Lý Thường Kiệt – Huyền thoại Như Nguyệt

Trong dòng chảy lịch sử nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, Thái úy Lý Thường Kiệt nổi lên như một biểu tượng quật cường, một thiên tài quân sự kiệt xuất và là người đã viết nên bản hùng ca thời hoa lửa lẫy lừng cho Đại Việt ở thế kỷ XI.

Thân thế và những chiến công oanh liệt

Lý Thường Kiệt tên thật là Ngô Tuấn, sinh năm 1019 tại làng An Xá, huyện Quảng Đức, kinh thành Thăng Long (nay thuộc quận Ba Đình, Hà Nội). Sinh ra trong gia đình giàu truyền thống võ học, từ nhỏ ông đã rèn luyện cả văn lẫn võ, am tường binh pháp và sớm bộc lộ chí hướng lớn lao.

Nhờ tài năng vượt trội cùng tác phong uy nghiêm, ông trải qua nhiều chức vụ trọng yếu dưới thời các vua Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông và lập chiến công hiển hách khi làm tướng tiên phong đánh Chiêm Thành năm 1069. Sau khi được ban quốc tính họ Lý, ông nắm giữ chức Thái úy dưới thời vua Lý Nhân Tông, gánh vác trách nhiệm đại tể tướng để chèo lái giang sơn qua cơn sóng gió ngoại xâm.

Nghệ thuật quân sự đỉnh cao và bài thơ thần bất tử

Đứng trước âm mưu xâm lược rõ ràng của nhà Tống khi chúng dốc sức xây dựng các căn cứ quân sự và kho lương khổng lồ tại ba châu Ung, Khâm, Liêm, Lý Thường Kiệt đã đưa ra quyết định chiến lược táo bạo: "Ngồi yên đợi giặc không bằng đem quân ra trước, chặn thế mạnh của giặc". Cuối năm 1075, ông chỉ huy 10 vạn đại quân bất ngờ tiến công thẳng vào đất Tống, đồng thời cho ban phát bài hịch "Phạt Tống lộ bố văn" để nêu cao tinh thần chính nghĩa đánh giặc cứu dân và thu phục nhân tâm vùng biên giới.

Với lối đánh chớp giáng, mưu trí và dũng mãnh, đại quân ta nhanh chóng đè bẹp các đồn trại giặc, chiếm thành Khâm, thành Liêm rồi san bằng căn cứ trọng yếu Ung Châu sau 42 ngày đêm vây hãm kiên cường. Sau khi tiêu hủy toàn bộ kho tàng lương thực, vũ khí và làm nhụt hoàn toàn nhuệ khí xâm lược của kẻ thù ngay trên đất khách, ông chủ động cho quân rút nhanh về nước để bảo toàn lực lượng, hoàn thành xuất sắc cuộc tập kích chiến lược mang tính thời đại.

Biết chắc kẻ thù sẽ cay cú phục thù, ông khẩn trương xây dựng phòng tuyến quân sự sông Như Nguyệt (sông Cầu) vững chắc dài hơn 200 dặm để chặn đứng hàng vạn quân Tống tràn sang vào đầu năm 1077. Giữa những ngày chiến sự giằng co gay go, bài thơ thần "Nam quốc sơn hà" vang lên trong đêm như bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên, thổi bùng nhuệ khí quân ta rồi thừa thắng xông lên đánh úp doanh trại chính tiêu diệt phần lớn sinh lực địch, đồng thời chủ động mở đường hòa giải cho quân Tống rút về nước trong danh dự.

Tấm lòng vì dân và giá trị lịch sử trường tồn

Sau khi non sông sạch bóng quân thù, Lý Thường Kiệt dốc lòng gánh vác việc nước, hết lòng hỗ trợ vị vua trẻ Lý Nhân Tông. Ông tích cực tu bổ đê điều, phát triển nông nghiệp, cải tổ bộ máy hành chính và dốc lòng giữ yên bờ cõi phương Nam suốt 19 năm trị nhậm đất Thanh Hóa. Ngay cả khi đã bước sang tuổi 80, vị lão tướng vẫn tình nguyện cầm quân đi dẹp loạn ở Diễn Châu và Chiêm Thành, trọn đời tận tụy vì sự bình yên của xã tắc cho đến khi qua đời năm 1105, hưởng thọ 86 tuổi.

Không chỉ là một nhà quân sự sắc bén, nhà chính trị nhân từ và ngoại giao tài ba, Lý Thường Kiệt còn là một nhân cách lớn với tấm lòng yêu dân như con. Những tư tưởng trị quốc an dân, khoan hòa độ lượng của ông đã trở thành khuôn thước cho muôn đời. Tên tuổi, tài năng thao lược lỗi lạc cùng bài thơ thần bất tử của ông mãi mãi là bản hùng ca đi cùng chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước vĩ đại của dân tộc Việt Nam.