LƯU HUY CHAO
Đồng chí Lưu Huy Chao, sinh năm 1936, dân tộc Kinh, quê ở xã Đông Anh, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa, nhập ngũ tháng 2 năm 1954. Khi được tuyên dương Anh hùng, đồng chí là thượng úy, đại đội trưởng đại đội 2 anh hùng, trung đoàn 923, Quân chủng Phòng không - Không quân, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Là một cán bộ lái máy bay dũng cảm, có ý chí quyết tâm cao, có trình độ kỹ thuật vững vàng, mặc dù sức khỏe có kém hơn so với các đồng chí khác, Lưu Huy Chao đã tích cực rèn luyện có sức chịu đựng dẻo dai, thực hiện tốt chiến thuật của máy bay MiG-17 ở độ cao trung bình, cùng tập thể lập công đánh thắng nhiều loại máy bay tiêm kích phản lực, máy bay cánh quạt của Mỹ. Trong 4 năm (từ 1965 đến 1968), Lưu Huy Chao đã đánh 19 trận, bắn rơi 6 máy bay địch gồm 2 F.4, 2 F.8, 1 F.105, 1 C.47. Ngoài ra, Lưu Huy Chao còn chỉ huy biên đội đánh và yểm hộ cho đồng đội bắn rơi 11 chiếc khác. Ngày 14 tháng 12 năm 1967, trên vùng trời tỉnh Thái Bình, Lưu Huy Chao chỉ huy biên đội 4 chiếc MiG-17 tiến công 16 chiếc F.8 của địch. Địch chia làm nhiều tốp nhỏ, dùng số đông uy hiếp, rình ta sơ hở, phỏng tên lửa. Tập thể biên đội với sự chỉ huy của đồng chí rất mưu trí đã yểm hộ cho nhau tìm chỗ sơ hở tiến công địch. Lưu Huy Chao mưu trí cho máy bay mình cơ động lên cao, đột nhiên làm động tác cho địch mất đà sơ hở, rồi lợi dụng thế trên cao bắn 1 chiếc F.8 rơi ngay tại chỗ. Cách đánh hay của Lưu Huy Chao nêu kinh nghiệm tốt MiG-17 diệt F.8 Mỹ. Sau này trên vùng trời Khu 4, kinh nghiệm đó được phát huy và ta đã giành được nhiều thắng lợi rực rỡ. Ngày 3 tháng 1 năm 1968, chỉ huy biên đội 4 chiếc đi làm nhiệm vụ, khi vừa rời khỏi khu chờ, Lưu Huy Chao nghe thông báo phía sau có địch, khoảng 12 đến 16 chiếc. Phán đoán địch chưa phát hiện được ta vì còn cách 4.000 mét và trời mây mù, đồng chí quyết định cho biên đội quay lại, chủ động bất ngờ tiến công. Toàn biên đội yểm hộ cho số 3 lao vào công kích, bắn rơi ngay tại chỗ 1 F.4. Trời mây mù dày đặc, làm cho biên đội mất liên lạc với nhau, riêng Lưu Huy Chao chiến đấu ở một khu vực khác không có yểm hộ. Đang bám đuôi một máy bay địch, thì bị một chiếc khác phát hiện bắn máy bay đồng chí bị thương. Tuy phát hiện máy bay của mình bắt đầu khó điều khiển, nhưng bình tĩnh kiểm tra động cơ, dầu, đạn thấy vẫn còn tốt, đồng chí tiếp tục tiến công. Trước sức tiến công áp đảo của Lưu Huy Chao, lũ địch tuy đông nhưng tinh thần kém, phải hốt hoảng quay đầu tháo chạy ra biển. Lúc này máy bay đã hết dầu, cấp trên cho phép nhảy dù, nhưng không đang tâm cho máy bay nát vụn, Lưu Huy Chao quyết định hạ cánh. Đồng chí anh dũng, bình tĩnh cố gắng điều khiển hạ dần độ cao, lái máy bay theo quán tính về sân bay. Sau những phút dây đầy căng thẳng và mưu trí, Lưu Huy Chao đã hạ cánh an toàn. Chiếc Mich 17 do đồng chí lái, trong trận ấy đã bị 40 vết mảnh đạn, chỗ thủng to nhất ở cánh phải dài 60 cen-ti-mét, rộng 40 cen-ti-mét. Ngày 14 tháng 6 năm 1968, Lưu Huy Chao nhận lệnh lần đầu tiên đưa biên đội hai chiếc MiG-17 vào chiến đấu ở vùng trời Nghệ An, sát biển. Trận đánh diễn ra rất quyết liệt và nhanh chóng, đồng chí yểm hộ cho số 2 vào công kích trước, bắn rơi 1 F.4, bản thân bắn rơi 1 F.4 nữa. Bọn địch bị đánh mãnh liệt, chớp nhoáng 2 chiếc rơi, 2 F.4 còn lại hốt hoảng bỏ chạy. Ngày 29 tháng 7 năm 1968, Lưu Huy Chao lại chỉ huy biên đội vào Nghệ An chiến đấu. Trận này ta 4 MiG-17, địch 4 F.8. Lực lượng ngang nhau, ta lại có kinh nghiệm của những trận trước, tinh thần tiến công lại càng cao, chiến thuật giỏi, cho nên biên đội đồng chí làm chủ không phận ngay từ đầu, bắn rơi tại chỗ 2 F.8, riêng Lưu Huy Chao bắn rơi 1 chiếc. Là đại đội trường, Lưu Huy Chao đem hết sức mình bồi dưỡng kỹ thuật, chiến thuật cho anh em mới, có ngày bay tới 5 chuyến để nhanh chóng hướng dẫn đưa anh em vào trực chiến, cùng tập thể đoàn kết xây dựng đơn vị tiến bộ toàn diện, trở thành một đại đội anh hùng. Do tác phong gương mẫu, nhiệt tình công tác không mệt mỏi, thẳng thắn, khiêm tốn, giản dị, Lưu Huy Chao được mọi người giúp đỡ tận tình, tạo mọi điều kiện cho đồng chí hoàn thành nhiệm vụ. Đồng chí Lưu Huy Chao được tặng thưởng 1 Huân chương Quân công hạng ba, 1 Huân chương Chiến công hạng nhất, 1 Huân chương Chiến công hạng nhì, 1 Huân chương Chiến công hạng ba, 1 bằng khen, 1 Chiến sĩ Quyết thắng và 6 lần được Bác Hồ tặng Huy hiệu của Người



