LỜI THỀ KHÔNG KHAI TRÊN MẢNH ĐẤT QUÊ HƯƠNG
Mờ sáng ngày 30 tháng 8 năm 1949, một trận sương muối dày đặc bao phủ khắp thôn Trần Xá, xã Nam Hưng, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Cậu bé liên lạc Nguyễn Đăng Lành khi ấy mới 14 tuổi, đang nấp sau bụi tre gai thì giật mình nghe tiếng giày đinh dồn dập. Hai đại đội lính Lê dương và lính ngụy của quân Pháp đang bí mật áp sát, bao vây kín ngôi làng nhằm càn quét, tiêu diệt Ủy ban Kháng chiến xã.
Tình thế vô cùng nguy ngập. Không một chút hoảng hốt, Nguyễn Đăng Lành nhanh trí bắn tín hiệu báo động khẩn cấp cho các chú cán bộ. Nghe tiếng ám hiệu của cậu bé, các đồng chí lãnh đạo xã đội kịp thời rút hết xuống hệ thống hầm bí mật dưới lòng đất một cách an toàn. Thế nhưng, khi vừa định quay người lẩn trốn, một họng súng đen ngóm của tên sĩ quan Pháp đã gí chặt vào đầu anh.
Biết Nguyễn Đăng Lành là giao liên mật, quân giặc gom hàng trăm người dân trong làng ra bãi đất trống. Chúng bắt anh đứng ra giữa, thay nhau dùng báng súng và roi da tra tấn anh dã man. Tên chỉ huy gầm lên:
— Hầm bí mật của mấy thằng cộng sản ở đâu? Nói, tao sẽ cho mày sống và cho tiền!
Máu từ đầu và vai anh chảy ròng ròng xuống tấm áo sờn rách, anh ngất đi rồi tỉnh lại nhiều lần. Thế nhưng, người thiếu niên kiên cường ấy chỉ nhìn thẳng vào mắt kẻ thù, không hé răng nửa lời. Tức tối vì không thể khuất phục được ý chí của cậu bé 14 tuổi, quân Pháp đã hèn hạ nổ súng sát hại anh ngay trước mắt dân làng.
Nguyễn Đăng Lành ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng sự hy sinh anh dũng bảo vệ cán bộ của anh đã trở thành biểu tượng bất tử của đất thép Hải Dương, đưa anh trở thành một trong số ít thiếu niên được nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
