LƯU BÁ CHỊCH – NGƯỜI Y TÁ GIỮA TRẬN ĐỊA ĐIỆN BIÊN PHỦ

Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày Chiến thắng Điện Biên Phủ, nhưng trong ký ức của cựu chiến binh Lưu Bá Chịch, xóm Bản Vạn, thị trấn Nước Hai, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng, những tháng ngày chiến đấu năm xưa vẫn còn nguyên vẹn. Với ông, Điện Biên Phủ không chỉ là một chiến thắng lịch sử, mà còn là nơi lưu giữ những ký ức về đồng đội, về những đêm không ngủ và những người lính đã nằm

Năm 1950, khi vừa tròn 20 tuổi, chàng thanh niên Lưu Bá Chịch rời quê hương Hòa An lên đường nhập ngũ. Ông được biên chế vào Trung đoàn 174, Đoàn Cao – Bắc – Lạng, từng làm liên lạc viên cho đồng chí Chu Huy Mân, khi đó là Chính ủy Trung đoàn.

Sau đó, ông được cử đi học y tá. Hoàn thành khóa học, ông chuyển sang D1, E98, Đại đoàn 316, bắt đầu gắn bó với công việc cứu chữa, chăm sóc thương binh ngay giữa chiến trường.

Đầu năm 1954, khi quân ta chuẩn bị mở Chiến dịch Điện Biên Phủ, người y tá trẻ Lưu Bá Chịch cùng đồng đội được điều động lên Điện Biên phục vụ chiến đấu.

Đơn vị đóng quân tại khu vực Nà Tấu, nay thuộc thành phố Điện Biên Phủ. Nhiệm vụ của ông là cứu chữa những chiến sĩ bị thương trong quá trình chiến đấu và xây dựng hệ thống giao thông hào, chuẩn bị cho những trận đánh quyết định.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, đồi C2 là một trong những cao điểm quan trọng ở phía Đông tập đoàn cứ điểm. Vị trí này góp phần che chắn khu trung tâm Mường Thanh và sân bay của quân Pháp, vì vậy được đối phương tổ chức phòng ngự với hệ thống hỏa lực mạnh.

Ngày 6/5/1954, Trung đoàn 98, Đại đoàn 316 mở cuộc tiến công cứ điểm C2, cùng thời điểm quân ta tiến công nhiều vị trí quan trọng khác ở Điện Biên Phủ.

Nhưng phía sau những người lính đang trực tiếp chiến đấu trong chiến hào là những người lính quân y âm thầm làm nhiệm vụ cứu chữa thương binh.

Đó cũng là nơi Lưu Bá Chịch trải qua những ngày tháng khắc nghiệt nhất của tuổi trẻ.

Chiến trường khi ấy thiếu thốn đủ bề. Thương binh liên tục được đưa về, trong khi thuốc men, dụng cụ y tế và điều kiện cứu chữa đều hạn chế. Có những bệnh nhân sau phẫu thuật gặp khó khăn trong hô hấp. Những người làm quân y phải thay nhau ngồi suốt đêm, dùng tay giữ vai người bệnh ở tư thế thẳng đứng để họ có thể dễ thở hơn.

Có những người lính được đưa về từ chiến hào nhưng không thể trở lại đơn vị. Có những vết thương quá nặng mà điều kiện chiến trường lúc đó không cho phép người thầy thuốc làm được nhiều hơn.

Đối với người y tá trẻ Lưu Bá Chịch, chứng kiến đồng đội lần lượt hy sinh là một nỗi đau khó diễn tả.

Trong suốt 56 ngày đêm của Chiến dịch Điện Biên Phủ, công việc của những người lính quân y gần như không có ngày nghỉ. Ngày cũng như đêm, họ thay nhau cứu chữa thương binh, chỉ tranh thủ chợp mắt khi quá mệt rồi lại tiếp tục công việc.

Trong những câu chuyện về Điện Biên Phủ, người ta thường nhắc đến những chiến hào, những trận đánh, những cao điểm A1, C2, D1… Nhưng phía sau mỗi bước tiến của người lính là biết bao con người âm thầm làm nhiệm vụ.

Lưu Bá Chịch là một trong những người như thế.

Ông không trực tiếp cầm súng xung phong đánh chiếm cứ điểm. Công việc của ông là giành giật sự sống cho đồng đội. Mỗi thương binh được cứu chữa, mỗi người lính được chăm sóc để có thể trở lại đơn vị đều là một phần đóng góp vào sức mạnh của chiến dịch.

Bởi vậy, câu chuyện của ông giúp chúng ta nhìn Chiến thắng Điện Biên Phủ từ một góc độ khác: chiến thắng ấy không chỉ được làm nên bởi những người lính trực tiếp chiến đấu trên chiến hào, mà còn bởi lực lượng quân y, dân công, thanh niên xung phong và biết bao con người phía sau trận tuyến.

Ngày 7/5/1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi.

Đối với người lính Lưu Bá Chịch, niềm vui chiến thắng hòa cùng nỗi đau khi nhớ đến những người đồng đội đã không thể trở về.

Sau chiến dịch, vì thương nhớ đồng đội và gắn bó với mảnh đất từng là chiến trường, ông ở lại Điện Biên tham gia xây dựng vùng kinh tế mới thay vì lập tức trở về quê hương.

Năm 1968, ông tiếp tục đi học để trở thành bác sĩ, rồi tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước cho đến ngày đất nước hoàn toàn thống nhất.

Sau này, ông trở về huyện Hòa An, Cao Bằng sinh sống và làm việc. Năm 1989, ông nghỉ hưu và tiếp tục tham gia các hoạt động tại địa phương.

Theo Báo Cao Bằng, ông được trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất trong thời kỳ tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Hôm nay, ở tuổi cao, cựu chiến binh Lưu Bá Chịch vẫn nhớ về Điện Biên, về những người đồng đội năm xưa và những tháng ngày không thể nào quên.

Mỗi dịp tháng Năm về, ký ức chiến trường lại trở về trong câu chuyện của người lính già. Đó không chỉ là câu chuyện về chiến tranh, mà còn là câu chuyện về tình đồng chí, tình đồng đội, lòng yêu nước và trách nhiệm của mỗi người đối với Tổ quốc.

Từ một chàng trai Hòa An lên đường nhập ngũ năm 1950, Lưu Bá Chịch đã đi qua hai cuộc kháng chiến, từ người liên lạc trở thành y tá rồi bác sĩ. Tuổi trẻ của ông gắn với những chiến trường khốc liệt, nhưng điều còn lại sau tất cả là niềm tự hào về những năm tháng đã cống hiến cho đất nước.

Và giữa những trang sử hào hùng của Điện Biên Phủ, hình ảnh người y tá Lưu Bá Chịch với những đêm thức trắng giữa chiến trường, tận tay chăm sóc những người lính bị thương, mãi là một câu chuyện đẹp về người lính quân y – những người đã chiến đấu bằng chính đôi tay của mình để giữ lại sự sống cho đồng đội.