LÝ LIỄU – NGƯỜI THANH NIÊN NAM KỲ VƯỢT ĐỊA NGỤC NAM MỸ TRỞ VỀ VỚI TỔ QUỐC
Quê ở Tam Bình (Vĩnh Long), Lý Liễu sinh ra trong một gia đình yêu nước. Mới 14–15 tuổi, ông đã theo phong trào Đông Du, sang Hồng Kông học tại Trung Anh học đường, sớm thông thạo Anh – Hoa – Pháp, mang trong tim ước mơ ngày đất nước độc lập trở về giúp dân giúp nước.
Nhưng biến cố năm 1913 đã làm thay đổi cuộc đời ông. Trong vụ mật thám Anh khám xét nhà Huỳnh Hưng tại Cửu Long, Lý Liễu bị bắt oan. Dù chỉ là người đến thăm hỏi, ông vẫn bị giao cho Pháp, chịu tra tấn dã man. Tòa án Hà Nội kết án ông 5 năm khổ sai, rồi đày sang Guyane (Nam Mỹ) – nơi địa ngục trần gian khét tiếng.
Tại Guyane, Lý Liễu trở thành linh hồn đấu tranh trong tù, bảo vệ quyền lợi tù nhân, giữ liên lạc với trong nước. Không cam chịu cảnh chết mòn, ông vượt ngục, sang Trinidad, được kiều dân Hoa giúp đỡ, đổi quốc tịch, lập gia đình với người Anh. Nhưng nỗi nhớ quê hương không nguôi, ông bí mật trở về Việt Nam, tiếp tục hoạt động với tên Lý Phùng Xuân.
Bị bắt lại năm 1933–1934, ông bị kết án 15 năm khổ sai, đày ra Côn Đảo. Thân thể hao mòn vì bệnh tật, nhưng tinh thần vẫn bền gan. Cách mạng Tháng Tám thành công, ông được đón về và được giao trọng trách Chủ tịch huyện An Hóa (Vĩnh Long) – khép lại cuộc đời đầy sóng gió bằng niềm vui độc lập.
