Lưu Công Hào – người lính Tàu 43 trong những trang nhật ký Đặng Thùy Trâm

rong những trang viết về bác sĩ, liệt sĩ Đặng Thùy Trâm có hình ảnh một thương binh của Đoàn tàu Không số được chị và đồng đội tận tình cứu chữa. Người chiến sĩ ấy là Lưu Công Hào, sau này là Trung tá, Trợ lý tác chiến Vùng 1 Hải quân. Câu chuyện của ông gắn với chuyến đi đặc biệt của Tàu 43, trận chiến ngoài khơi Quảng Ngãi và nghĩa tình sâu nặng giữa bộ đội Hải quân với quân dân Ba Tơ.

Đầu năm 1968, trong những hoạt động chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân, Đoàn 125 Hải quân nhận nhiệm vụ đưa vũ khí vào nhiều bến ở miền Nam. Tàu 43 được giao vận chuyển hàng chi viện cho chiến trường Khu V.

Ngày 27-2-1968, Tàu 43 xuất phát từ một căn cứ bí mật trên đất bạn. Trên tàu có 17 cán bộ, thủy thủ, do Thuyền trưởng Nguyễn Đắc Thắng và Chính trị viên Trần Ngọc Tuấn chỉ huy. Lưu Công Hào là một thành viên của thủy thủ đoàn. Mỗi người đều hiểu rằng chuyến đi có thể là lần cuối, bởi vùng biển miền Trung đang bị đối phương kiểm soát và theo dõi rất gắt gao.

Sau hai ngày vượt sóng, Tàu 43 chuyển hướng vào bờ, tiến về khu vực Sa Huỳnh, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Để tránh bị lộ, cán bộ, chiến sĩ trên tàu ngụy trang và giả làm tàu đánh cá. Tuy nhiên, máy bay cùng tàu chiến đối phương vẫn phát hiện, bám theo và tìm cách ngăn chặn.

Đêm 1-3-1968, khi còn cách bờ khoảng 5 hải lý, Tàu 43 bị lực lượng đối phương bao vây phía ngoài, không còn đường rút ra biển. Trong tình thế cấp bách, tập thể tàu thống nhất chiến đấu, vừa tìm cách đưa người vào bờ, vừa quyết không để con tàu và số vũ khí rơi vào tay đối phương.

Trận đánh diễn ra ác liệt. Cán bộ, thủy thủ Tàu 43 dùng các loại vũ khí trên tàu chống trả lực lượng có ưu thế về quân số và phương tiện. Trong quá trình chiến đấu, một máy bay HU-1A của đối phương trúng đạn, bốc cháy và lao xuống biển. Nhưng Tàu 43 cũng bị bắn phá dữ dội. Ba cán bộ, chiến sĩ hy sinh, 12 người bị thương.

Trước nguy cơ tàu bị chiếm, chỉ huy quyết định thực hiện phương án cuối cùng: hủy tàu để giữ bí mật tuyến vận tải và không để số vũ khí lọt vào tay đối phương. Thuốc nổ được điểm hỏa hẹn giờ, các chiến sĩ rời tàu và tìm cách bơi vào bờ. Ít phút sau, một cột lửa bốc lên giữa biển cùng tiếng nổ lớn, chôn con tàu và số hàng còn lại xuống lòng biển.

Lưu Công Hào cùng đồng đội vào được bờ trong tình trạng thương tích, kiệt sức và thiếu lương thực, thuốc men. Phía đối phương vẫn tổ chức truy tìm. Trong hoàn cảnh ấy, người dân địa phương phát hiện các chiến sĩ, bí mật chăm sóc, che chở và bảo vệ họ khỏi những cuộc lùng sục.

Mười ngày sau, ngày 10-3-1968, nhân dân và du kích đưa những người bị thương về bệnh xá do bác sĩ Đặng Thùy Trâm phụ trách tại vùng núi Ba Tơ. Con đường đưa thương binh vượt qua sự kiểm soát của đối phương là một hành trình đầy nguy hiểm. Mỗi bữa cơm, viên thuốc và nơi trú ẩn đều được tạo nên từ sự hy sinh thầm lặng của quân dân địa phương.

Tại bệnh xá, Lưu Công Hào được bác sĩ Đặng Thùy Trâm cùng các y tá chăm sóc. Điều kiện y tế giữa chiến trường rất thiếu thốn: thuốc men ít, dụng cụ đơn sơ, bệnh xá thường xuyên phải sơ tán để tránh càn quét. Dù vậy, những người thầy thuốc vẫn tận tâm cứu chữa từng thương binh, chia sẻ với họ cả nỗi đau, niềm hy vọng và ước mơ về ngày đất nước hòa bình.

Trong thời gian điều trị, Lưu Công Hào cảm nhận Đặng Thùy Trâm không chỉ là một bác sĩ mà còn như người chị của những chiến sĩ trẻ. Tình cảm chân thành ấy được ghi lại trong cuốn sổ lưu niệm với bút tích của chị Trâm và các nữ nhân viên bệnh xá. Chị kể về gia đình, về nỗi nhớ và cùng những người lính biển hẹn ngày gặp lại khi chiến thắng.

Khi sức khỏe hồi phục, Lưu Công Hào cùng đồng đội tạm biệt bệnh xá, vượt Trường Sơn trở lại miền Bắc nhận nhiệm vụ mới. Ông mang theo cuốn sổ nhỏ, tấm ảnh của bác sĩ Đặng Thùy Trâm và những dòng lưu bút của các chị tại bệnh xá. Những kỷ vật ấy trở thành chứng tích về một cuộc gặp giữa chiến tranh, nơi những con người từ các đơn vị khác nhau cùng chung lý tưởng và sẵn sàng bảo vệ nhau.

Từ miền Bắc, Lưu Công Hào và Đặng Thùy Trâm vẫn liên hệ, gửi lời động viên. Nhưng lời hẹn gặp nhau trong ngày chiến thắng đã không thành hiện thực. Ngày 22-6-1970, bác sĩ Đặng Thùy Trâm hy sinh tại chiến trường Đức Phổ. Cùng với chị, nhiều nhân viên y tế từng để lại bút tích trong cuốn sổ của ông cũng đã ngã xuống.

Sau chiến tranh, Lưu Công Hào tiếp tục công tác trong Hải quân, trở thành Trung tá, Trợ lý tác chiến Vùng 1 Hải quân. Ông sống tại khu vực Cát Bi, Hải Phòng, nhưng ký ức về Tàu 43, bệnh xá Ba Tơ và người nữ bác sĩ vẫn luôn hiện hữu.

Nhiều năm sau, ông gặp lại gia đình Đặng Thùy Trâm và trao đổi về những kỷ vật còn lưu giữ. Cuốn sổ nhỏ không chỉ có bút tích của chị Trâm mà còn ghi lại tình cảm của chị Liên, chị Hường, chị Thúy Phượng và những người từng công tác tại bệnh xá. Có người đã hy sinh, có người bặt tin sau chiến tranh. Mỗi dòng chữ vì thế trở thành một phần ký ức quý giá.

Lưu Công Hào cùng gia đình bác sĩ Đặng Thùy Trâm còn đến Đồ Sơn, nơi có bến K15 và đài tưởng niệm Đường Hồ Chí Minh trên biển. Đó là cách ông thực hiện một ước nguyện năm xưa của người chị nơi chiến trường, đồng thời tưởng nhớ những đồng đội đã không trở về.

Câu chuyện của Lưu Công Hào giúp nối liền nhiều địa danh lịch sử: bến xuất phát của Đoàn tàu Không số, vùng biển Sa Huỳnh, núi rừng Ba Tơ và bệnh xá Đặng Thùy Trâm. Trong hành trình ấy có lòng dũng cảm của thủy thủ Tàu 43, sự che chở của nhân dân và sự tận tụy của những người thầy thuốc giữa chiến trường.

Điều còn lại sau khói lửa không chỉ là chiến công. Đó còn là cuốn sổ đã sờn, một tấm ảnh, những dòng lưu bút và lời hẹn không thể hoàn thành. Qua lời kể của Lưu Công Hào, những con người đã hy sinh tiếp tục được nhớ đến, còn nghĩa tình quân dân và đồng đội trở thành một phần không thể phai mờ của lịch sử.