Lửa Nung Làng Đúc Khuôn Đồng

Vào năm 1972, các xưởng đúc đồng, đúc lư hương thủ công dọc theo các dòng sông lớn là nơi có tiếng búa đập, tiếng lửa reo gầm vang suốt ngày đêm. Lợi dụng tiếng ồn và khói lò nghi ngút để che giấu các hoạt động bí mật, các chiến sĩ biệt động thường chọn nơi đây làm điểm dừng chân và cất giấu khí tài. Phát hiện ra điều này, lực lượng cảnh sát dã chiến và quân cảnh địch thường xuyên tổ chức những cuộc hành quân chớp nhoáng, xộc thẳng vào các xưởng đúc, dùng búa sắt đập phá các khuôn đất nung để tìm tài liệu ẩn giấu.

Lúc bấy giờ, chú Năm Đúc – thợ cả của một xưởng đúc đồng gia truyền nức tiếng, đồng thời là cơ sở mật của Ban Binh vận – nhận một nhiệm vụ đặc biệt khẩn cấp: Phải cất giấu và chuyển giao một bọc tài liệu chứa sơ đồ các bốt gác nội đô và ba thỏi hóa chất đặc chế kíp nổ ra vùng căn cứ lõi cho đội đặc công.

Đúng lúc chú Năm đang chuẩn bị nhóm lò đổ mẻ đồng mới thì một toán lính bảo an và hai tên mật vụ chìm tay lăm lăm súng khóa chặt đầu lộ vào xưởng. Tình thế ngàn cân treo sợi tóc, không thể tẩu tán đồ ra ngoài rạch. Nhìn chiếc hũ đồng thô vừa mới đúc xong còn đang chờ mài bóng trên bệ, chú Năm đã đưa ra một quyết định táo bạo dựa trên kỹ thuật đúc kim loại và tâm lý sợ phỏng lửa của giặc.

Chiếc hũ đồng thô thời đó có vách rất dày và nặng. Chú Năm Đúc đã chuẩn bị "trận địa ngụy trang" này một cách tinh vi như sau:

Chú dùng kỹ thuật đúc lõi, tạo ra một chiếc hũ có đáy kép (hai lớp đáy), ở giữa là một khoảng trống rỗng khoảng ba phân. Chú bọc kỹ bọc tài liệu mật và hóa chất bằng nhiều lớp vải bạt và nilon chịu nhiệt, nhét chặt vào khoang trống đó, rồi khéo léo dùng mạt đồng trộn keo dán sắt bít kín lại. Chú không đem giấu chiếc hũ đó đi mà đặt nó ngay bên cạnh lòng lò than đang rực đỏ khói bay nghi ngút. Chú dùng kẹp gắp gắp vài cục than hồng đặt sát quanh chân hũ, khiến cho chiếc hũ đồng hấp thụ nhiệt, bốc lên hơi nóng hầm hập nhưng thực chất phần lõi bên trong (nơi chứa tài liệu) vẫn nằm trong giới hạn an toàn nhờ lớp không khí cách nhiệt của đáy kép.

Rầm! Cánh cửa rào bằng tre bị đá văng, ba tên mật vụ áo sọc và hai tên lính bảo an xộc thẳng vào xưởng đúc khói bay mù mịt. Tên trưởng toán mật vụ mang kính đen, mặt đầy sát khí bước tới bệ lò, lấy báng súng hất tung mấy chiếc khuôn đất sét trên kệ làm chúng vỡ vụn, quát lớn: "Năm Đúc! Đứng im! Có mật báo nói xưởng của ông vừa nhận đồ từ mật khu đem về. Khôn hồn thì bàn giao ra đây, không tao tịch thu hết toàn bộ tiệm đúc này!".

Chú Ba vẫn bình thản tay cầm chiếc gáo sắt dài, mình trần trùng trục lấm lem than củi, nở nụ cười chất phác của người thợ già, từ tốn đáp: "Dạ thưa ông lớn mật vụ, tiệm tui từ mờ sáng tới giờ chỉ có lửa với than, lo đúc mấy cái lư hương cho mối giao hàng kịp rằm. Ông lớn có khám thì cứ tự nhiên, đồ đạc ở đây toàn đồng thô nặng trịch chứ có cái gì đâu nà".

Tên mật vụ cáo già không tin. Hắn lệnh cho toán lính lục soát các đống xỉ than, góc bệ máy. Bản thân tên chỉ huy bước lại gần chiếc hũ đồng thô đang đặt cạnh bếp lò. Hắn nhìn chằm chằm vào chiếc hũ nặng trịch, rồi giơ chiếc ba-toong bằng thép lên định gõ mạnh vào thân hũ để kiểm tra âm thanh rỗng hay đặc. Đoán trước giặc sẽ động thủ, chú Năm Đúc nhanh tay cầm chiếc kẹp sắt dài, gắp phăng một gáo đồng nóng chảy đỏ rực như dung nham từ trong lòng lò ra, đổ mạnh vào một chiếc khuôn đất bên cạnh làm bắn ra những tia lửa sáng rực và khói trắng bốc lên nghi ngút phả thẳng vào mặt toán lính. Sức nóng từ mẻ đồng nóng chảy và tàn lửa bay ra làm tên chỉ huy giật mình, hoảng sợ nhảy lùi lại phía sau, vội vàng lấy tay che mặt chửi thề om sòm: "Mẹ kiếp! Cái lò quỷ quái này nóng dữ vậy! Muốn thiêu sống tao hả thằng già?". Chú Năm vờ hốt hoảng, vừa dập lửa vừa phân bua: "Ấy chết, tui lỡ tay đổ mẻ đồng cho kịp nước. Ông lớn thông cảm, đồng đang chảy này nóng tới cả ngàn độ, đụng vô một cái là rã xương liền. Cái hũ đồng thô đằng kia tui cũng mới vừa vớt từ lò ra để tản nhiệt, nó đang nóng phỏng tay đó, ông lớn coi chừng chạm vô là lột da hết bộ đồ đẹp uổng lắm...". Nhìn ngọn lửa hừng hực bốc lên từ bếp lò, lại thấy chiếc hũ đồng bám đầy muội than đang tỏa ra hơi nóng hầm hập khét lẹt dưới ánh nắng trưa, tên chỉ huy rùng mình chột dạ. Hắn nghĩ bụng một khối đồng dày, nặng trịch và nóng như lửa thế này thì chẳng có tài liệu hay con người nào chịu nổi mà giấu vào trong. Hắn lau mặt đầy bồ hóng, chán nản quay sang bảo toán lính: "Mẹ kiếp, toàn khói với lửa bẩn thỉu nhức đầu quá! Thằng này đúng là lão thợ đúc gàn dở rồi. Đi ra ngoài xe ngồi, đứng đây một hồi phỏng mặt chết tao! Đi mau!".

Toán mật vụ và lính bảo an kéo nhau rút ra khỏi xưởng kéo về bốt gác, chú Năm Đúc khẽ thở phào nhẹ nhõm. Chú giữ nguyên bếp lửa ở mức vừa phải, thong thả dùng nước ấm thấm từ từ vào vách chiếc hũ đồng cho nguội dần theo đúng kỹ thuật cơ khí.

Đến chập tối, khi giặc đã hoàn toàn nới lỏng vòng vây, chú Năm dùng đục sắt khéo léo cạy đường viền mạt đồng ở đáy ra. Bọc tài liệu mật cùng ba thỏi hóa chất kíp nổ hiện ra hoàn toàn vẹn nguyên, khô ráo, không hề bị một vết cháy hay ảnh hưởng bởi nhiệt độ. Ngay đêm hôm đó, nương theo chuyến xe lôi chở nông sản bên lộ cái, chú đã chuyển toàn bộ số "mật hàm cơ khí" này cho người liên lạc để chuyển thẳng ra căn cứ an toàn.