Lý Thường Kiệt (3)
Lý Thường Kiệt là một danh tướng kiệt xuất của triều đại nhà Lý vào thế kỷ XI. Ông là người có công lớn trong việc bảo vệ và xây dựng đất nước, đặc biệt là cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần thứ hai (1075 – 1077).
Khi nắm rõ ý đồ xâm lược của nhà Tống, Lý Thường Kiệt đã đề xuất một chiến lược táo bạo và độc đáo: "Tiên phát chế nhân" (Ra tay trước để khống chế kẻ địch). Năm 1075, ông chỉ huy thủy quân bất ngờ tiến đánh thẳng vào đất Tống, tấn công các căn cứ hậu cần lớn của địch tại Ung Châu, Khâm Châu, Liêm Châu.
Cuộc tiến công này nhằm mục đích phá hủy kho tàng, làm chậm kế hoạch tấn công của nhà Tống, đồng thời thể hiện sức mạnh của Đại Việt. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, quân Lý Thường Kiệt chủ động rút về nước, sẵn sàng cho cuộc chiến phòng thủ.
Về nước, ông xây dựng phòng tuyến vững chắc bên bờ sông Cầu (tên cũ là sông Như Nguyệt). Đây là một phòng tuyến thiên nhiên hiểm yếu, được đắp thêm chiến lũy và bố trí quân đội dày đặc.
Khi đại quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy tiến đến bờ sông Như Nguyệt, chúng không thể vượt qua phòng tuyến kiên cố này. Trong đêm thanh vắng, Lý Thường Kiệt đã sai người ngâm bài thơ nổi tiếng "Nam Quốc Sơn Hà" trong đền thờ Trương Hống, Trương Hát:
Sông núi nước Nam vua Nam ở, Rành rành định phận ở sách trời. Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm, Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời.
Bài thơ này được coi là bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên của Việt Nam, có tác dụng khích lệ tinh thần quân sĩ và làm lung lay ý chí của quân Tống. Sau nhiều tháng cầm cự và bị quân Lý Thường Kiệt phản công dữ dội, quân Tống buộc phải rút lui.
