Lý Thường Kiệt

1. Thông tin cơ bản

Họ và tên: Lý Thường Kiệt (tên thật là Ngô Tuấn). Năm sinh – Năm mất: 1019 – 1105.

Quê quán: Thăng Long (Hà Nội ngày nay).

Chức vụ: Thái úy thời nhà Lý (đại thần đầu triều).

Danh hiệu: Một trong 14 vị anh hùng dân tộc tiêu biểu của Việt Nam.

2. _Câu chuyện lịch sử: "Tiên phát chế nhân" và Bài thơ thần Cuộc đời ông gắn liền với cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược (1075 – 1077) với những quyết sách thiên tài:

_Chủ động tấn công (Tiên phát chế nhân): Khi biết nhà Tống đang chuẩn bị lực lượng ở các căn cứ Ung Châu, Khâm Châu để xâm lược nước ta, ông đã đưa ra một quyết định táo bạo: "Ngồi yên đợi giặc không bằng đem quân đánh trước để chặn mũi nhọn của giặc". Ông trực tiếp chỉ huy quân đội đánh thẳng sang đất Tống, phá hủy các kho tàng hậu cần của địch rồi rút quân về nước để chuẩn bị phòng thủ.

_Phòng tuyến sông Như Nguyệt: Ông cho xây dựng phòng tuyến vững chắc dài gần 100km dọc sông Như Nguyệt (sông Cầu). Tại đây, quân dân nhà Lý đã chặn đứng đại quân của Quách Quỳ, khiến địch rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan, kiệt quệ vì dịch bệnh và thiếu lương thảo.

_Bài thơ thần "Nam quốc sơn hà": Trong đêm tối giữa trận chiến cam go, từ trong đền thờ bên sông bỗng vang lên bài thơ thần do ông sáng tác để khích lệ tinh thần quân sĩ:

Nam quốc sơn hà Nam Đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Những đẳng hàn khang thủ bại hư

Đây được coi là Bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên của Việt Nam, làm quân giặc khiếp đảm, rệu rã ý chí chiến đấu.

_Kết cục: Sau khi giành chiến thắng quyết định, với tầm nhìn của một nhà chính trị lỗi lạc, Lý Thường Kiệt đã chủ động mở đường cho giặc rút quân để giữ mối quan hệ hòa hảo, tránh thương vong thêm cho nhân dân