LỶ A COỎNG – “VÀNG KHÔNG MUA NỔI LÒNG NGƯỜI DAO THEO ĐẢNG”

Giai đoạn lịch sử: Kháng chiến chống thực dân Pháp và giai đoạn đầu xây dựng, bảo vệ miền Bắc
Sinh: 1923
Mất: 1999
Dân tộc: Dao
Quê quán: Thanh Y, Đầm Hà, Quảng Ninh
Tên khác: Lý Vĩnh Phớc
Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, phong tặng ngày 1/1/1967.

Trong lịch sử đấu tranh cách mạng ở vùng Đông Bắc, có những con người đã trở thành biểu tượng của lòng trung thành và ý chí bảo vệ quê hương. Lỷ A Coỏng, tức Lý Vĩnh Phớc, người dân tộc Dao ở Đầm Hà, Quảng Ninh, là một nhân vật như vậy. Ông nổi tiếng với vai trò một cán bộ, chiến sĩ du kích kiên cường trong cuộc đấu tranh chống các lực lượng phản động, thổ phỉ ở vùng cao Đông Bắc.

Lỷ A Coỏng sinh năm 1923 tại Thanh Y, Đầm Hà. Tuổi trẻ của ông gắn với những năm tháng quê hương còn nhiều biến động. Từ những năm đầu tham gia cách mạng, ông hoạt động du kích tại các bản vùng cao Nà Pá và Thanh Y. Công việc của người du kích vùng cao khi ấy không chỉ là chiến đấu mà còn phải dựa vào nhân dân, nắm địa bàn và bảo vệ cuộc sống của đồng bào.

Năm 1955, Lỷ A Coỏng được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ năm 1955 đến 1961, ông lần lượt đảm nhiệm các vị trí Chính trị viên xã đội và Xã đội trưởng, trực tiếp lãnh đạo lực lượng dân quân du kích địa phương. Trong hoàn cảnh các nhóm phản động và thổ phỉ vẫn hoạt động ở khu vực Đông Bắc, nhiệm vụ của ông và đồng đội là giữ gìn an ninh, bảo vệ cán bộ và cuộc sống bình yên của nhân dân.

Một trong những chiến công được nhắc đến nhiều nhất của Lỷ A Coỏng là cuộc đấu tranh chống các nhóm phỉ hoạt động tại Đầm Hà và vùng lân cận. Năm 1957, ông bắt sống tên mật thám Chín Sồi Tắc. Đến năm 1958–1959, tình hình trong khu vực tiếp tục phức tạp khi các toán phỉ tổ chức căn cứ, cướp súng, bắn giết cán bộ và cướp bóc của nhân dân. Lỷ A Coỏng cùng lực lượng du kích địa phương kiên quyết đấu tranh để bảo vệ đồng bào.

Năm 1961, lực lượng du kích xã do Lỷ A Coỏng chỉ huy phối hợp với bộ đội biên phòng và công an tiến hành bao vây, truy quét các đường dây và hang ổ của phỉ. Theo tư liệu của Báo Quảng Ninh, lực lượng phối hợp đã tiêu diệt gần 80 tên phỉ, góp phần xóa bỏ hoạt động phỉ trên địa bàn huyện Đầm Hà.

Nhưng có lẽ điều khiến tên tuổi Lỷ A Coỏng được nhớ đến lâu dài không chỉ là những chiến công trên chiến trường. Trong một lần truy đuổi Chíu Sồi Thống, một thủ lĩnh phỉ thuộc lực lượng tự xưng “Xứ Nùng tự trị”, ông bị tìm cách mua chuộc bằng vàng. Trước sự dụ dỗ ấy, Lỷ A Coỏng vẫn giữ vững lập trường và nói một câu đã trở thành biểu tượng về lòng trung thành của người Dao với cách mạng:

“Vàng không mua được lòng người Dao theo Đảng.”

Câu nói ấy không đơn thuần là lời từ chối một món lợi vật chất. Nó thể hiện sự lựa chọn dứt khoát của một người đứng trước thử thách: giữa lợi ích cá nhân và niềm tin vào con đường mình đã lựa chọn, ông không dao động. Chính sự kiên định ấy khiến câu chuyện về Lỷ A Coỏng được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 1/1/1967, Lỷ A Coỏng được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đáng chú ý, một cuốn sách về ông đã được Nhà xuất bản Quân đội nhân dân xuất bản năm 1968, với nhan đề Lỷ A Coỏng: Truyện anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lỷ A Coỏng, chính trị viên xã đội. Điều này cho thấy câu chuyện về người cán bộ du kích người Dao đã được ghi nhận trong các tư liệu lịch sử từ khá sớm.

Lỷ A Coỏng qua đời năm 1999, hưởng thọ 76 tuổi. Dù đã nhiều năm trôi qua, hình ảnh người cán bộ xã đội năm xưa vẫn được quê hương Đầm Hà nhắc đến như một tấm gương về sự trung thành, dũng cảm và gắn bó với nhân dân.

Nhìn lại cuộc đời Lỷ A Coỏng, có thể thấy sức mạnh của một người chiến sĩ không chỉ nằm ở khả năng chiến đấu. Đó còn là bản lĩnh giữ vững niềm tin, sự gắn bó với đồng bào và tinh thần không khuất phục trước những cám dỗ. Trong hoàn cảnh vùng cao còn nhiều khó khăn, ông đã cùng đồng đội góp phần giữ gìn cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Ngày nay, chiến tranh và những cuộc đấu tranh chống phỉ đã trở thành một phần của lịch sử. Thế hệ trẻ không còn phải đối mặt với những hoàn cảnh như Lỷ A Coỏng từng trải qua. Nhưng câu chuyện của ông vẫn có ý nghĩa: sống trong hòa bình, mỗi người càng cần biết trân trọng lịch sử, giữ gìn đoàn kết dân tộc và có trách nhiệm với cộng đồng.

Lỷ A Coỏng – người chiến sĩ Dao của vùng Đông Bắc – để lại một dấu ấn đặc biệt không chỉ bằng chiến công mà còn bằng một câu nói giản dị nhưng đầy khí phách. Câu nói “Vàng không mua được lòng người Dao theo Đảng” đã trở thành biểu tượng cho sự kiên định của ông và cũng là một phần ký ức lịch sử của đồng bào các dân tộc vùng biên giới Quảng Ninh.