LŨY TRE GAI VÀ THẬP THÀNH CHÔNG HẦM: KHÚC TRÁNG CA RÀO LÀNG KHÁNG CHIẾN TRÊN ĐẤT ĐỨC LẬP

LŨY TRE GAI VÀ THẬP THÀNH CHÔNG HẦM: KHÚC TRÁNG CA RÀO LÀNG KHÁNG CHIẾN TRÊN ĐẤT ĐỨC LẬP

Mùa thu năm 1945, tiếng súng xâm lược của thực dân Pháp tái chiếm Nam Bộ phá tan bầu không khí hòa bình non trẻ. Đứng trước một kẻ thù có trang bị vũ khí tối tân, quân và dân xã Đức Lập (Đức Hòa, Long An) đã chọn một phương thức đối đầu đầy trí tuệ dân gian nhưng cũng vô cùng nghiệt ngã cho đối phương: biến mỗi xóm ấp thành một pháo đài xanh, lấy tre gai làm chiến lũy và biến lòng đất bưng biền thành những hầm chông bủa vây bước chân giặc. Công tác rào làng kháng chiến tại Đức Lập giai đoạn những năm đầu toàn quốc kháng chiến đã trở thành biểu tượng rực rỡ cho đường lối chiến tranh nhân dân toàn dân, toàn diện.

Cuối năm 1945 đến đầu năm 1946: Hạ tre, dựng lũy đón đầu đồn thù

Tháng 11 năm 1945: Ngay sau khi tiếng súng kháng chiến bùng nổ ở Nam Bộ (23/9/1945), thực dân Pháp bắt đầu mở rộng càn quét từ Sài Gòn ra các vùng phụ cận nhằm đánh chiếm hành lang chiến lược Đức Hòa. Đứng trước tình thế "băng dập lửa dồn", Ủy ban Kháng chiến Hành chính xã Đức Lập đã hạ quyết tâm quân sự: Huy động toàn dân tham gia phong trào rào làng, biến địa hình giồng cát và bưng biền ven kinh Thầy Cai thành thế trận phòng thủ liên hoàn.

Đầu năm 1946: Chiến dịch hạ tre chính thức phát động toàn xã. Những bụi tre gai già, vách đất gắn bó bao đời với người nông dân Đức Lập nay được lệnh ngã xuống để làm nhiệm vụ bảo vệ bờ cõi. Không kể đêm ngày, đàn ông thanh niên lực điền gánh vác việc chặt tre, kéo gỗ, còn các bà, các chị lo việc chuốt chông, vạt nhọn tầm vông.

Hệ thống rào làng được dựng lên kiên cố bao bọc quanh các ấp chiến lược. Các hàng rào tre gai được kết dày từ hai đến ba lớp, đan xen chặt chẽ với những ụ chiến đấu, biến lối vào làng thành những ma trận cản bước, khiến xe cơ giới và binh lính bộ binh Pháp không thể dễ dàng hành quân thọc sâu.

Giai đoạn 1947 - 1948: Thập thành chông hầm và "bẫy tử thần" dưới lòng đất

Khi giặc Pháp thiết lập được hệ thống đồn bốt xung quanh và tăng cường tung các toán lính lùng sục, bộ đội và du kích Đức Lập đã nâng tầm chiến thuật rào làng lên một nấc thang mới thông qua việc thiết lập các bãi chông hầm quy mô lớn.

Năm 1947: Khắp các ngả đường ra vào ấp, các lối mòn ven bờ rạch hay các khoảng trống dưới chân lũy tre đều được cải tạo thành các bãi "thiên la địa võng". Du kích xã đào hàng trăm hố chông rộng dài khác nhau. Phía dưới lòng hố được cắm chặt những cây chông làm bằng tre già ngâm nước kỹ, vạt nhọn như mũi tên và được tẩm nước vôi hoặc chất độc tự nhiên.

Năm 1948: Nghệ thuật ngụy trang chông hầm tại Đức Lập đạt đến độ tinh vi. Mặt hố chông được phủ bằng những vỉ tre đan thưa, lót lá khô và rải lên một lớp đất mịn giống hệt như mặt đường bình thường. Kẻ địch nếu nghênh ngang đi vào sẽ lập tức sập bẫy.

Sức mạnh của chông hầm Đức Lập không chỉ nằm ở việc tiêu hao sinh lực địch mà còn giáng những đòn nặng nề vào tâm lý của binh lính Pháp và lính bảo an. Mỗi lần hành quân vào Đức Lập, chúng không sợ những làn đạn từ xa bằng nỗi sợ hãi vô hình dưới mỗi bước chân. Chỉ cần một tiếng "rắc" và tiếng la hét thảm thiết của một tên lính sập hầm chông, toàn đội hình của địch sẽ lập tức khựng lại, hoang mang, hoảng loạn và buộc phải tháo lui.

Hiệu quả chiến lược và "Bức tường lòng dân" vững chãi

Suốt những năm 1946 - 1954, nhờ hệ thống rào làng bằng tre gai và mạng lưới chông hầm dày đặc, quân và dân Đức Lập đã bẻ gãy hàng chục trận càn quét quy mô của địch từ quận lỵ Đức Hòa đánh vào. Hệ thống này che chở an toàn cho các cơ sở bí mật của Đảng, bảo vệ kho tàng lương thực, vũ khí và giúp bộ đội chủ lực có địa bàn đứng chân vững chắc để tổ chức các trận đánh úp đồn thù.

Chiến thuật này là minh chứng sống động cho việc lấy vũ khí thô sơ chống lại vũ khí hiện đại, lấy sức mạnh của lòng dân bù đắp cho sự thiếu hụt về trang bị quân sự. Lũy tre xanh không chỉ là rào cản vật chất mà chính là biểu tượng cho ý chí kiên cường, bất khuất của người dân Đức Lập, thà chịu gian khổ, phá nhà, hạ tre chứ nhất quyết không chịu làm nô lệ một lần nữa.

Nửa thế kỷ đã trôi qua, những hố chông năm xưa nay đã được san lấp để nhường chỗ cho những ruộng mía thanh tân, những con đường bê tông bằng phẳng của xã nông thôn mới Đức Lập. Những lũy tre gai san sát ngày nào giờ cũng lùi xa vào ký ức.

Thế nhưng, mốc thời gian của những năm tháng rào làng kháng chiến oanh liệt từ năm 1945 ấy vẫn mãi là một bài học lịch sử vô giá về nghệ thuật chiến tranh nhân dân. Tiếng chặt tre rền vang trong đêm độc lập và hình ảnh những bãi chông hầm kiên cường trên đất Đức Lập sẽ mãi là niềm tự hào, nhắc nhở thế hệ hôm nay về sự sáng tạo, lòng dũng cảm và tinh thần tự lực cánh sinh phi thường của cha ông trong cuộc trường chinh gìn giữ non sông.