, Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) trở thành yết hầu giao thông quan trọng nhất trên tuyến đường mòn Hồ Chí Minh. Toàn bộ hàng hóa, vũ khí, xăng dầu chi viện cho miền Nam đều phải đi qua điểm nút này. Nhận biết được điều đó, không quân Mỹ đã tập trung đánh phá hủy diệt. Trung bình mỗi mét vuông đất tại Đồng Lộc phải gánh chịu tới 3 quả bom tạ. Mặt đất bị cày xới đến mức không một ngọn cỏ nào có thể mọc nổi, đất đá biến thành bụi mịn, chuyển sang màu đỏ sặc sụa như máu.
Nhiệm vụ giữ vững mạch máu giao thông tại đây được giao cho Tiểu đội 4 (thuộc Đại đội 552, Tổng đội 55 Thanh niên xung phong) gồm 10 cô gái trẻ tuổi từ 17 đến 24. Người chị cả, tiểu đội trưởng là Võ Thị Tần, còn những người em nhỏ nhất như Võ Thị Hà mới chỉ mười bảy tuổi, cái tuổi đáng lẽ đang ngồi trên ghế nhà trường.
Hằng ngày, cứ sau mỗi đợt bom dội xuống, khi khói máy bay còn chưa tan hết, mười cô gái lại lao ra khỏi hầm với cuốc, xẻng, rà phá bom nổ chậm và san lấp hố bom để mở đường cho xe qua. Có những đêm, để dẫn đường cho các đoàn xe vận tải vượt qua bãi bom nổ chậm trong bóng tối mù mịt, các chị đã mặc áo trắng, đứng làm "cọc tiêu sống" bên mép hố sâu nguy hiểm.
Trưa ngày 24/7/1968, một trận bom rải thảm ác liệt lại ập xuống. Đến 16 giờ 30 phút, trận bom thứ 15 trong ngày dội xuống ngay sát cửa hầm của Tiểu đội 4. Một quả bom tạ đã nổ ngay cạnh hầm, hất tung cả khối đất đá khổng lồ, vùi lấp toàn bộ 10 cô gái vào lòng đất.
Ngay sau khi máy bay địch vừa đi khuất, đồng đội từ các ngả lao đến, điên cuồng dùng tay, dùng xẻng bới đất để tìm các chị. Họ tìm thấy Võ Thị Tần đầu tiên, tay chị vẫn nắm chặt chiếc xẻng. Tiếp theo là các chị Hạ, Nguyễn Thị Nhỏ, Hợi... Đến người thứ 9 được đưa lên, không ai cầm được nước mắt. Tất cả các chị đã hy sinh khi thân thể vẫn còn rất trẻ, mái tóc còn xanh mướt bụi trường sơn. Riêng người em út Võ Thị Hà, phải đến ngày thứ ba đồng đội mới tìm thấy chị nằm sâu trong lòng đất, tay vẫn ôm chặt một khẩu súng gỗ dùng để tập trận.
Trước khi hy sinh vài ngày, Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần đã viết một bức thư gửi về cho mẹ. Những dòng chữ viết vội trên giấy ố vàng ấy chính là bản tuyên ngôn bất tử của tuổi trẻ thời bấy giờ:
"Mẹ ơi, ở đây vui lắm mẹ ạ, trận địa bom đạn cày nát nhưng bọn con vẫn cười, vẫn hát. Ban ngày chúng con đào xới, đêm đến lại đón những đoàn xe vào Nam. Đạn bom của chúng không làm rung chuyển được trái tim của chúng con đâu. Mẹ đừng lo cho con, nếu có chết, bọn con sẽ chết trong tư thế hiên ngang nhất, chết cho Tổ quốc được độc lập, tự do..."
Mười cô gái Đồng Lộc đã ngã xuống khi tuổi đời đẹp nhất, họ không kịp yêu, không kịp lập gia đình, nhưng họ đã kịp tạc tên mình vào lịch sử như những đóa hoa bất tử, cháy hết mình trong những năm tháng hoa lửa của dân tộc.
