LỚP HỌC DƯỚI LÒNG ĐẤT

Nhân vật: Cựu giáo viên Nguyễn Văn Quý
Bối cảnh: Một vùng quê miền Bắc trong những năm chiến tranh

Ông Nguyễn Văn Quý từng nói rằng mình nhớ nhất về chiến tranh không phải những ngày sơ tán.

Ông nhớ những đứa trẻ.

Ngày ấy, trường học phải nhiều lần di chuyển.

Một lớp học được dựng tạm bên cạnh khu dân cư.

Sau đó, để bảo đảm an toàn, người dân đào một căn hầm lớn.

Bàn ghế được đưa xuống.

Bảng đen được dựng vào một bên vách.

Vậy là một lớp học mới ra đời.

Lớp học dưới lòng đất.

Mỗi buổi sáng, lũ trẻ lần lượt xuống hầm.

Có đứa mang theo sách.

Có đứa chỉ có một quyển vở.

Có đứa dùng mảnh giấy đã viết kín một mặt để viết tiếp lên mặt còn lại.

Quý đứng trước bảng.

Ông vẫn giảng bài như bình thường.

Một hôm, đang học thì bên ngoài xuất hiện tiếng động lớn.

Lũ trẻ im bặt.

Có em nhìn lên thầy.

Quý đặt viên phấn xuống.

Ông nói:

“Các em cứ ngồi yên. Chúng ta tiếp tục học.”

Một cô bé hỏi:

“Thầy ơi, hôm nay có học hết bài không ạ?”

Quý mỉm cười:

“Có chứ.”

Ông quay lại bảng.

Bài học tiếp tục.

Một lúc sau, mọi thứ trở lại yên tĩnh.

Những đứa trẻ lại cúi xuống viết.

Không ai biết ngày mai lớp học có còn ở đó hay không.

Nhưng ngày hôm ấy, bài học vẫn được hoàn thành.

Nhiều năm sau, ông Quý đã nghỉ hưu.

Một ngày nọ, một người đàn ông tóc đã điểm bạc tìm đến nhà.

Anh đứng ngoài cửa, vừa cười vừa nói:

“Thầy còn nhớ em không?”

Quý nhìn mãi rồi lắc đầu.

Người đàn ông nói:

“Em là cậu bé ngồi bàn thứ hai, hay quên mang bút.”

Quý bật cười.

Ký ức bỗng trở về.

Hai thầy trò ngồi bên nhau rất lâu.

Người học trò ngày xưa giờ đã có gia đình, có con cái.

Trước khi về, anh nói:

“Ngày trước em cứ nghĩ học dưới hầm là chuyện bình thường. Sau này lớn lên em mới hiểu, thầy đã cố giữ lớp học cho chúng em như thế nào.”

Ông Quý im lặng.

Ông nhìn ra ngoài cửa.

Những đứa trẻ năm xưa giờ đã thành những người ông, người bà.

Ông nói:

“Chiến tranh có thể làm trường học phải chuyển xuống lòng đất. Nhưng không thể làm những đứa trẻ thôi ước mơ.”