LS Mạc Thành To - Cậu bé bán bánh mì trở thành huyền thoại biệt động Cà Mau

Những năm cuối thập niên 1950, trên các con đường của thị xã Cà Mau thường xuất hiện một cậu bé nhỏ nhắn, vai mang cần xé bánh mì hoặc thùng kem. Cậu len lỏi đến gần khu quân sự, dinh tỉnh trưởng và Tiểu khu An Xuyên. Không ai biết rằng trong lúc rao hàng, cậu đang âm thầm quan sát vị trí đồn bốt, ghi nhớ đường đi và thu thập tin tức cho cách mạng. Cậu bé ấy chính là Mạc Thành To.

Năm 1958, khi 15 tuổi, Mạc Thành To được kết nạp vào Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam. Đến tháng 7 năm 1960, anh được điều về Thị đội Cà Mau, phụ trách công tác quân báo. Nhờ thông thạo đường phố và có khả năng hóa trang, anh nhiều lần đột nhập vào khu vực do đối phương kiểm soát, xây dựng cơ sở và tổ chức những trận đánh táo bạo.

Tiêu biểu nhất là trận đánh hội nghị bình định tại tỉnh An Xuyên ngày 10 tháng 8 năm 1965. Mạc Thành To cải trang thành một sĩ quan, đi xe Jeep cùng hai “cận vệ” vào kiểm tra hội trường. Sau khi bí mật bố trí vũ khí, anh bình tĩnh rời khỏi khu vực. Đúng giờ hội nghị, tiếng nổ vang lên làm rung chuyển thị xã, phá vỡ kế hoạch bình định của đối phương.

Theo hồ sơ thành tích, trong gần bảy năm hoạt động, anh cùng đồng đội xây dựng khoảng 100 cơ sở cách mạng và tham gia hoặc trực tiếp thực hiện 131 trận đánh lớn nhỏ. Ông Mạc Thành Bô nhớ người anh của mình là một thanh niên thông minh, học giỏi, bắn súng rất giỏi và thường xuyên luyện tập với hai khẩu súng trên tay.

Ngày 28 tháng 3 năm 1967, trên đường trở về sau nhiệm vụ xây dựng cơ sở ở vùng ven thị xã Cà Mau, Mạc Thành To bị phục kích và anh dũng hy sinh khi mới 24 tuổi. Từ một cậu bé bán bánh mì làm nhiệm vụ trinh sát, anh đã trở thành người chiến sĩ quân báo quả cảm – một huyền thoại ít được biết đến của biệt động thành Cà Mau.