Lý Thái Tông thân chinh đánh dẹp Chiêm Thành (Năm 1044)
Bối cảnh lịch sử: Nước Chiêm Thành ở phía Nam cậy xa xôi, thường xuyên bỏ cống nạp, lại liên tục cử thuyền chiến ra quấy nhiễu vùng biên giới Nghệ An, Hà Tĩnh, bắt bóc cư dân Đại Việt làm nô lệ. Vua Lý Thái Tông quyết định ngự giá thân chinh để định hình biên giới phía Nam.
Chi tiết sự kiện: Mùa xuân năm 1044, chiến thuyền triều Lý rầm rộ tiến xuống phía Nam. Quân hai bên dàn trận quyết chiến bên bờ sông Ngũ Bồ. Với chiến thuật điều phối kỵ binh phối hợp bộ binh xuất sắc, quân Đại Việt đánh tan quân Chiêm, tướng Chiêm là Sạ Đẩu bị chém chết tại trận. Quân Lý tiến thẳng vào kinh thành Phật Thệ (Thừa Thiên Huế/Quảng Nam ngày nay), tịch thu toàn bộ kho tàng báu vật.
Kết cục & Ý nghĩa: Trên đường rút quân về nước, vua Lý Thái Tông muốn mời Mỵ Ê – vương phi của vua Chiêm Sạ Đẩu – sang thuyền ngự để hầu rượu. Mỵ Ê là người phụ nữ trung trinh, giữ gìn tiết hạnh quốc gia, đã khước từ và gieo mình xuống dòng sông châu giang tự vẫn. Cảm động trước sự kiên trinh của bà, vua Lý không những không tức giận mà còn sắc phong bà là "Hiệp chính tử hòa phu nhân" và cho lập miếu thờ. Trận chiến lập lại trật tự vùng biên viễn trong nhiều thập kỷ.
