LÒNG MẸ VÀ NHỮNG KHOẢNG LẶNG THỜI HOA LỬA

Trong dòng chảy rực lửa của lịch sử dân tộc, có những người anh hùng ra trận với súng đạn trên vai, hiên ngang đối mặt với quân thù nơi tiền tuyến. Nhưng ở phía sau vệt khói bom, có một cuộc chiến khác cũng cam go và đau đớn không kém — cuộc chiến trong cõi lòng của những người mẹ. Câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ, người mẹ của vùng đất Quảng Nam đầy nắng gió, chính là một nốt nhạc trầm bi tráng, nơi tình mẫu tử hòa quyện vào tình yêu non sông bằng những hy sinh tột cùng.

Quá khứ lùi xa, nhưng trong ký ức của những người dân năm ấy, hình ảnh mẹ Thứ tiễn từng người con ra trận vẫn là một thước phim thắt lòng. Thuở ấy, khi những đứa con trai vừa lớn khôn, bả vai mới vừa thô ráp, mẹ đã phải tự tay sắp xếp lại manh áo sờn vai, gói ghém vài nắm cơm nắm để tiễn con theo tiếng gọi của Tổ quốc. Mẹ không khóc trước mặt con. Mỗi lần tiễn một người con đi, mẹ lại ôm chặt con vào lòng, bàn tay gầy guộc run rẩy vuốt ve mái tóc con, cố ghi nhớ hơi ấm của đứa trẻ mình từng rứt ruột đẻ ra. Mẹ cười, nụ cười méo xệch giấu đi nghẹn ngào, rồi khuyên con bước đi đừng ngoảnh lại, phải đánh đuổi hết giặc để đem bình yên về cho xóm làng. Nhưng khi bóng con vừa khuất sau rặng tre đầu ngõ, người mẹ ấy mới đổ gục bên bậc cửa, nước mắt tuôn rơi như mưa sa. Mẹ biết, bước chân con đi vào nơi bom đạn là một lần mẹ đặt cược giọt máu của mình với tử thần. Rồi cứ thế, một lần, hai lần, đến chín lần mẹ tiễn con đi. Vẫn là con đường làng ấy, vẫn là cái ôm ấy, nhưng mái tóc mẹ cứ bạc thêm sau mỗi bóng lưng con khuất dần vào sương gió.

Để rồi, sự nghiệt ngã của chiến tranh đã dội xuống đôi vai gầy của mẹ những vết cắt chí mạng. Đất nước cần tự do, mẹ sẵn sàng hiến dâng những khúc ruột của mình cho mặt trận. Nhưng số phận lại quá đỗi tàn nhẫn với lòng mẹ. Lần lượt một, hai, rồi đến chín người con trai của mẹ ra đi và mãi mãi nằm lại nơi đất lạnh biên thùy. Mẹ không chỉ mất con, mẹ còn mất đi người chồng kề vai sát cánh và đứa cháu ngoại thân yêu. Có người mẹ nào trên đời này phải chín lần khóc tiễn con đi, rồi lại chín lần nhận về những tờ giấy báo tử lạnh ngắt? Mỗi một tờ giấy gửi về là một lần thế giới của mẹ sụp đổ, là một đêm mẹ thức trắng bên hiên nhà, ngước mắt lên trời cao mà hỏi: "Con ơi, sao chẳng về với mẹ?". Nước mắt mẹ chảy ngược vào trong, khô cạn và đắng chát, kết tinh thành một nỗi đau đáu vô bờ bến.

Đau thương chồng chất là thế, nhưng tình yêu thương và ý chí của người mẹ ấy chưa một ngày lung lạc. Trong căn nhà tranh vách đất, dưới hũ gạo nơi xó bếp hay chiếc giường tre ọp ẹp là 5 căn hầm bí mật do chính tay mẹ đào. Ban ngày, mẹ nuốt nước mắt vào lòng, bình thản ra đồng cuốc đất để che mắt quân thù. Ban đêm, mẹ lại thắp lên ngọn đèn dầu tù mù bên cửa sổ. Ngọn đèn ấy chính là nhịp đập trái tim của mẹ: đèn sáng là bình yên, bộ đội hãy về với mẹ; đèn tắt là có động, các con hãy lánh xa. Đã có lần, họng súng lạnh ngắt của kẻ thù kề sát mang tai, chúng dọa dẫm bắt mẹ phải khai ra hầm bí mật. Mẹ Thứ nhìn thẳng vào mắt chúng, khuôn mặt hằn sâu vết chân chim không một chút biến sắc, chỉ có đôi mắt ánh lên sự can trường đá tảng. Mẹ chấp nhận lấy thân mình làm lá chắn, bảo vệ những người con cách mạng như chính những đứa con ruột thịt đã ngã xuống của mình.

Ngày ba mươi tháng tư năm 1975, ngày non sông liền một dải, cờ hoa rợp trời và người người ôm nhau khóc cười trong hạnh phúc. Giữa tiếng loa vang dội chiến thắng, mẹ Thứ lại lặng lẽ ngồi trước bàn thờ nghi ngút khói hương. Chín bài vị của chín người con trai, cùng chồng và cháu ngoại xếp thành một hàng dài lạnh lẽo. Mẹ không khóc thành tiếng, đôi bàn tay gầy gộc, run rẩy đưa lên vuốt ve từng tấm di ảnh, nụ cười móm mém bao dung hiện lên trên gương mặt đầy nếp nhăn. Các con của mẹ đã không thể trở về để gọi một tiếng “Mẹ ơi!”, không còn ai có thể ôm lấy đôi vai gầy của mẹ nữa, nhưng máu thịt của các anh đã hòa vào lòng đất, dệt nên màu xanh bình yên cho đồng ruộng quê hương.

Hình ảnh mẹ Thứ bên ngọn đèn dầu và chiếc bàn thờ đầy ắp bài vị sẽ luôn là biểu tượng vĩ đại nhất về lòng vị tha và sự hy sinh của người phụ nữ Việt Nam. Nỗi đau của mẹ là nỗi đau của cả một dân tộc, và tình yêu của mẹ là ngọn lửa sưởi ấm cho thế hệ hôm nay. Đứng trước anh linh của mẹ, mỗi chúng ta đều hiểu rằng, hòa bình hôm nay không chỉ được đổi bằng xương máu của các anh hùng, mà còn được nuôi dưỡng bằng dòng sữa ngọt ngào và những vết cắt sâu thẳm trong tim mẹ.