Lý Thường Kiệt – Người chủ động đánh trước để giữ nước

Lý Thường Kiệt sinh khoảng năm 1019, tên thật là Ngô Tuấn. Ông phục vụ dưới triều nhà Lý và dần trở thành một trong những vị tướng có ảnh hưởng lớn nhất của Đại Việt thế kỷ XI.

Thời điểm ấy, nhà Tống ở phương Bắc có ý định chuẩn bị lực lượng để tiến xuống Đại Việt. Trước tình hình đó, triều đình nhà Lý quyết định không chờ quân Tống tiến vào mà chủ động tổ chức cuộc tiến công sang Khâm Châu, Liêm Châu và Ung Châu vào năm 1075.

Lý Thường Kiệt giữ vai trò quan trọng trong chiến dịch này. Sau khi đạt được mục tiêu quân sự, quân Đại Việt rút về nước và chuẩn bị phòng thủ.

Năm 1077, quân Tống tiến vào Đại Việt. Lý Thường Kiệt tổ chức phòng tuyến trên sông Như Nguyệt, nay thường được xác định thuộc khu vực sông Cầu. Quân Tống gặp rất nhiều khó khăn khi tìm cách vượt qua phòng tuyến.

Trong cuộc chiến, Lý Thường Kiệt đã tổ chức phòng thủ chặt chẽ, kết hợp giữa quân sự và ngoại giao. Khi quân Tống suy yếu, hai bên tiến tới hòa đàm.

Lý Thường Kiệt còn thường được gắn với bài thơ Nam quốc sơn hà, một tác phẩm có vị trí đặc biệt trong truyền thống yêu nước Việt Nam. Tuy nhiên, vấn đề tác giả và hoàn cảnh chính xác của bài thơ vẫn có những cách giải thích khác nhau trong sử học.

Cuộc kháng chiến năm 1075–1077 kết thúc với việc quân Tống rút khỏi Đại Việt.

Lý Thường Kiệt qua đời năm 1105. Ông được hậu thế nhớ đến như một vị tướng tài năng của nhà Lý, đặc biệt bởi tư duy chủ động trong việc bảo vệ đất nước.