Lương Văn Cù

Lương Văn Cù, tên thật là Nguyễn Văn Tây, sinh năm 1915, tại ấp Mỹ An, làng Mỹ Hòa, tổng Định Hòa, tỉnh Long Xuyên (nay là xã Nhơn Mỹ, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang).

Tháng 5/1930, Chợ Mới sôi động với các cuộc biểu tình quy mô chống sưu cao, thuế nặng do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Lương Văn Cù mới 15 tuổi đã hiên ngang theo người cậu trong đội ngũ quần chúng tại cuộc đấu tranh đó.

Năm 18 tuổi, ông được kết nạp vào Đảng; đến năm 1935, được bầu vào Quận ủy Chợ Mới. Những năm 1936-1939, ông phụ trách cơ sở Đảng tại tỉnh lỵ Long Xuyên, là Ủy viên Liên Tỉnh ủy Long Xuyên hoạt động bí mật.

Tháng 3/1940, ông được Xứ ủy chỉ định làm Bí thư Liên Tỉnh ủy Long Xuyên trực tiếp phụ trách địa bàn Long Xuyên. Đêm 22 rạng sáng 23/11/1940, Sài Gòn và các nơi khởi nghĩa, Liên Tỉnh ủy Long Xuyên cấp tốc triệu tập cuộc họp, quyết định khởi nghĩa lúc 0 giờ đêm ngày 1 rạng sáng ngày 2/12/1940, chọn điểm tấn công ở tỉnh Long Xuyên là Chợ Mới, Châu Đốc và Tân Châu. Lương Văn Cù được phân công chỉ đạo điểm Chợ Mới. Cuộc khởi nghĩa thất bại, ông bị địch bắt đưa lên khám lớn Sài Gòn. Ngày 28/8/1941, thực dân Pháp xử tử ông tại Ngã Ba Giồng, Hóc Môn.

Lương Văn Cù là một trong những nhân vật lịch sử đặc biệt quan trọng của cách mạng Việt Nam và tỉnh An Giang. Ông sinh ra trong thời kỳ đất nước bị thực dân Pháp bóc lột và đô hộ hết sức nặng nề. Là người con của gia đình theo lý tưởng cách mạng, ông đã kế thừa ý chí ấy và trở thành người cộng sản kiên cường. Cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ của nhân dân An Giang tại Nam Kỳ do ông chỉ huy vào những năm 40 của thế kỷ XX đã tạo tiếng vang rất lớn đến dân chúng và để lại nhiều bài học quý báu cho cho cách mạng Việt Nam sau này