LỮ ĐOÀN XE TĂNG 203 ĐÁNH CHIẾM PHỦ TỔNG THỐNG NGỤY QUYỀN SÀI GÒN

Lữ đoàn xe tăng 203 nằm trong đội hình chiến đấu của Quân đoàn 2, cùng với Quân đoàn tham gia cuộc tấn công và nổi dậy mùa xuân năm 1975. Trung tuần tháng 3, đơn vị xe tăng phòng thủ Cửa Việt tham gia giải phóng hai huyện còn lại của tỉnh Quảng Trị. Tiếp đến lữ đoàn tham gia giải phóng tỉnh Thừa Thiên và thành phố Huế.

Những ngày cuối tháng 3, lữ đoàn tham gia tấn công giải phóng thành phố Đà Nẵng. Để nhanh chóng tiến quân dọc duyên hải miền Trung, Lữ đoàn chia thành 2 bộ phận. Bộ phận nhẹ dễ dàng vượt qua các chướng ngại vật sông ngòi gồm các loại xe tang lội nước, xe bọc thép tiến quân gấp rút vào tham gia giải phóng tuyến phòng thủ Phan Rang bảo vệ Sài Gòn và Nam Bộ của địch, sau đó tiếp tục tham gia giải phóng ba tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận, và Bình Tuy.

Bộ phận nặng gồm các đơn vị xe tăng, hậu cần và kỹ thuật với tinh thần “thần tốc và quyết thắng” hành quân gần như liên tục suốt ngày đêm. Lính xe tăng phân công nhau chỉ huy, lái xe và ăn ngủ luôn trên xe. Mỗi ngày đêm xe dừng lại vài ba lần là để tiếp dầu, tiếp nước làm kỹ thuật và chuẩn bị cơm nước.

Bắt đầu hành quân đội hình kéo dài vì từng chiếc xe tăng phải vượt qua bằng phà trên bốn con sông lớn ở Quảng Nam, cầu bị địch phá sập. Sau đó tiếp tục khắc phục những cầu có trọng lượng thấp trên suốt quốc lộ 1. Chỉ trong vòng mấy ngày bộ phận nặng của lữ đoàn đã vượt qua gần 1.000Km tiến về Sài Gòn và 10 giờ ngày 24 tháng 4 vào vị trí tập kết chiến dịch Hồ Chí Minh đúng thời gian quy định.

Lữ đoàn đã dùng tiểu đoàn 2 xe tăng phối thuộc cho 3 sư đoàn bộ binh đánh chiến tuyến phòng thủ Sài Gòn ở phía Đông kéo dài trên 80km từ Bà Rịa - Vũng Tàu, Long Thành, Cát Lái đến Nước trong, Long Bình. Từ đêm 26 đến trưa ngày 29 tháng 4, tuyến phòng thủ mới được giải phóng hoàn toàn.

Để tấn công vào Sài Gòn với thời gian ngắn nhất, Tư lệnh Quân đoàn phối thuộc cho lữ đoàn một số đơn vị bộ binh, pháo binh, cao xạ, công binh tổ chức thành lữ đoàn cơ giới thọc sâu theo trục lộ 15 và xa lộ Biên Hòa - Sài Gòn. Với nhiệm vụ trước mắt đánh chiếm phủ Tổng thống ngụy quyền và nhiệm vụ tiếp sau là tiến theo quốc lộ 4 tham gia giải phóng Cần Thơ do Bộ chỉ huy lữ đoàn trực tiếp chỉ huy.

Trên đường tiến quân bị trở ngại vì địch rút chạy phá sập cầu sông Buông, đánh địch ở Long Bình và ngã ba Vũng Tàu nên 4 giờ sáng ngày 30’4 lừ đoàn mới qua cầu sông Đồng Nai. Bộ đội đặc công Nam Bộ do đồng chí Tăng Viết Dương chỉ huy đang chiếm giữ cầu lên xe tăng cùng hiệp đồng chiến đấu.

Địch bắt đầu dùng pháo bắn chặn vào đội hình lữ đoàn dọc theo xa lộ. Một đơn vị của lữ đoàn đánh chiếm căn cứ Thủ Đức (trường Cây Mai), tại đây chiếc xe tăng 707 chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và hy sinh đến người chiến sĩ xe tăng cuối cùng.

Mệnh lệnh tấn công gấp rút vượt cầu Sài Gòn. Hai xe tăng dẫn đầu đội hình tăng tốc độ vượt cầu đều bị xe tăng địch đứng bên tây vòm cầu bắn cháy. Đội hình xe tăng liền triển khai phía đông bắn chi viện để lử đoàn tiếp tục tổ chức vượt cầu. Tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn xe tăng dẫn đầu đội hình là Ngô Văn Nhỡ đứng thẳng người ở vị trí chỉ huy trên xe tăng, vừa dùng điện đài, vừa dùng ký hiệu bằng tay ra lệnh vượt cầu.

Một loạt đạn bên tây cầu bắn sang, anh bị trúng đạn ngã gục hy sinh trên tháp pháo. Lữ đoàn phó Trần Công Minh lên chỉ huy vượt cầu. Địch còn bắn hỏng 2 xe tăng nữa ở phía đông cầu nhưng đại đội 4 xe tăng do Bùi Quang Thận đại đội trưởng và Vũ Đăng Toàn, chính trị viên, chỉ huy đã vượt qua chiếm cầu. Địch chạy về ngã tư Hàng Xanh, xe ta bám sát và bắn cháy một xe tăng địch tại đây.

Địch ngoan cố ngăn chặn tại cầu Thị Nghè, ta bắn cháy một xe tăng và một xe thiết giáp. Trong mệnh lệnh chiến đấu lữ đoàn đã phổ biến đến ngã tư Hàng Xanh quẹo trái tiến theo đường Hồng Thập Tự (nay là Xô viết Nghệ Tĩnh) đánh chiếm 7 ngã tư quẹo trái là đến Dinh Độc lập, nhưng nhờ có đặc công Nam Bộ ngồi trên xe và biệt động Sài Gòn liên tục chỉ đường nên Lữ đoàn đánh chiếm Phủ Tổng thống ngụy bằng hai hướng: Theo đường Hồng Thập Tự và đường Thống nhất (nay là Lê Duẩn) do 2 xe tăng 843 của Bùi Quang Thận và xe tăng 390 của Vũ Đăng Toàn dẫn đầu.

Đạn súng bộ binh nổ vang trên các đường phố. Cờ vàng ba sọc vẫn trên nóc dinh Độc Lập. Pháo thủ xe 843 đề nghị trưởng xe ngắm bắn trực tiếp vào dinh vi không có dấu hiệu địch đầu hàng. Bùi Quang Thận bình tĩnh quan sát, hô tạm dừng, ra lệnh lái xe tăng tốc độ cùng với xe 390 húc đổ cổng sắt và nhanh chóng tiến vào dinh bắt sống Dương Văn Minh cùng toàn bộ nội các của y.

Thận nhảy xuống xe tay cầm cờ theo cầu thang nhanh chóng chạy lên nóc dinh xé bỏ lá cờ vàng ba sọc và kéo lá cờ của Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, lá cờ sao vàng nửa đỏ, nửa xanh mà lữ đoàn trao cho các xe tăng trên xe mình làm ký hiệu chiến đấu và sẽ cắm ở mục tiêu chiếm lĩnh.

Trên đường tiến quân Lữ đoàn được trên thông báo cho biết các cánh quân tiến vào Sài Gòn đang đánh chiếm các mục tiêu quy định và tin cho biết ở miền Tây Nam Bộ, địch vẫn đang chống cự. Lừ đoàn trưởng Nguyễn Tất Tài, các lữ đoàn phó Trần Minh Công, Dương Xuân Tụ điều chỉnh đội hình bao vây quanh dinh đề phòng địch phản kích, phái một đơn vị ra đánh chiếm cảng Sài Gòn. Chủ nhiệm chính trị Lê Minh chỉ huy công việc trông dinh.

Để quân đội và chính quyền ngụy nhanh chóng tan rã, Chính ủy Lữ đoàn Bùi Văn Tùng bắt Dương Văn Minh ra Đài Phát thanh Sài Gòn đọc bản tuyên bố đầu hàng không điều kiện do anh thảo ra và tuyên bố chấp nhận sự đầu hàng của tướng Dương Văn Minh. Tổng thống chính quyền Sài Gòn đã tuyên bố đầu hàng trên Đài Phát thanh Sài Gòn. công bố trong cả nước và thế giới lúc 13 giờ ngày 30 tháng 4 năm l975.

Các trận đánh kết thúc chiến tranh, ngoài các đơn vị phối thuộc cho bộ binh, Lữ đoàn đã tổ chức thành rnũi thọc sâu của Quân đoàn được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Trong những trận chiến đấu quyết liệt cuối cùng này Lữ đoàn cũng đã bị thiệt hại và thương vong ở mức cao.

Sau đó vài ngày, Trung tướng Lê Trọng Tấn, Tư lệnh chỉ huy cánh Đông, đi kiểm tra các trận đánh, tại Cầu Sài Gòn đồng chí đã khen ngợi Tiểu đoàn 1 xe tăng chiến đấu dũng cảm nhanh chóng chiếm cầu và cảm xúc trước sự hy sinh anh dũng của tiểu đoàn trưởng Ngô Văn Nhỡ vài giờ trước lúc kết thúc cuộc chiến tranh lâu dài này.

Trong cuộc họp quân chính cấp sư, lữ đoàn, Quân đoàn trưởng Thiếu tướng Tư lệnh Nguyễn Hữu An đã chuyển lời khen của các đồng chí chỉ huy chiến dịch đến Bùi Văn Tùng đã kịp thời thảo bản đầu hàng buộc Dương văn Minh tuyên bố đầu hàng không điều kiện và dõng dạc đọc lời chấp nhận đầu hàng của người chiến thắng.

Kết thúc chiến dịch Hồ Chí Minh, Lữ đoàn xe tăng 203 được tặng cờ đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được Quốc hội tuyên dương đơn vị Anh hùng và thưởng Huân chương Quân công hạng Nhất.