Lương Thị Thìn(1896-1946)

Lương Thị Thìn(1896-1946)

Mẹ Lương Thị Thìn ra đời năm 1896tại Đồng Ván, xã Tân Ba, quận Tân Uyên,tỉnh Biên Hòa cũ (nay thuộc tỉnh BìnhDương) trong một gia đình nho phong,trọng lễ giáo. Lúc còn là thiếu nữ, mẹ quenbiết anh thanh niên Đỗ Văn Thượng, người xã Phước Lai,quận Long Thành. Vì tham gia hội kín chống Pháp - nhândân quen gọi là phong trào Thiên địa hội, anh bị nhà cầmquyền Pháp bắt giam ở khám lớn Biên Hòa vào khoảng giữathập niên 10 của thế kỷ 20. Từ đầu thế kỷ 20, thực dân Phápđặt xong bộ máy thống trị trên cả ba miền đất nước. Nhưngtinh thần quật khởi của nhân dân tỉnh Biên Hòa - cũng như ởnhiều tỉnh khác của Nam Bộ - không lụi tàn. Phong trào hộikín diễn ra ở nhiều nơi: Đoàn Văn Cự ở làng Vĩnh Cửu năm1905, trại Lâm Trung ở Thiện Tân - Tân Uyên năm 1916,nhóm Nguyễn Văn Trụ ở Vũng Tàu, nhóm Tám Khỏe ở LongĐiền (Bà Rịa)...Cảm phục vì lòng yêu nước của anh, cô thiếu nữ LươngThị Thìn nặng lòng gắn bó, lén mẹ cha đi thăm nuôi nhiềulần. Hai trái tim trẻ trung nồng cháy không vì hàng chấn songsắt và hàng rào nhà tù kiên cố cao ngất ngăn cách, đã hòachung một nhịp. Một thời gian sau, anh được tha, đàng traitừ Long Thành đi Tân Ba tính làm đám nói cho Thượng. Giađình mẹ Thìn không đồng ý vì có thành kiến lệch lạc: kẻ bị tùlà loại thành tích bất hảo, không xứng đáng làm rể nhà có giagiáo. Dũng cảm vượt qua mọi cản ngăn của bậc sinh thành,mẹ Thìn chấp nhận chung sống cùng người yêu, không theo tục lệ cưới xin cổ truyền - nói nôm na là lấy chồng không hônthú - Hai người đưa nhau qua làm ăn sinh sống ở xóm Trầu xãLong An (Long Thành), rất hạnh phúc và sinh hạ sáu mặt con.Bốn con đầu lấy họ mẹ: Lương Văn Nho, Lương Thị Xuyến,Lương Văn Chẩn, Lương Thị Mẫn. Hai con cuối mang họcha: Đỗ Văn Buông, Đỗ Thị Cúc. Mẹ đều cho các con ăn họcvà không quên kể lại gốc gác gia đình, giáo dục các con theochí hướng của cha.Khoảng năm 1943, đồng chí Trịnh Văn Dục - cán bộ Đảng,quê ở Thanh Hóa - được Xứ ủy Nam Kỳ điều về hoạt độnggây dựng phong trào cách mạng trong công nhân đồn điềncao su Long Thành. Đồng chí đóng các vai người đi bánthuốc lào, làm cu li mua lúa cho ngựa đồn điền... nhưng cáitên Thầy Ba thuốc lào được nhiều người biết đến. Đồng chígặp gỡ gia đình mẹ Thìn, được nuôi chứa, giúp đỡ nên sau đónhận mẹ Thìn làm mẹ nuôi.Cách mạng tháng Tám 1945 nổ ra ở thị trấn Long Thànhsáng ngày 24/8/1945. Đây là nơi ta giành chính quyền đầutiên trong toàn tỉnh Biên Hòa cũ. Bí thư Huyện ủy Trịnh VănDục được cử làm Chủ tịch Ủy ban nhân dân lâm thời huyệnLong Thành. Trong những ngày cách mạng sôi sục ấy, cáccon mẹ Thìn tham gia ngay vào đội ngũ những người yêunước. Anh Lương Văn Nho (Hai Nho) là công chức sở Khobạc Biên Hòa được cử làm Ủy viên tài chánh huyện (sau đólàm Đại đội trưởng Đại đội C chi đội 10) đi qua hai thời kỳkháng chiến, trở thành Thiếu tướng Quân đội nhân dân ViệtNam trước khi qua đời cuối thập niên 80. Anh Lương VănChẩn tham gia Bộ đội Mai Văn Vĩnh (Trung đoàn 307). AnhĐỗ Văn Buông đi thoát ly, gia nhập đơn vị Trung đoàn 330.Các chị Lương Thị Xuyến, Lương Thị Mẫn hoạt động công tác thanh niên và phụ nữ địa phương. Đỗ Thị Cúc chưa tới 10tuổi vào đội văn nghệ tuyên truyền xung phong (rồi lớn lênlàm cứu thương, đi tập kết được đào tạo thành bác sĩ, nay đãnghỉ hưu).Mẹ Lương Thị Thìn không tiếc gạo, tiền, tài sản, sẵn sàngđóng góp để nuôi cán bộ, bộ đội, du kích. Ngày 7/2/1946(mùng 6 tháng giêng năm Bính Tuất), giặc Pháp mở cuộc cànvào xã Long An. Chúng đốt hơn 200 nóc nhà, riêng xóm Trầu90% nhà cửa cháy trụi. Chúng bắt khoảng 50 bà con trong xãkhiêng gánh đồ đạc ăn cướp về quận lỵ Long Thành. 8 ngườibị địch giết hại, trong đó có mẹ Thìn. Một tên Việt gian biếtmẹ có con nuôi là Bí thư kiêm Chủ tịch huyện, các con ruộtđều đi kháng chiến, đã báo Tây. Chúng đánh đập, tra khảo mẹrất tàn nhẫn để moi tin về các con của mẹ. Nhưng mẹ quyếtgiữ bí mật nên bị chúng bắn chết sau trận đòn man rợ, xác mẹvắt trên hàng rào của nhà. Vì vậy, mẹ được công nhận là mộttrong những liệt sĩ đầu tiên của xã Long An.Anh Tư Chẩn (Lương Văn Chẩn) đi Bộ đội Mai VănVĩnh, được giao giữ cây súng máy của đơn vị. 12 ngày sau(19/2/1946), giặc mở trận càn vào xã Phước Thọ, anh hy sinhbên cây súng và đống vỏ đạn. (Đến nay anh chưa được xácnhận là liệt sĩ).Anh Sáu Buông (Đỗ Văn Buông) qua nhiều trận chiến đấu,được cử giữ chức đại đội phó. Anh hy sinh vì máy bay địchngày 30/6/1952 tại Chiến khu Đ. Giặc khủng bố, chị Ba Xuyến (Lương Thị Xuyến) và chịNăm Mẫn (Lương Thị Mẫn) lánh lên thị xã Biên Hòa sinhsống, phải thay tên đổi họ. Năm 1965, một đơn vị hậu cầnQuân khu miền Đông móc nối với chị. Chị mua từng xe gạo,xăng dầu, thuốc men... chở lên cây số 125 ở Định Quán (trên quốc lộ 20) có anh em ta đón sẵn. Ngày 27/1/1970, địch bắtchị lên một bót cảnh sát ở Chợ Lớn, vừa hăm dọa, vừa dùngtiền và vàng mua chuộc để chị móc nối, kêu đồng chí LươngVăn Nho về chiêu hồi. Nhưng chị không nhận. Năm 1971,địch lại bắt chị, tra tấn dã man làm thương tổn nội tạng. Chịgần chết chúng mới tha về. Ngày 24/2/1972, chị qua đời vìcạn kiệt sức lực.Gia đình mẹ Lương Thị Thìn là tiêu biểu cho những giađình chỉ đứng ở một phía cách mạng, có ba liệt sĩ được côngnhận, trong đó bản thân mẹ là liệt sĩ đầu tiên của gia đình.Nửa thế kỷ sau ngày mẹ hy sinh, mẹ được Nhà nước truy tặngdanh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyếtđịnh số 522/KTCTN ngày 27/8/1995.